20 قىركۇيەك, 2013

«ءانديدىڭ» ادىمى

373 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشەگى سان قۋالاعان كەڭەستىك جۇيە كەلمەسكە كەتتى. ەندى قاي سالادا دا ساپاعا باسىمدىق بەرىلىپ, تيىمدىلىككە نەگىزدەلەتىن نارىقتىق قاتىناسقا داعدىلانا باستادىق. مىنە, بۇل اۋىل شارۋاشىلىعىندا جاڭاشا جۇمىس ىستەۋ قاجەتتىگىن العا تارتۋدا. سوڭعى جىلدارى وزىمىزدەگى ونىمدىلىگى تومەن مالدى ەۋروپا مەن امەريكادان جەتكىزىلگەن اسىل تۇقىمدى مالمەن الماستىرۋعا باعىت ۇستالۋدا.

كەشەگى سان قۋالاعان كەڭەستىك جۇيە كەلمەسكە كەتتى. ەندى قاي سالادا دا ساپاعا باسىمدىق بەرىلىپ, تيىمدىلىككە نەگىزدەلەتىن نارىقتىق قاتىناسقا داعدىلانا باستادىق. مىنە, بۇل اۋىل شارۋاشىلىعىندا جاڭاشا جۇمىس ىستەۋ قاجەتتىگىن العا تارتۋدا. سوڭعى جىلدارى وزىمىزدەگى ونىمدىلىگى تومەن مالدى ەۋروپا مەن امەريكادان جەتكىزىلگەن اسىل تۇقىمدى مالمەن الماستىرۋعا باعىت ۇستالۋدا.ءبىزدىڭ وبلىستا كۇنى كەشەگە دەيىن «ايس» جشس-ءنىڭ تاۋارلى ءسۇت فەرماسى گولشتين-فريز تۇقىمدى ونىمدىلىگى جوعارى سيىرلارىن اكەلسە, «اك-تەپ» جشس ەتتىك باعىتتاعى انگۋس جانە گەرەفورد اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا ءوسىرۋدى باستاعان بولاتىن. ەندى ولاردىڭ قاتارىن «اندي» جشس-ى تولىقتىرىپ وتىر. سەركىتەستىك تاڭداعان سۇتتىك باعىتتاعى گولشتين-فريز تۇقىمدى 474 قاشار الىستاعى امەريكانىڭ ايداحو شتاتىنان تەڭىز ارقىلى كەمەمەن رەسەيگە جەتكىزىلىپ, ودان وسىندا اۆتوكولىكپەن اكەلىنىپ وتىر. قازىر مۇحيت اسىپ كەلگەن سيىرلار «اندي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ قوراسىندا كارانتيندىك كەزەڭنەن وتۋدە.

تەمىر-بەتون بۇيىمدارىن شىعا­راتىن زاۋىتتىڭ بۇرىنعى قوسالقى شارۋاشىلىعىنىڭ ىزىندە قۇرىلعان بۇل سەرىكتەستىك قالا ماڭىنداعى №39 تەمىر جول بەكەتى اۋماعىندا ورنالاسقان. سەرىكتەستىك باسشىسى ءمادي قاباقباەۆتىڭ اڭگىمەسىنە قاراعاندا, بۇل سەرىكتەستىك 1998 جىلدان بەرى مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ كەلەدى. بۇعان دەيىن زاۋىتتىڭ قوسالقى شارۋاشىلىعىندا ءبىراز مال ءوسىرىلىپ, ونىمدەرى قالا حالقىنا ۇسىنىلعان. الايدا, ولاردىڭ ءبارى دە ونىمدىلىگى تومەن جەرگىلىكتى مالدىڭ تۇقىمى بولاتىن. بۇلاي نارىقتىق قاتىناس جاعدايىندا باسەكەلەستىككە توتەپ بەرمەك تۇگىلى, تابىس تابۋدىڭ ءوزى مۇمكىن ەمەستىگىن بايقاعان شارۋا­شىلىق قۇرىلتايشىلارى مەن باسشىلارى مال تۇقىمىن جاقسارتۋعا باعىت ۇستاندى, ەلباسىنىڭ اۋىلشا­رۋاشىلىق كەشەندەرىن دامىتۋ تۋ­رالى تاپسىرمالارى اياسىندا جاڭا جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا قا­دام جاسادى. ءسويتىپ, 2011 جىلى سەرىكتەستىك قولعا العان بۇل جوبا ەلىمىزدىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا ەندى. «قازاگروقارجى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ قارجىلاندىرۋى ارقى­لى شەتەلدەن جەتكىزىلەتىن سيىرلار ءۇشىن جوبالىق قۋاتتىلىعى 500 ءىرى قارا تۇراتىن تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن سالدى. قازىرگى زامانعى تالاپقا ساي جابدىقتار ورناتىپ, ىسكە قوستى. وسى شارۋالار اياقتالعان سوڭ, اسىل تۇقىمدى ساۋىن سيىرلار الۋدىڭ قامىنا كىرىستى. بۇل جولى دا «قازاگروقارجى» اق كومەككە كەلدى. امەريكانىڭ ايداحو شتاتىنان اسىل تۇقىمدى گولشتين-فريز ءسۇتتى سيىرىن ساتىپ الۋعا نەسيە ءبولدى. جوبانىڭ قۇنى 1079,4 مىڭ تەڭگە تۇرادى. سونىڭ 916,5 ميلليون تەڭگەسىن «قازاگروقارجى» اق نەسيەلەپ وتىر. قالعان قارجىنى قۇرىلتايشىنىڭ ءوزى سالدى.

مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنان كەلگەن سيىرلار شىنىندا دا ەرەكشە. ارسا سۇيەكتى, توقال ءمۇيىز, شولاق قۇيرىق سيىرلار تىم ءىرى كورىنەدى. سالماعى 400 كيلوگرامنىڭ ۇستىندە. بۇل قۇناجىن كۇيىندەگىسى. جىل وتكەن سايىن سالماقتى بولا تۇسەتىنى الدەن-اق اڭعارىلادى. وزدەرى اۋلادا بوس ۇستالادى. ءار سيىردىڭ ەكى قۇلاعىندا ۇزاق ساندى تسيفرلار جازىلعان بىرنەشە سىرعا. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ول سىرعالار ارقىلى كومپيۋتەردەن ءار سيىردىڭ تاريحىن, مالىمەتىن بىلۋگە بولادى.

– مۇنداي مالدى العانداعى ماقساتىمىزدىڭ ءوزى ءسۇت وندىرۋدە الەمدىك باسەكەلەستىككە دايىن بولۋ عوي. بۇل اتالعان مال تۇقىمنىڭ دۇنيە جۇزىندە ءسۇت ءوندىرۋ جونىندە گەنەتيكالىق قۋاتى وتە جوعارى. ءبىر سيىر جىلىنا 7 مىڭ ليترگە دەيىن ءسۇت بەرەدى. مۇنىڭ ءبارى سول جاقتا قولدان ۇرىقتاندىرىلعان بۋاز قۇناجىن سيىرلار. اماندىق بولسا, قاراشا ايىنان باستاپ تولدەيدى. قازىر كارانتيندىك كەزەڭدى وتكىزۋدە. بارلىق جاعداي جاسالىپ, كۇتىلىپ-باعىلۋدا. ءبىر باس مالدىڭ باعاسى 4400 اقش دوللارى تۇرادى, – دەيدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى ءمادي قاباقباەۆ.

مامانداردىڭ كورسەتكەنىندەي, مالدى جايلاۋ, ساۋ اۆتوماتتى تۇردە اتقارىلادى. قازىر جاڭادان جۇمىسشىلار الىنىپ جاتىر. مۇندا 37 ادام جۇمىس ىستەمەك. جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى. ءبىر مەزەتتە 28 سيىر اۆتوماتپەن ساۋىلاتىن ورىندا اۋىسىمىنا ەكى ساۋىنشى جۇمىس اتقاراتىن بولادى. بۇل وبلىستاع ى ەكىنشى ءىرى تاۋارلى-ءسۇت فەرماسى بولادى. بۇل تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىنىڭ ىسكە قوسىلۋى وبلىسقا جىلىنا قوسىمشا 3500 توننا ءسۇت ونىمدەرىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

شەتەلدىك مال ءبىزدىڭ وڭىرگە جاقسى ۇيرەنىپ, بەيىمدەلىپ جاتىر. سەبەبى, بۇل مالدار باعىلعان جەردىڭ اۋا رايىمەن ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ اۋا رايى, كليمات جاعدايى بىركەلكى ۇيلەسەدى. شەتەلدىك مالدى ازىقتاندىرۋ ماسەلەسى دە بارىنشا دۇرىس شەشىلۋدە. شارۋاشىلىقتىڭ كۇشىمەن جۇگەرى, سۋدان ءشوبى بەرىلەدى. قۇنارلى جەممەن ازىقتاندىرىلادى.

سەرىكتەستىك باسشىسىنىڭ ءمالىم­دەۋىن­شە, باستاپقى كەزدە مۇندا وندىرىلگەن ءسۇت قالاداعى وڭدەۋ كاسىپ­ورىنا تاپسىرىلادى. الايدا, مۇندا بولاشاقتا ءسۇت ونىمدەرىن شىعاراتىن تسەح سالۋ دا ويلاستىرىلۋدا ەكەن.

سەرىكتەستىك بولاشاقتا وسىندا ۇستالاتىن مال سانىن 1000 باسقا دەيىن جەتكىزبەكشى. راس, ول ءۇشىن مال ازىعىن دايىنداۋ ماسەلەسى كولدەنەڭدەيدى. تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىنىڭ ماڭىنداعى جەردىڭ بارلىعى شارۋا قوجالىقتارى ۇلەسىنە بەرىلگەن. سوندىقتان سەرىك­تەس­تىك سۋارمالى جەردى يگەرۋدى قول­عا الماقشى. شارۋاشىلىق باسشىلا­رىنىڭ 500 گەكتارعا جۇگەرى, 200 گەكتارعا سۋدان ءشوبىن سۋارمادا ءوسىرۋ جوسپارى بار. سونداي-اق, 300 گەكتار سۋارماعا س ۇلى ەگۋ دە كوزدەلۋدە.

– «قازاگروقارجى» جۇيەسى بويىنشا تاۋارلى-ءسۇت فەرمالارىنىڭ جەلىسىن قۇرۋ جانە قولدانىستاعىلارىن دامىتۋ ينۆەستيتسيالىق باعىتى شەڭ­بەرىندە ەلەۋلى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. قازىر وسى تاۋارلى-ءسۇت فەرمالارىن قۇرۋ بويىنشا 16 ءىرى شارۋاشىلىق قارجىلاندىرىلىپ, ىسكە قوسىلدى. تەك 2007-2013 جىلدار ارالىعىندا «قازاگروقارجى» اكتسيونەرلىك قوعامى ارقىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ءسۇت باعىتىنداعى 7 مىڭنان استام اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا جەتكىزىلدى. 2013 جىلى 8,1 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە 7 تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن ىسكە قوسۋ جوبالانىپ وتىر, – دەيدى «قازاگروقارجى» اق اقتوبە فيليالىنىڭ ديرەكتورى قورعان نۇرتازين.

«اندي» جشس تاۋارلى-ءسۇت فەر­ماسىنداعى اسىل تۇقىمدى سيىرلاردان الىنعان بۇزاۋلارمەن باستاپقىدا ءوز تابىندارىن تولىقتى­رىپ, ءىرى قارا سانىن 1مىڭ باسقا جەتكىزۋ كوزدەلۋدە. سودان كەيىن اسىل تۇقىمدى ءىرى قارانى باسقا شارۋاشىلىقتارعا وتكىزۋ جوس­پارلانۋدا. سەرىكتەستىكتە اتقارىلىپ جاتقان زووتەحنيكالىق-مالدارىگەرلىك جۇمىستاردىڭ اۋقىمى, ەڭبەك ۇدەرىسىن   ۇيىمداستىرۋداعى ىجداعاتتىلىق بۇل ويدىڭ جۇزەگە اساتىنىنا سەندىرەدى.

اقتوبە وبلىسى.


ساتىبالدى ءساۋىرباي,

«ەگەمەن قازاقستان».

اقتوبە وبلىسى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار