پىكىر • 12 ماۋسىم, 2020

دامۋدىڭ دەربەس جولى

250 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىلعى مامىر ايىندا وتكىزىلگەن جوعارى ەۋرازيالىق ەكو­نوميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ «2025 جىلعا دەيىنگى ەۋرازيالىق ەكو­نو­مي­كالىق ينتەگراتسيانىڭ ستراتەگيالىق دامۋ باعىتتارى تۋرالى» قۇجاتتى قابىلداۋ يدەياسىن قولدايتىنىن, الايدا ونىڭ كەيبىر بولىمدەرى قايتا تالقىلاۋ مەن جەتىلدىرۋدى تالاپ ەتەتىنىن جەتكىزگەن ەدى.

دامۋدىڭ دەربەس جولى

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, ۇسى­نىل­عان ستراتەگيادا «ۇيلەستىرۋگە جانە بىرىزدەندىرۋگە» قاتىستى قۇ­قىق­تىق جاۋاپكەرشىلىك ورناتۋ بولى­مىندەگى اكىمشىلىك جانە قىل­مىس­تىق, كەدەن ءىسى, تەحنيكالىق رەت­تەۋ, تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقى­عىن قور­عاۋ سياقتى بىرقاتار سالا جەت­كى­لىك­تى دەڭگەيدە پىسىق­­تال­ما­عان. نەگە دەسەڭىز, اتال­عان ستراتەگيا ۇكى­­مەتتەر مەن پار­لا­مەنتتەردىڭ دەر­بەس قۇقىعىن شەك­تەيدى. پرە­زي­­دەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «كوم­سو­مول­سكايا پراۆدا» گازەتىنە بەر­­گەن سۇح­با­تىن­دا دا رەسەيمەن سترا­تە­گيالىق ارىپ­تەس ەكەنىمىزدى ايتىپ, كوبى­نەسە ەكو­نوميكالىق الىس-بەرىستى نى­عاي­تۋعا ۇلكەن ءمان بەرى­لە­تى­نىن ناق­تى­لا­دى.

پرەزيدەنتتىڭ بۇل جاۋابى ديپ­لو­ماتيالىق تۇرعىدا وتە دۇرىس. دە­گەنمەن بۇل سالانىڭ وزىندە ارىپ­تەس­تىگىمىزگە مۇقيات قاراپ, بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە شەكتەۋ قويىلعانى ارتىق بولماس دەپ ەسەپتەيمىن. ونىڭ سەبە­بىنە توقتالساق, قازاقستاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋ ءۇشىن ەكو­نوميكالىق سەرىكتەستەرىمىزدىڭ اي­ماق­تارىنان كەلەتىن ونىمدەرگە شەكتەۋ قويىلۋ كەرەك. قاي سالانى الساق تا, رەسەيلىك تاۋارلاردىڭ وتاندىق وندىرۋشىلەردى نارىقتان ىسىرىپ تاستاپ جاتقانىن بايقاۋعا بولادى. ولار نارىقتىق باعانى ادەيىلەپ تۇسىرەدى. مۇنىڭ سوڭى بىزدەگى كاسىپورىنداردىڭ جابىلۋىنا الىپ كەلەدى. بۇل بار تاجىريبە. مىسالى, وسكەمەندە جىلۋ وقشاۋلاعىش ماتەريالدار شىعاراتىن ءىرى كاسىپورىن جۇمىس ىستەگەن. ءدال سونداي ماتەريال وندىرەتىن رەسەيلىك كومپانيا كەلىپ, ونىمدەرىن ەكى ەسە تومەن باعادا ساتتى. وسىنىڭ سالدارىنان وتاندىق زاۋىت جابىلۋعا ءماجبۇر بولدى. مۇنداي كاسىبى تۇرالاپ, قىزمەتىن توقتاتقان كاسىپورىندار ەلىمىزدە از ەمەس.

مەملەكەت ىشكى نارىقتى دامىتۋ ءۇشىن شەكتەۋ قويىپ, وتاندىق ىسكەر ازاماتتارعا باسىمدىق بەرۋ كەرەك. ءتۇرلى ەكونوميكالىق وداقتارعا ەنە بەرسەك, ىشكى وندىرىستىك سەكتوردى جوعالتىپ الۋىمىز مۇمكىن.

5-6 ءونىم ءتۇرى شىعارىلىپ, قايتا وڭدەۋ سەكتورى دامىماي قالۋى مۇمكىن. بۇعان قاۋىپتەنۋگە نەگىز بار. ەكونوميكالىق ينتەگراتسيالىق بايلانىستاردا بەلگىلى ءبىر دەڭ­گەي­دە شەكتەۋلەر بولعانى زاڭدىلىق. قازاق­ستاننان رەسەيگە تاسىمالداناتىن تاۋارلار كەدەن بەكەتتەرىندە كوپتەگەن كەدەرگىگە تاپ بولىپ جاتىر. رەسەيدىڭ ەكونوميكاسى شي­كىزات رەسۋرستارىنا تاۋەلدى بول­عان­دىقتان قايتا وڭدەۋ ماسەلەسىنە كورشىلەس مەملەكەتتە قازىر ۇلكەن ءمان بەرىلىپ كەلەدى. دەمەك, ىشكى سۇرا­نىستى قامتۋ ماسەلەسىن مىق­تاپ قولعا الۋ كەرەك.

ءبىزدىڭ مەملەكەتتىڭ ۇستاناتىن ءوز ەكونوميكالىق ساياساتى بار. ايتسە دە رەسەي حالقى 140 ملن-نان اسا­تىن­دىقتان, ولاردىڭ كوم­پا­نيالارىمەن باسەكەلەسۋ قازاق­ستان­دىق كا­سى­پ­كەرلەرگە قيىن. سول سەبەپتى بۇل ما­سەلەگە مۇقيات قاراپ, جان-جاق­تى­ ويلاۋ كەرەك. پرە­زي­دەنت «كوم­سو­مولسكايا پراۆدا» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا وسى ماسە­لە­لەر­گە توق­تال­دى.

البەتتە رەسەيمەن ساياسي-ەكونو­مي­كالىق ىنتى­ماق­تاس­تى­عى­مىز­دان بولەك, ورتاق تاريحي-مادەني باي­لانىستارىمىز كوپ. دەسەك تە قاز­اق­ستاننىڭ ءوز ۇستانعان جولى بار. وسىنى كورشىلەس مەملەكەتتەر ەسكەرۋ كەرەك. مىنە, مەملەكەت باسشىسى وسى تۇستاردى ايقىن اڭعارتتى.

 

ازاماتحان ءامىرتاي,

«بايتاق-بولاشاق» ەكولوگيالىق اليانسىنىڭ توراعاسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار