28 قىركۇيەك, 2013

اۋەلى ءوز مۇددەمىزدى قورعايىق

305 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

سالىق كودەكسىنە ۇسى­نى­لاتىن تۇزەتۋلەر قازاق­ستان­دىق­تاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپا­سىنىڭ السىرەۋىنە اكەلىپ سوعا­دى, دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ا.پەرۋاشەۆ.

 

سالىق كودەكسىنە ۇسى­نى­لاتىن تۇزەتۋلەر قازاق­ستان­دىق­تاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپا­سىنىڭ السىرەۋىنە اكەلىپ سوعا­دى, دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ا.پەرۋاشەۆ.

مۇنى دەپۋتات ءماجىلىستىڭ سالىق سالۋ ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭ جوباسىن تانىستىرۋ بويىن­شا وتكەن وتىرىسىندا ايتتى. ەسكەرتە كەتەيىك, ۇكى­مەت­تىڭ جە­كە تۇلعالار پاتەر­لەرىنىڭ اۋما­عى 150 شارشى مەتردەن, جەر ءۇي­لەرىنىڭ كو­لە­مى 300 شارشى مەتر­دەن اسا­تىن مەنشىكتەرگە 3 ەسەگە دەيىن سالىقتى كوتەرۋ, «قانشا لاس­تاساڭ, سونشا تولەيسىڭ» دەگەن قاعيدامەن قۋاتى 3-4 مىڭ تەكشە سم. كولەمنەن اسا­تىن كولىكتەرگە سالىق ءمول­شەر­لەمەلەرىن ۇلعايتۋ جانە ت.ب. قاراستىرىپ جاتقانى بەلگىلى.

«نەگە ءسىز تۇرعىن ۇيدە قان­شا ادام تۇراتىندىعىنان گورى, تۇر­عىلىقتى اۋدانىن عانا ەسەپكە الىپ وتىرسىز؟ – دەدى تانىستىرىلىم بارىسىندا ازات پەرۋاشەۆ ەكونوميكا ءجا­نە بيۋدجەتتىك جوس­پارلاۋ ءمينيسترى ەربولات دو­ساەۆقا. – 150 شارشى مەتر دەگەن 4-6 بالاسى بار وتباسىعا نە بولادى؟ قازاق وتباسىلارىندا ءۇش ۇرپاق: بالالارى مەن اكە-شەشەسى عانا ەمەس, سونداي-اق, اتا-اجەسى دە بىرگە تۇرا بەرەدى. استانا مەن الماتىدا, وبلىس ورتالىقتارىندا تۋ­عان-تۋىسقاندارىنىڭ با­لا­لا­رى­نىڭ نە وقۋعا, نە جۇ­مىس ىستەۋ­گە كەلەتىندەرى تاعى بار. نە­گە وسى ءجايتتى ەسكەر­مەي­سىز­دەر؟ بۇگىندەرى كوپبالالىق ارقى­لى دەموگرافيانى قولداۋ كەرەك­تىگىن ايتىپ ءجۇرمىز. ولار­عا كومەكتەسۋدىڭ ورنىنا, كە­رى­سىن­شە, مۇنداي وتباسىلارعا قا­لاي­شا مەنشىك سالىعىن 3 ەسەگە كوبەيتەمىز؟!»

ا.پەرۋاشەۆ مينيستر­گە تۇر­­عىن ءۇي قۇرىلىسىن دامى­تۋ مەن ءومىر ءسۇرۋ ستاندارت­تا­رى­نىڭ دەڭگەيىن جاقسارتۋ تۋ­رالى ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىن ەسىنە سالىپ ءوتتى. «ءسىز سا-­پالى ءومىر سۇرۋگە ىنتا­لان­دى­رۋ­­­­­دىڭ ور­نى­نا كە­دەي­شىلىككە يتەرمەلەپ, تۇرعىندارىمىزدى قايتادان «حرۋ­ششەۆ­كالارعا» تىعۋدى ۇسىنىپ وتىر­سىز؟ تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسى, جاقسى ۇيگە سۇرانىس – بۇل جۇمىس ورىندارى, بۇل بيۋدجەتكە سالىق ءتۇسىرۋ, بۇل قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءوڭدىرۋ. سوندا ءسىز ءىس جۇزىندە وسىلاردى قىسقارتۋدى ۇسىنىپ وتىرعانىڭىزدى ءتۇسى­نەسىز بە؟», – دەدى دەپۋتات.

كولىككە سالىناتىن سالىق­تى ۇلعايتۋ تۋرالى ازات پە­­رۋا­­شەۆ: «بۇل – تىكەلەي رە­سەي اۆتومو­بيل­دەرىنىڭ ءمۇد­­­دە­سىن قورعاۋ, بىراق ولار­دىڭ اتموسفەرانى لاس­­تاۋى ءنول­دىڭ شاماسىنداعى 3 ليتر­لىك «مەرسەدەس» نەمەسە «تويو­­تا­لارعا» قاراعاندا كو­لە­مى شا­عىن بولعانىمەن, گاز قال­دىق­­تارىن شىعارۋى كوپ», – دەدى. ونىڭ پىكىرىنشە, ۇكى­مەت ەكولوگيا ءۇشىن كۇرەس دەگەن­دى جەلەۋ ەتىپ, رەسەيلىك ءونىم­نەن گورى ساپالى زاماناۋي كولىك­تەر­دى ساتىپ الۋشىلارعا ءشۇيلى­گۋ­دە. «ءبىز ونسىز دا سىرت­­تان كە­لەتىن كولىكتەرگە اكە­­­لىم باج سا­لى­عىن وسىردىك. ال ەندى رەسەي­دىڭ مۇددەسىن ودان ءارى تىقپا­لاي بەرمەي, ءوزى­­­مىز­دىڭ ازامات­تارى­مىزدىڭ ءوز قار­جىلارى­نا العىسى كەلە­تىن تاڭ­داۋ قۇقىقتارىن نەگە قور­­عا­ماي­مىز», – دەدى دەپۋتات.

ا.پەرۋاشەۆ قوعامدا كەڭ تال­قىلانىپ جۇرگەن كولىك سالىعىن ونى جانار-جاعارماي ماتەريالدارى اكتسيزىنە قوسۋعا تولىق اۋىس­تىراتىن تاجىريبەنى زەرتتەۋگە شا­قىردى: «سول كەزدە ءبىز شىنىمەن دە اۋانى لاستايتىن شىعىنى كوپ ەكو­نوميكالىق ءتيىمسىز قوزعالتقىشى بار اۆتو­كو­لىك يەلەرىن كوپ تولەتۋگە ءماجبۇر­لەي­مىز», دەدى دەپۋتات وسى ورايد­ا.

ساۋلەبەك ءبىرجان.

سوڭعى جاڭالىقتار