قوعام • 10 ماۋسىم، 2020

قىرىق سەگىز ادامدى قىزىل جالىننان قۇتقارعان

1247 رەت كورسەتىلدى

«...الاڭسىز ۇيىقتاپ جات­قانىمدا ورىندىعىمنىڭ استى جىپ-جىلى بولىپ كەتتى. كوزىمدى اشسام، استىمدا وت جانىپ جاتىر. بىردەن جۇرگىزۋشىگە جۇگىرىپ بارىپ، اۆتوبۋستا ءورت شىققانىن حا­بارلاپ، كولىكتى توقتاتۋىن سۇ­رادىم. بىراق ول مەنىڭ سوزىمە سەن­بەي قويدى. ال ەكىنشى جۇرگى­زۋشى شىرت ۇيقىدا. كوپ كىدىرۋگە بول­مايتىندىقتان ونى وياتۋعا تۋرا كەلدى. وسىدان كەيىن عانا ول اۆتوبۋستى توقتاتتى. ال قاي­تادان ورنىما كەلسەم، قىزىل جا­لىن ءبىرشاما جەردى شارپىپ ۇلگەرىپتى. «جانىپ جاتىرمىز» دەپ ايقايلاسام ادامدار ءۇن قاتپايدى. سويتسەم اۆتوبۋستىڭ ارتقى بولىگىندە وتىرعانداردىڭ كوبى كوك تۇتىنگە ۋلانىپ ۇلگەرگەن ەكەن. ال كەيبىرى نە بولعانىن تۇسىنبەي، اڭىرىپ قاراپ وتىر. ءتىپتى جۇرگىزۋشى اۆتوبۋستىڭ ەسى­گىن دە اشپادى. سودان كەيىن ەكى ەسىك­تى تەپكىلەپ، يتەرىپ جارتىلاي­ اشتىم. الدىمەن بالالاردى دا­لاعا شىعاردىم. كوتەرىپ الىپ، بىرى­نەن كەيىن ءبىرىن لاقتىرا بەر­دىم. ويتكەنى ءورت كۇشەيىپ بارادى. ال جۇرگىزۋشى ءورت ءسوندىرۋ قۇ­رالىمەن ءتىلسىز جاۋدى ءسوندىرىپ جات­تى. بىراق قىزىل جالىن دەس بەرەر ەمەس...».

2018 جىلدىڭ تامىز ايىنىڭ 4-ىندە «سەمەي – ءنوۆوسىبىر» با­عىتىنداعى اۆتوبۋسپەن جولعا شى­عىپ، تۇنگى ساعات 4 شاماسىندا كولىكتە تۇتانعان ءتىلسىز جاۋمەن ارپالىسىپ، نەبارى 1 مينۋت 45 سەكۋندتا 48 ادامدى قۇتقارعان سەمەيلىك ەرجان ومارحانوۆ وقىس وقي­عانى وسىلاي ەسكە الادى.

ءبىر قورقىنىشتىسى، اۆتوبۋس نەبارى 4 مينۋتتىڭ ىشىندە ج­انىپ كەتكەن كورىنەدى. ال ەر­جان ومارحانوۆ قۇتقارعان 48 جو­لاۋشىنىڭ 12-ءسى بالا ەكەن. اۆ­توبۋس ىشىندە 3 ايلىق سابيدەن ەگدە تارتقان زەينەتكەرگە دەيىنگى ساناتتاعى ادامدار بولىپتى.

كەيىپكەرىمىز رەسەيگە كولىك سا­تىپ الۋ ماقساتىندا جولعا شىق­قان ەكەن.  الايدا «بايتال تۇگىل باس قايعى» دەگەندەي، اۆتوبۋستاعى ءورت كەزىندە ادامداردى سىرتقا شىعارىپ، جان الىسىپ، جان بە­رىسىپ جۇرگەندە قۇجاتتارى مەن 1 ميلليون، 400 مىڭ تەڭگە كولە­مىندەگى اقشاسىنان ايىرىلادى.

اۆتوبۋس سەمەيدەگى «سۇلۋ» اۆتو­بەكەتىنەن شىعىپتى. كەيىن ەرجان اۆتوبەكەتتىڭ باسشى­لى­عىنا حابارلاسىپ، ادامداردىڭ ومى­رىنە نەمقۇرايلى قاراۋعا بول­مايتىنىن ايتقان. بىراق اۆتو­بەكەتتەگىلەر اۆتوبۋستىڭ رە­سەي ەلىنە تيەسىلى ەكەنىن، بار­لىق ارىز-شاعىمدى سولارعا اي­تۋ كە­رەك ەكەنىن جەتكىزىپتى. «قوعام­دىق كولىك سەمەيگە كەلگەن سوڭ تەحنيكالىق تەكسەرۋ جۇرگىزىلۋى كەرەك. مەن وسىنى ايتقاندا اۆتوبەكەت باسشىسى تەلەفون تۇتقاسىن قويا سالدى. سودان بەرى جاۋاپتان قاشىپ ءجۇر. كەيىن ماعان ماس­كەۋلىك زاڭگەر اۆتوبۋس جولعا شىق­­پاس بۇرىن قازاقستاندا تەك­سە­رىلۋى كەرەك ەكەنىن ايتتى. بىر­نەشە كۇن وتكەن سوڭ جانىپ كەت­كەن اقشامدى ءوندىرىپ الۋ ءۇشىن اۆتوبۋس يەسىن ىزدەدىم. ونى دوس­تارىمنىڭ كومەگىمەن تاپتىم. بىراق ول ماعان تەك 150 مىڭ رۋبل عانا قايتاردى» دەيدى بەيبىت كۇن­نىڭ باتىرى.

وسى وقيعادان كەيىن ەرجاننىڭ ەرلىگىنە سۇيىنگەن حالىق ونى تو­بە­سىنە كوتەرىپ، العىستارىن اي­تىپ، ريزاشىلىقتارىن بىلدى­رە­دى. سەمەيلىك جەرلەستەرى اتى­­­نان جەرگىلىكتى كاسىپكەر، «گور­دور­ستروي» جشس ديرەكتو­رى باۋىر­جان قايرامباەۆ 1 ميلليون تەڭگە تا­بىستايدى. جاقىندا كوپ جىلدان بەرى پاتەر جالداپ تۇراتىن كەيىپكەرىمىزگە «لانكاستەر» اتتى الماتىلىق كومپانيانىڭ باسشىلارى سەمەي قالاسىنان ءۇي الىپ بەرگەنىن ەستىدىك.

ەرجان ومارحانوۆ – 4 بالانىڭ اكەسى. نەگىزىنەن كاسىپكەرلىكپەن شۇعىل­دانسا دا، ءبىر تيىن الماس­تان گرەك-ريم كۇرەسىنەن جات­تىقتىرۋشى رەتىندە شاكىرت تار­بيە­لەپ، جارىستارعا اپارادى. «سەمەيدىڭ ىرگەسىندە بوبروۆكا دەگەن ساياجايلى اۋىل بار. تۇر­عىندارى جان-جاقتاعى اۋىلدار­دان كەلگەن. وسى اۋىلداعى مەك­تەپتىڭ سپورت زالىندا 2013 جىلدان بەرى بالالاردى كۇرەسكە باۋ­لىپ ءجۇرمىز. ءوزىم وسى كۇرەس تۇرى­مەن 12 جاسىمنان باستاپ اينالىسقانمىن. بىزدە 107 بالا بار. مەن ءالي سوۆەتحانوۆ دەگەن باپكەرمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيمىن. ارنايى سپورتتىق ءبى­لىمىم جوق. 1990 جىلدارى ءبىلىم الۋ­عا مۇمكىندىك بولمادى. نەگىزگى جۇ­مىسىم – رەسەي مەن قازاقستان اراسىندا كولىك اكەپ ساتۋ» دەيدى ەرجان. 

قۋانىشتىسى سول، قايسار ج­ى­گىت 2019 جىلى «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ ءۇشىن­­­شى كەزەڭىندە جەڭىمپاز اتان­دى.­

سول كەزدە ءتىلسىز جاۋدىڭ قۇ­رى­عىنان امان شىققان جولاۋشىلار ءالى كۇنگە دەيىن ەرجانعا حابارلاسىپ، جاعدايىن ءبىلىپ تۇرادى ەكەن. ايتپاقشى، بەيبىت كۇننىڭ باتىرىن بىلتىر رەسەيدىڭ تانىمال تەلەجۋرناليسى اندرەي مالاحوۆ ءوز باعدارلاماسىنا قو­­ناق­قا شاقىرعانى دا بەل­گىلى. بى­راق كەيىپكەرىمىز بۇل ۇسى­نىس­تان باس تارتىپتى. «رەسەي تىل­شىلەرىنىڭ اراسىندا سول كۇنى «جولاۋشىلاردى باسقا ادام قۇتقاردى» دەپ اقپارات تارات­قاندارى دا كەزدەستى. ماعان ەش­قانداي دا اتاقتىڭ قاجەتى جوق. ەش­ۋاقىتتا بىرەۋگە حابارلاسىپ: «ولاردى مەن قۇتقاردىم» دەپ جار سالعان ەمەسپىن. بارىنە ءبىر ال­لا كۋا عوي. وتىرىك اقپارات تارات­قانداردى ءوز ۇياتتارىنا قال­دىردىم» دەيدى ول.

كورشى ەلگە ءجيى قاتىناپ تۇ­راتىن ونى رەسەيلىكتەردىڭ كوبى جاقسى بىلەدى ەكەن. بارعان جەرىندە تانىپ، كەلىپ، ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ، سۋرەتكە تۇسەتىن كورىنەدى. ايتپاقشى، داعىستاندىق ساياساتتانۋشى، جۋرناليست رۋسلان كۋربانوۆ ءوزىنىڭ ينستاگراممداعى پاراقشاسىندا: «ەگەر بۇل جەردە رەسەيلىك بولعاندا باياعىدا-اق حا­لىق قاھارمانى قىلار ەدىك. ال شاعىن عانا شاھاردان شىققان بۇل قازاق ەشقايدا بارىپ، ەرلىگىن بۇلداپ جۇرگەن جوق. ونىڭ ەڭبە­گىن ەسكەرمەدىك. ۇمىتتىق» دەپ جازىپتى.

دەسەك تە، ەرجان ومارحانوۆ­تىڭ ەرلىگىن تۋعان حالقى بىلە­دى. سول ءۇشىن دە قۇرمەتتەپ، قادىرلەي­دى.

 

سەمەي

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الداعى ءۇش تاۋلىكتە كۇن سۋىتادى

اۋا رايى • بۇگىن، 11:55

Facebook اتاۋىن وزگەرتەدى

الەم • بۇگىن، 10:15

2228 ادام كوروناۆيرۋستان ەمدەلىپ شىقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:30

سپورت جاڭالىقتارىنا شولۋ

سپورت • بۇگىن، 09:11

قالالاردى قالىڭ تۇمان باسىپ تۇر

ايماقتار • بۇگىن، 09:07

ياساۋي مۇراسى – ۇرپاققا ونەگە

ايماقتار • بۇگىن، 09:05

سيمفونيالار سالتاناتى

ونەر • بۇگىن، 09:04

قالامگەرلەر قاۋىشۋى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:59

باس جۇلدە ەكەۋ بولدى

تەاتر • بۇگىن، 08:51

مادەني دوستىقتى دارىپتەدى

ونەر • بۇگىن، 08:50

جەل ەلەكتر ستانساسى سالىنۋدا

ايماقتار • بۇگىن، 08:48

«باتاگوي» بايقاۋى ءوتتى

ايماقتار • بۇگىن، 08:46

جاڭا سپورت كەشەنى اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:45

كەڭەسكە مۇشەلىككە سايلاندى

ساياسات • بۇگىن، 08:15

وركەنيەت وزەگى – ۇلىق ۇلىس

تاريح • بۇگىن، 00:35

شىڭعىستاۋدىڭ شاكىرى

ادەبيەت • كەشە

جانى ىزگى جۋرناليست

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار