ماسەلەن, «اۋىل – ەل بەسىگى» جانە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلامالارى اياسىندا التى جاڭا اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيى مەن كلۋبتار اشىلىپ, ەكى اۋىلدىق كلۋب پەن كىتاپحانا جوندەۋدەن وتەدى. سونىمەن قاتار, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى وبلىستىق امبەباپ-عىلىمي كىتاپحاناسى اعىمداعى جوندەۋدەن وتسە, بايزاق اۋداندىق مەملەكەتتىك مۇراعاتى اباتتاندىرىلادى.
كونە تاراز قالاسىنداعى «قاراحان» جانە «تەكتۇرماس» ەتنو-تاريحي كەشەندەرى دە قالپىنا كەلتىرىلەدى. جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ اتالعان ماسەلەگە باعىتتالعان جوسپارلى جۇمىستار بارىسىمەن تانىستى. قازىرگى تاڭدا مۇنداي نىساندار ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلەتىن تۋريستەر ءۇشىن دە, شەتەلدىكتەر ءۇشىن دە قاسيەتتى ورىن بولىپ سانالادى. كەلەشەكتە مۇندا ءتيىستى ينفراقۇرىلىم تارتىلىپ, قايتا جاڭعىرتۋ شارالارى اتقارىلادى. ناتيجەسىندە «ايشا ءبيبى» كەسەنەسى مەن «كونە تاراز» كەشەنى وڭىردە ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ لوكوموتيۆىنە اينالادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇگىندە «قاراحان» كەشەنىندە دە اۋماقتى اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. مۇندا ەكسپوزيتسيا زالى جۇمىس ىستەيدى. قازىرگى كەزدە «قاراحان» جانە «كونە تاراز» كەشەندەرىن قوساتىن جاياۋ جۇرگىنشىلەر ايماعىن قامتيتىن سكۆەر سالۋ جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا. بۇل رەتتە تاراز قالاسىنىڭ اكىمدىگى مەملەكەتتىك قاجەتتىلىكتەر ءۇشىن بەس جەكە ءۇيدى ساتىپ الۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدا. سونىمەن قاتار, بەردىبەك ساپارباەۆ قالادا كوگالدار مەن گۇلزارلاردى وتىرعىزىپ, بايزاق باتىر كوشەسى جاعىنان قاراحان كەسەنەسىنىڭ پانورامالىق كورىنىسىن اشۋدى, ول جاقتان دا جەكە كىرەبەرىس سالۋدى ۇسىنعان بولاتىن.
وتكەن جىلى «تەكتۇرماس» ەتنو-تاريحي كەشەنى قايتا جاندانىپ, وندا اۋليەاتانىڭ الىپ ەسكەرتكىشى ورناتىلعان ەدى. الايدا, جوبانى تولىق اياقتاۋ ءۇشىن ول جەرگە كوپەستەردىڭ دۇكەندەرى بار ورتاعاسىرلىق بەكىنىس تۇرعىزىپ, سارقىراما, جاعالاۋدى جايلاستىرۋ, كەشەن مەن كەسەنەنىڭ اراسىنا جاياۋ جۇرگىنشىلەر اللەياسىن سالۋ, اڭىراقاي جانە اتلاح شايقاستارى بەينەلەنگەن بارەلەفتى قابىرعا ورناتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋى كەرەكتىگى دە ايتىلۋدا. ال, اسپالى جول سالۋ ماسەلەسى كەشەن تولىعىمەن اياقتالعاننان كەيىن قارالادى. الداعى ۋاقىتتاردا مۇنداي تاريحي كەشەندەر اۋليەاتا وڭىرىندە ءتۋريزمدى دامىتۋعا وزىندىك ۇلەسىن قوساتىن بولادى.
جامبىل وبلىسى