سۋرەتتى تۇسىرگەن دۋمان قۇرمانعاليەۆ
قۇتقارۋشى باتالون كومەككە كەلدى
قازىرگى ۋاقىتتا ۇلاندىقتار توتەنشە جاعداي ورنىندا ەكى باعىت بويىنشا قىزمەت اتقارۋدا. ءبىرىنشىسى – توتەنشە وقيعانىڭ سالدارىن جويۋ بولسا, ەكىنشىسى وقيعا ورنىندا قۇقىقتىق ءتارتىپتى, كارانتيندىك رەجىمدى قامتاماسىز ەتۋ. بۇگىنگى كۇنى وسى مىندەتتەردى اتقارۋعا 500-دەن اسا اسكەري قىزمەتشى وقيعا ورنىنا تارتىلدى.
ۇلتتىق ۇلان توتەنشە جاعداي سالدارىن جويۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى پولكوۆنيك ارلەن بۇركىتبايدىڭ ايتۋىنشا, ماقتاارال اۋدانىندا بەس ەلدى مەكەن ءالى كۇنگە دەيىن سۋ استىندا. 1 مىڭنان اسا ءۇيدى سۋ باسقان. 10 ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت ورناتىلعان. وندا 3 مىڭنان اسا تۇرعىن تۇرىپ جاتىر. قۇتقارۋ قىزمەتىنىڭ ماماندارىمەن بىرگە ۇلاندىق جاۋىنگەرلەر 15 مىڭنان اسا ءۇي جانۋارلارىن قاۋىپسىز جەرگە كوشىردى. ورگەباس, جانتاقساي, فەرداۋسي, ىرىستى, نۇرلىجول اۋىلدارىنىڭ اۋماعىندا 22 شاقىرىم ۋاقىتشا بوگەتتەر سالىنىپ, قۇم تولتىرىلعان 10 مىڭعا جۋىق قاپ قويىلدى. 6122599 تەكشە مەتر سۋ سىرتقا شىعارىلدى. مۇنىڭ بارلىعى ۇلاندىق قۇتقارۋشىلاردىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن جاساعان ەرەن ەڭبەكتەرى. وقيعا ورنىنا ۇلتتىق ۇلاننىڭ 28237 اسكەري ءبولىمىنىڭ قۇتقارۋشى باتالونى بارعان بولاتىن. 160-تان اسا جەكە قۇرام, 15 دانا قۇتقارۋ تەحنيكاسى مەن 4 ءجۇزۋ قۇرالى بار باتالون سۋ تارتىلعان اۋىلداردا توتەنشە وقيعانىڭ سالدارىمەن كۇرەسۋدە. ءۇش توپقا بولىنگەن ۇلاندىق قۇتقارۋشىلار: سۋ استىندا قالعان ءتورت ت ۇلىك جانۋارلاردىڭ دەنەسىن شىعارۋ; ونى ءارى قاراي قاۋىپسىز جەرلەرگە كومۋ; توپىراق پەن ساز بالشىقتان ەلدى مەكەندى تازالاۋ; اعىن سۋدى شەتكە شىعارۋ جۇمىستارىن اتقارۋدا. قۇتقارۋشىلاردىڭ سوزىنە سەنسەك, الداعى ءبىر اپتادا وقيعا سالدارىن جويۋ جۇمىستارى اياقتالماق.
سونداي-اق تۇرعىندارعا پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ مەن قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. وسى ۋاقىتقا دەيىن قوعامدىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جاۋىنگەرلىك قىزمەت بويىنشا 21 تاپسىرما ورىندالدى. بۇگىندە ەلدى مەكەندەردىڭ جانىندا ءتورت بلوك-بەكەتتە ۇلاندىق جاۋىنگەرلەر قىراعى قىزمەت اتقارۋدا. كۇنىنە 270-تەن اسا اسكەري قىزمەتشى پاترۋلدىك-بەكەتتىك قىزمەتكە جۇمىلدىرىلادى.
ءتارتىپ بۇزعانداردى ۇستاپ, ءورتتى اۋىزدىقتادى
ۇلاندىقتار قىزمەت بارىسىندا تۇرعىندارعا كومەك كورسەتۋ كەزىندە 9 مارتە ەرەكشەلەنىپ, كوزگە ءتۇستى. وعان 6 مامىردا ساعات تۇنگى ساعات 01.30 شاماسىندا تۇركىستان وبلىسى, ماقتاارال اۋدانى, ورگەباس اۋىلىندا ورىن العان قىراعىلىق ۇلگىسى سوزىمىزگە دالەل.
وسى ءتۇنى ورگەباس اۋىلىنىڭ قاسىنداعى شەپ-بەكەتتەردە قۇقىقتىق ءتارتىپ كۇزەتىندەگى ۇلتتىق ۇلان جاۋىنگەرلەرى زاڭسىز بالىق ۇستاعانداردى قولعا تۇسىرگەن.
اۋىل ماڭىندا توسقاۋىل قىزمەتىندە تۇرعان اسكەري جاساق باستىعى قاتارداعى قۋانىش دۇيسەنبى جانە پاترۋلدەۋشى قاتارداعى باقداۋلەت جالماعانبەتوۆ قاستارىنا كەلگەن كولىكتى توقتاتادى. وسىعان دەيىن ورگەباس اۋىلىندا زاڭسىز بالىق اۋلاۋشىلار ءجۇرۋى مۇمكىن دەگەن اقپارات تۇسكەن بولاتىن. ۇلاندىق جاۋىنگەرلەر «OPEL» ماركىلى اۆتوكولىكتى توقتاتادى. تەكسەرۋ بارىسىندا كولىكتەگىلەر ء«بىز ۆولونتەرلەرمىز» دەپ سوزدەن جالتارماقشى بولىپتى. كەيىن جۇرگىزۋشى اشۋلانىپ, ايقايعا باسادى. ۇلاندىق جاۋىنگەرلەر كولىكتىڭ جۇك قويماسىن اشقىزادى. سول كەزدە تۇندەلەتىپ جۇرگەن جولاۋشىلاردىڭ قيتۇرقى ويى انىقتالادى.
تەكسەرۋ ناتيجەسىندە كولىكتەن قىزىل كىتاپقا ەنگىزىلگەن ەكى قاپ بالىق, رەزەڭكە قايىق, ۇزىندىعى 50 مەتردى قۇرايتىن اۋ تابىلادى. اسكەري جاساق قولعا تۇسكەن براكونەرلەردى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە تاپسىردى.
ۇلتتىق ۇلان جاۋىنگەرلەرى سۋ باسقان اۋىلداردا قوعامدىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قىزمەتتى ءۇش اۋىسىم بويىنشا جۇرگىزىپ كەلەدى. ول تۋرالى جەدەل اسكەري توپ باسشىسىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى كاپيتان سايات ساينوۆ باياندادى.
– 5 مامىر ساعات تۇنگى 3.30 شاماسىندا اسكەري جاساق باستىعى سەرجانت بەكبولات شويبەكوۆ شانوۆ كوشەسىمەن ءوز باعىتىندا پاترۋلدەۋ بارىسىندا 5 ادام جۇرگەنىن بايقاعان. ولار كارانتين رەجىمىن بۇزعانى جانە كۇدىك تۋدىرعانى ءۇشىن اسكەري جاساق باستىعى داۋىستاپ توقتاۋلارىن سۇراعان. ءتارتىپ بۇزۋشىلار ول ەسكەرتۋىنە قۇلاق اسپاي قاشا جونەلگەن. اسكەري جاساق باستىعى كورشىلەس جاساققا راديوستانسا ارقىلى حابارلاپ قاشۋ باعىتىن باياندايدى. اسكەري جاساق باستىعى سەرجانت ايدوس نۇرمانوۆ ءتارتىپ بۇزۋشىلاردىڭ الدىن بوگەپ, اسكەري جاساق ولاردى قولعا تۇسىرەدى. وقيعا ورنىنا اسكەري جاساقتار بويىنشا كەزەكشى اعا لەيتەنانت سەرىك قۇدايبەرگەنوۆ جانە پوليتسيا قىزمەتكەرى كەلىپ, ءتارتىپ بۇزۋشىلاردى انىقتاۋ ءۇشىن اۋداندىق ءىىب جەتكىزدى. ءتارتىپ بۇزۋشىلار وسى اۋىلدىڭ بوزبالالارى ەكەنى انىقتالدى. ەڭ قىزىعى, ولار بوس ۇيلەردىڭ ماڭىندا نە ءۇشىن جۇرگەندەرىن تۇسىندىرە الماعان. ولارعا كارانتين رەجىمىن بۇزباۋ تۋرالى ەسكەرتۋ جاسالىپ, اتا-انالارىنا تاپسىرىلدى, – دەيدى س.ساينوۆ.
ءدال سول كۇنى ساعات تاڭعى 5 شاماسىندا مايور زافار حايتمەتوۆ باستاعان جەدەل توپ جاۋىنگەرلىك قىزمەتتىڭ ۇيىمداستىرىلۋىن تەكسەرۋ بارىسىندا ك.ماركس كوشەسىندە ورنالاسقان ۇيلەردىڭ بىرەۋىندە جارىلىس بولعانىن ەستيدى. وقيعا ورنىنا بارعاندا, ورتەنىپ جاتقان ءۇيدى بايقاعان ساردار دەرەۋ اسكەري جاساقتار بويىنشا كەزەكشى اعا لەيتەنانت سەرىك قۇدايبەرگەنوۆتى شاقىرادى. ول ءوز كەزەگىندە ۋچاسكەلىك پوليتسيا پۋنكتىنە جانە ءورت ءسوندىرۋ بولىمىنە حابارلاپ, جاقىن ماڭداعى ەكى جاساقتى وقيعا ورنىنا جۇمىلدىرىپ وقشاۋلاۋدى ۇيىمداستىرعان. ۇلاندىقتار وقيعا ورنىنا كەلگەن پوليتسيا جانە ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, الاپات ءورتتى اۋىزدىقتاپ, ادامدار مەن باعالى زاتتاردى قاۋىپسىز ورىنعا شىعارعان.
جەدەل جاردەم كورسەتتى
ۇلاندىق جاۋىنگەرلەر كارانتيندىك شارالاردى, قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋمەن قاتار, تۇرعىندارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىپ تە ۇلگەرىپتى. قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن اسكەري جاساق قان قىسىمى كوتەرىلىپ, ەسىنەن تانعان ادامدى ۋاقتىلى بايقاپ, جەدەل مەديتسينالىق جاردەم كەلگەنشە العاشقى كومەك كورسەتكەن. لەيتەنانت ابىلايحان فازىلحانوۆ, قاتارداعى ەراسىل ايتباي جانە سانيتارلىق اعا نۇسقاۋشى ەفرەيتور ابىلايحان اقپانبەتوۆتەر اقساقالدىڭ العىسىن الدى.
– ءوزىم مىرزاكەنتتىڭ تۇرعىنىمىن. كوپ جىلدان بەرى وسىندا تۇرامىن. ازداپ سىرقاتتانىپ قالاتىنىم بار ەدى. بۇل جولى تىپتەن ناشار حالگە ءتۇستىم. اۋىلىمىزدى سۋ باسىپ, مۇلكىمىز سۋ اتىندا قالعان ەدى. مال-جاي بارلىعى جوعالدى. وسىنى ويلاپ ۋايىمداعانىم سونشالىق, قان قىسىمىم كوتەرىلىپ كەتىپتى. قۋانىشىما وراي, ۇلاندىق جاۋىنگەرلەر قاسىمنان تابىلدى. ايتپەسە وسىندا وتىرار-وتىرماسىم ەكىتالاي ەدى. دۇنيە بايلىعى ەمەس, ادام ءومىرى, ەل ىنتىماعى ماڭىزدى ەكەن. ساربازدار ماعان وسىنى ۇعىندىردى. ولارعا العىسىم شەكسىز, – دەيدى اۋىل اقساقالى ەدۋارد كيم.
بۇل تۇرعىدان كەلگەندە 28237 اسكەري ءبولىمىنىڭ جاۋىنگەرلەرى دە قالىس قالعان جوق. 1-ءشى قۇتقارۋ باتالونى كومانديرىنىڭ تەحنيكا جانە ماتەريالدىق قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ورىنباسارى مايور باۋىرجان جۇمابەكوۆ جانە 2-ءشى قۇتقارۋ روتاسىنىڭ بولىمشە كومانديرى قاتارداعى باعلان نۇري جەڭىس اۋىلىنىڭ قاسىنان تۇتىندەگەن كولىكتى بايقايدى. شەتەلدىك كولىك يەسى تاس جولمەن كەلە جاتقاندا ويپاتتى جەرگە كولىكتىڭ استى ۇرىلىپ, ماشيناسى توقتاپ قالعان ەكەن. تەز ارادا كولىكتەن ءتۇتىن شىعادى. وسى ساتتە ۇلاندىق اسكەري قىزمەتشىلەر كەلىپ, كولىكتىڭ ءورتىن سوندىرەدى. باتالون كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى كاپيتان ابزال ەلقوندىنىڭ ايتۋىنشا, كولىكتى جالىن ءاپ-ساتتە شارپىعان. ونى ۋاقتىلى توقتاتپاسا, كولىك شىرپىداي جانىپ كەتەدى ەكەن. ونىڭ ۇستىنە, اتالعان كولىك گاز قوندىرعىلارىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. جارىلىسقا جول بەرىلسە, ونىڭ سالدارىن الىسقا بارماي-اق باعامداۋعا بولار ەدى.
مىنە, بايقاپ تۇرساق ۇلتتىق ۇلان اسكەري قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىزمەتى قارىمدى, رۋحى ءور, جانارلارى جالىندى. تەك, وتانعا دەگەن رياسىز سۇيىسپەنشىلىك پەن اسكەري انتقا دەگەن شەكسىز ادالدىق ەلىمىزدى سان ءتۇرلى قاتەرلەردەن الىپ شىعىپ, بيىك مەجەلەرگە جەتكىزەدى. ەلىمىز وسىنداي قيىن-قىستاۋ, قىسىلتاياڭ كەزەڭدە تۇرعاندا جۇرەگىندە تۇگى, قولىندا قۋاتى بار ۇلاندىقتاردىڭ ۋاقىتىلى كومەگى ەلدى ءولارا ساتتەن جارىققا الىپ شىعاتىنىنا سەنىمدىمىز.
دارىن سەيىتوۆ,
كاپيتان