قازاقستان • 20 مامىر، 2020

قوعام جانە پاراسات: ەۇۋ رەكتورى ونلاين-سۇحبات بەردى

83 رەت كورسەتىلدى

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى، اكادەميك ەرلان سىدىقوۆ ونلاين سۇحبات بەردى. سۇحباتتى «استانا – ادالدىق الاڭى» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى، نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى، قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتى ميراس ەرعالي ۇلى شەكەنوۆ جۇرگىزىپ وتىردى.

– جاقىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2020 جىلىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇلتتىق رەيتينگىندە كوشباسشى دەپ تانىلدى دەگەن اقپارات جاريالاندى. بۇل جەتىستىككە قالاي قول جەتكىزدىڭىزدەر؟ بۇل رەيتينگتەر قانشالىقتى ءادىل؟

– مەنىڭ ويىمشا، بۇل جەردە جاۋاپتى قۇرىلىم – تاۋەلسىز اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگ اگەنتتىگى (ناار). ءوزىنىڭ ساپالىق سيپاتتامالارىنا بايلانىستى ول ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جەتەكشى حالىقارالىق اككرەديتتەۋ اگەنتتىگى، ەۋروپالىق، ازيا جانە امەريكاندىق جەلىلەر مەن ءبىلىم بەرۋ ساپاسى اگەنتتىكتەرىنىڭ مۇشەسى بولىپ تابىلادى. اگەنتتىكتى سارالاۋ بويىنشا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇلتتىق رەيتينگى اقپارات كوزدەرىنىڭ اشىقتىعى، وبەكتيۆتىلىگى، تەكسەرىلۋى جانە قول جەتىمدىلىگى قاعيداتتارىن ساقتاۋعا نەگىزدەلگەن.

– جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن تالاپكەرلەردى تارتۋ كەزەڭى – ەڭ ماڭىزدى مەزگىل. جىلداعىداي، ۋنيۆەرسيتەتتەر وزدەرىنە تالانتتى، الەۋەتتى تالاپكەرلەردى تارتۋ ءۇشىن كۇرەس باستالاتىن قارساڭدا تۇرمىز. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، جوعارى وقۋ ورىندارى بيىل مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەردى قانداي جاڭالىقتارىمەن قىزىقتىرماق؟

– بۇگىندە ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ جەلىسى كەڭەيۋدە، جاڭادان قۇرىلعان ۋنيۆەرسيتەتتەر ساپالى ءبىلىم بەرۋ ماقساتىندا وزدەرىنىڭ پەداگوگيكالىق، ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن كۇشەيتەدى.

ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ايتۋلى كۇنگە جاقىنداپ كەلەدى: 2021 جىلى 25 جىل بولادى. شيرەك عاسىر. ءوزىڭىز ويلاپ قاراڭىزشى، الەمدەگى عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ قاسىندا ءبىز ەلەۋسىزدەۋ بولىپ كورىنەتىن شىعارمىز. بىراق، ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ كاتەگورياسى سول اۋىر سالماق دارەجەسىندەگى ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن تەڭ كەلەدى، ياعني، بۇل ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ  سۇرانىسقا يە بولۋداعى نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.

سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنە كەلەتىن بولساق: 2004 جىلدان باستاپ ۇبت-نىڭ ەنگىزىلۋىمەن، تالاپكەرلەردىڭ وقۋعا ءتۇسۋ بارىسىندا جوو-نىڭ وعان قاتىسۋى نولگە دەيىن قىسقاردى.

2019 جىلدان باستاپ ماگيستراتۋراعا، دوكتورانتۋراعا قابىلداۋ ورتالىقتاندىرىلعان فورماتقا يە. ياعني، بۇل دا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقۋعا ءتۇسۋ پروتسەسىنە قاتىسۋىن تولىق شەكتەيدى.

اشىقتىق، ەلەكتروندىق سەرۆيستەرگە كوشۋ، ۆەدومستۆولىق ورگاننىڭ، ونىڭ قۇرىلىمدارىنىڭ قىزمەتىنىڭ بارىنشا اشىقتىعى ۋنيۆەرسيتەتتەر قىزمەتىندەگى نەگىزگى پرينتسيپتەردىڭ بىرىنە اينالدى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى دايىنداعان راسىمدەردىڭ ناقتى رەتتەلۋى ۇبت ەلەكتروندىق قىزمەتتەرىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

– ەرلان ءباتتاش ۇلى، ءسىز قازاقستان جوو رەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى بولىپ تابىلاسىز. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تۇرعىسىنان ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ قىزمەتى بۇگىندە قالاي رەتتەلەدى؟

– قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ رەكتورلار كەڭەسى 2015 جىلى قۇرىلدى. ونىڭ قۇرامىنا ۇلتتىق، مەملەكەتتىك جانە جەكە ۋنيۆەرسيتەتتەردى قوسقاندا 48 جوعارى وقۋ ورنى كىرەدى. كەڭەس قازاقستاننىڭ بارلىق ايماقتارىن قامتيدى. مۇندا ماسەلەلەر قاراستىرىلىپ قانا قويمايدى، سونىمەن بىرگە ۇسىنىستار قابىلدانادى، ولار كەيىننەن مينيسترلىكتىڭ قاراۋىنا تۇسەدى.

ماسەلەلەر ءارتۇرلى، سونىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل دا بار.

قازىرگى ۋاقىتتا ستۋدەنتتەردى اۋىستىرۋ جانە قايتا قابىلداۋ، ستۋدەنتتەر ۇيىندە ورىندار بەرۋ، ستۋدەنتتەر اراسىندا رەسپۋبليكالىق وليمپيادالار وتكىزۋ جانە وقۋدان شىعارۋعا بايلانىستى ماسەلەلەردى شەشۋ ماقساتىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل باعىتىندا ورتاق پورتال جاساۋ قاجەت. سونىڭ اياسىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى بىرلەسكەن ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىن كوتەرۋ ماڭىزدى.

بارلىعى وتە ايقىن جانە اشىق بولۋى كەرەك. ارينە، بەكىتىلگەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ستاندارتتارىنا سايكەس ءبىز سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدىڭ پرينتسيپتەرى مەن جۇيەلىك تەتىكتەرىن باسشىلىققا الامىز.

– ءسىزدىڭ بارلىق جۇمىسىڭىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ارنالعان. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، ءبىلىم بەرۋدە اشىقتىق پەن ايقىندىقتىڭ قانداي نەگىزگى پرينتسيپتەرىن باسشىلىققا الۋ كەرەك؟ جوعارى وقۋ ورنىنىڭ اشىقتىعى مەن ايقىندىعىن قانداي ولشەمدەرمەن انىقتاي الاسىز؟

– سۇراعىڭىزعا قارسى ساۋال: ءسىز پەداگوگيكالىق جانە ءبىلىم بەرۋ قىزمەتى سالاسىندا انىقتالعان قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانىنىڭ نەعۇرلىم از ەكەندىگى تۋرالى ويلاندىڭىز با؟

ار-نامىس كودەكسى بار، ول قىزمەتتىڭ ەرەكشەلىگىمەن كۇشەيتىلەدى: ءبىز بالالارمەن جۇمىس ىستەيمىز. بوس جۇمىس ورىندارىنا مۇعالىمدەردى ىرىكتەۋ بىرنەشە جىل بويى اشىق كونكۋرس ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ۇزدىك ستۋدەنتتەردى وبەكتيۆتى جانە اشىق تۇردە ىرىكتەۋ ءۇشىن جاعداي جاسالدى: ءوتۋ بالى جوعارىلادى.

ديپلومدىق بىلىكتىلىك جۇمىستارى انتيپلاگياتتىق تەكسەرۋ ارقىلى سۇرىپتاۋدان وتەدى. دوكتورانتتاردىڭ جۇمىستارى قورعاۋ كۇنىنە دەيىن ينتەرنەت جەلىسىندە اشىق تۇردە ورنالاستىرىلادى.

ءبىز اكادەميالىق جانە اكىمشىلىك وكىلەتتىكتەردى ناقتى اجىراتۋدى ۇيرەندىك. سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ اشىقتىعى مەن ايقىندىلىعىن قاداعالاۋ كەڭەسى قامتاماسىز ەتەدى.

– ءسىزدىڭ «ادەپ» جوبالىق ءوفيسىڭىزدىڭ بەلسەندىلىگى تۋرالى ءبىز الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى تانىستىق....

– «ادەپ» – نومينالدى كەڭسە ەمەس، ول 2019 جىلدان باستاپ جۇمىس ىستەيدى. وعان بەلگىلى زاڭگەر، عالىم، وقىتۋشى ەركەبۇلان نۇعىمانوۆ دەگەن ازامات جەتەكشىلىك ەتەدى. ول جوبالىق كەڭسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى مەن ەۇۋ اراسىنداعى ەكىجاقتى مەموراندۋم نەگىزىندە قۇرىلدى.

تاۋلىك بويعى رەجىمدە سىبايلاس جەمقورلىق ماسەلەلەرى بويىنشا سەنىم تەلەفونى جۇمىس ىستەيدى. بايلانىس ورتالىعى ودان ءارى ارەكەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن سويلەسۋلەردى جازىپ الادى.

ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى گرانت نەگىزىندە كونكۋرستىق ىرىكتەۋدىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا قۇجاتتار قابىلداۋ بويىنشا كوميسسيانىڭ جۇمىسىن جۇزەگە اسىرادى.

ءبىز سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ ۇلتتىق جوسپارى نەگىزىندە ارەكەت ەتەمىز، وندا بەلسەندى كەرى بايلانىس نىساندارى ماڭىزدى.

ءبىز تۋرالى بارلىق اقپارات بارلىق جەلىلىك رەسۋرستاردا بار. مەن باسقاراتىن بلوگتا كەرى بايلانىس ءۇشىن ۆيدجەت بار. ونىڭ ىشىندە، سىبايلاس جەمقورلىق سيپاتىنداعى ماسەلەلەردىڭ مونيتورينگى تىركەلگەن.

ءتۇيىن:

ونلاين-سۇحبات بارىسىندا وقىرماندار مەن كورەرمەندەر تاراپىنان كوپتەگەن سۇراقتار قويىلدى. قويىلعان ساۋالدارعا قاراعاندا،  كوپشىلىكتى جاتاقحانا ماسەلەسى مەن ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا دايىندىق جۇمىستارى قاتتى قىزىقتىراتىن سەكىلدى. سوندىقتاندا رەكتور ەرلان ءباتتاش ۇلى سىدىقوۆ ەۇۋ جاقىندا عانا ءۇش مىڭ ورىندىق جاتاقحانا قۇرىلىسىن باستاعانىن، ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى اباي ورتالىعى تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ، عالىمدار ابايدىڭ 175 جىلدىعى عىلىم تويى رەتىندە اتالىپ ءوتۋ ءۇشىن كوپتەگەن كىتاپتار شىعارۋمەن اينالىسىپ جاتقانىن جەتكىزدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اراق اۋرۋدان ايىقتىرمايدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار