ساياسات • 04 ماۋسىم، 2020

كوك تۋدى كورسەتكەن ءسات

266 رەت كورسەتىلدى

بۇرىنعى جوعارعى كەڭەستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىن ازىرلەيتىن كوميسسيانىڭ تۇراقتى ىستەيتىن جۇمىس توبى بولىپ بەلگىلەنگەن سوڭ، وسى جەردە كاسىبي قىزمەتىمىزدى اتقارىپ جۇرگەندىكتەن، تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ قاسيەتتى تاڭبالارىنىڭ ازىرلەنۋ پروتسەسىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋشىسى ءھام قابىلدانۋ تاريحىنىڭ كۋاگەرى بولۋعا تۋرا كەلگەنىن گازەت وتىنىشىنە ساي قايتا ەسكە الۋدى ءجون كوردىك.

تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بولا­شاق جالاۋىن، مەملەكەتتىڭ ەل­تاڭ­باسىن كوز الدىنا ەلەس­تەت­كەن قا­لىڭ كوپشىلىك ما­مان­­دىعىنا، جا­­سىنا، قىزمە­تىنە قاراماستان، وسى تۇستا ءار­تۇر­لى نىسانداعى جو­با­لارىن جۇ­مىس توبىنا جولداپ جاتتى. جۇمىس توبى بۇل جوبا­­لاردى رەت-رەتىمەن كوميسسيا وت­ىر­ىس­تارىندا قاراۋعا دايىن­داپ، قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ىرىك­تەپ، قازىلاردىڭ تال­قى­سىنا قاي­تا ۇسىنىپ وتىردى.

وسىنداي جان-جاقتى جانە سارابدال سارالاۋدىڭ ناتيجەسىندە بارىپ اقىرعى جوبا پايدا بولدى. قازىر قازاقستاننىڭ الەمگە ايگىلى كوك تۋى مەن مەملە­كەت­­تىك ەلتاڭباسىن كور­گەندە، بۇ­لار­دىڭ باس­تاپ­قى نۇسقالارىن، العاش تۇس­كەن باسقا دا جۇزدەگەن «اتالاس اعا­يىن­دارىن» جوبا كۇيىندە ءوزى­مىز اۆتورلارىنان قابىلداپ الىپ، بولمەدەن بولمەگە تاسىپ، كوميسسيانىڭ قاراۋى ءۇشىن ورىن-ورنىنا قويىپ ورنا­لاس­تى­رىپ دەگەندەي، سول كەزدە ات­قا­رىل­عان ۇيىمداستىرۋ جۇ­مىس­­تارى كوزگە ەلەستەپ وتەدى...

ەلىمىزدىڭ رامىزدەرى تۋرالى ءسوز بولعاندا، قوعام قايراتكەرى، بەل­­گىلى قالامگەر مارقۇم ەربول شاي­مەردەن ۇلىنىڭ ەسىمى ەرەكشە ءھام قۇرمەتپەن اتالۋعا ءتيىس. سول كەزەڭدە جوعارى كەڭەستىڭ ءباس­پاسوز حاتشىسى بولىپ ىستەگەن ەربول شايمەردەن ۇلى جاڭا قازاق رامىزدەرى پايدا بو­­ل­ۋىنىڭ باستاۋىندا ءجۇرىپ، ونىڭ تاريحي، عىلىمي جانە پر­اك­­تيكالىق نەگىزدەرىن زەردەلەپ، ءوزىنىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىن ار­ناپ، ۇيىمداستىرۋشىلىق قا­بى­لەتىن ايرىقشا كورسەتتى. ونىڭ 1993 جىلى ارداقتى ءابىش اعا كەكىلباي ۇلىنىڭ العى­سو­زى­مەن جەدەل باسىلىپ شىق­قان تۇڭعىش كى­تا­بى تاۋەلسىز ەل را­مىز­دەرىن تا­نىتۋعا ءبىرىنشى بولىپ جول اشتى.

جوعارعى كەڭەستىڭ ءباس­پا­سوز قىزمەتىندە ەربول شاي­مەر­دەن­ ۇلىمەن بىرگە قىزمەتتەس بول­عان جۋرناليست ەركىن زىكى­با­ەۆ ەكەۋ­مىز سول كەزدە جان­دار­بەك مالىبەكوۆ پەن شوتا ءۋا­لي­حانوۆ­تىڭ شىعارماشىلىق-اۆتورلىق بىرلىگىنەن تۋعان مەملەكەتتىك ەلتاڭبا بەينەسىن جوعارعى كەڭەس سەسسياسىنىڭ ساحناسىنا الىپ شىققان سۋرەتىمىز سوڭىنان اقپارات قۇرالدارىندا جاريالاندى، بىرقاتار كىتاپتا دا جارىق كوردى.

سونىڭ ءبىرى – ەلباسى نۇر­سۇل­تان ءابىش ۇلى نازار­باەۆ­تىڭ مەملەكەتتىك تۋ بەكى­تى­لە­تىن كەزدە سۋرەتشى، قازاق­س­تان­­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­رات­­كەرى شاكەن وڭلاسىن ۇلى ني­ياز­­بەكوۆ ازىرلەگەن، وسى كۇنگى تۋ جوباسىنىڭ ءار بولشەگىن دەپۋتات­تارعا ءتۇسىندىرىپ وتىر­­عان ءساتى ەدى. بۇل – «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ءفوتو­تىل­شىسى شۇكىر شاحاي 1992 جىلى تۇسىرگەن، مەم­لەكەتتىك رامىز­دەر­دىڭ قا­بىل­دانۋ شەجىرەسىن باياندايتىن ەڭ­بەكتەرگە، اۆتورلىق جي­ناق­تار­عا ەنگەن سۋرەت. كو­گىل­دىر اسپان توسىندە، التىن كۇن­نىڭ اياسىندا ەركىن قا­لىق­تا­عان قىران بەينەلى قازاق ەلىنىڭ بە­رە­كەلى بولاشاعىن وسى كەزدىڭ وزىندە ايقىن ەلەستەتە العان ەلبا­سىمىز سول كۇنى كوك ءتۇستىڭ، «كوك» ءسوزىنىڭ حالىق ساناسىندا ساقتالعان قا­سيەت­­تەرىنەن باستاپ، ەل تۋىنىڭ ەرەكشە بەلگىلەرىن ىزەۋىرتتى بايان­­داپ، بايىپتى ۇع­ىن­­دىرعانى ۇمى­تىل­ماس­تاي ەستە قال­دى.

تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ مەم­لە­كەت­­تىك رامىزدەرىنىڭ ازىرلەنۋ جانە قابىلدانۋ پروتسەسىن باس­تان كەشىرۋ باقىتى بۇيىرعانى البەتتە كوڭىلدى اركەز مارقايتىپ وتى­رادى. تاريحتىڭ وسىناۋ ءبىر ساتىندە – جاس تاۋەلسىز قا­زاق مەملەكەتىنىڭ نەگىزىن قا­لاۋ­­شى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىمىزدىڭ جانىندا مەم­لەكەتتىك تۋدىڭ سۋرەتىن ال­عاش كورسەتىپ تۇرعان، وتىزدىڭ بەل ورتاسىنداعى بۇيرا شاشى بۇر­قى­راعان جىگىتىڭىز ءبىز بولامىز دەسەك، ارينە سەنەرسىزدەر.

 

سەرىكقالي بايمەنشە،

ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ ءبولىم باستىعى،

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى

 

ماسكەۋ

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الداعى اپتا كۇن جىلىنادى

اۋا رايى • بۇگىن، 12:57

سۇيىسپەنشىلىك ساباعى

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

ەلوردادا كۇن جىلىنا باستايدى

ايماقتار • بۇگىن، 10:57

تۇرمەگە كىتاپ سىيلادى

ايماقتار • بۇگىن، 10:10

جاقسىنىڭ اتى ولمەيدى...

رۋحانيات • بۇگىن، 08:31

تەڭدىك ءتۇبى – بىرلىك

ەلباسى • بۇگىن، 08:03

جەكە كۋالىكتىڭ قاجەتى بولمايدى

ساياسات • بۇگىن، 07:47

تالدىنىڭ ماڭىن تازارتتى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:38

جول ۇستىندەگى مۇزتاۋ

وقيعا • بۇگىن، 07:34

تالدىقۇدىق نەدەن تارىقتى؟

ايماقتار • بۇگىن، 07:33

جاھاندانۋ جايى وزەكتى

قوعام • بۇگىن، 07:24

حالىقارالىق شارتتار قارالدى

پارلامەنت • بۇگىن، 07:14

تاميلانىڭ تارتۋى

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار