19 قىركۇيەك, 2013

شولاقسايدا قاۋىرت شاق

371 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

دالا التىن كۇز كەلگەندە بۇرىنعىدان دا سۇلۋلانا تۇسە­ءتىن سەكىلدى. مۇنى شولاقساي اۋى­لىنداعىلاردىڭ بارلىعى دا بايقايدى. تورعاي ويپاتىنىڭ ەتەگىندە جاتقاندىقتان شولاق­ساي­دا وبلىستىڭ سولتۇستىك اۋداندارىنا قاراعاندا قاردىڭ كوبەسى ەرتە سوگىلىپ, توپىراق ەرتە جىلي باستايدى, جاڭبىر جاۋسا توپىراق ەرتە كەۋىپ كەتەدى. سوندىقتان, ءدان ۋاقىتىلى ەگىلمەسە نەمەسە پىسكەن ەگىن ۋاقىتىلى ورىلماسا ءارامشوپ بيدايعا بوي بەر­مەي قاۋلايدى. كۇزدىڭ ءار شولاق­سايلىق ءۇشىن ادەمىلىگى نەدە؟

التىن كۇز داستارقانىنا نان مەن تۇز وراپ اركىمنىڭ الدىنان شىققان انا ءتارىزدى ەكەن عوي.

دالا التىن كۇز كەلگەندە بۇرىنعىدان دا سۇلۋلانا تۇسە­ءتىن سەكىلدى. مۇنى شولاقساي اۋى­لىنداعىلاردىڭ بارلىعى دا بايقايدى. تورعاي ويپاتىنىڭ ەتەگىندە جاتقاندىقتان شولاق­ساي­دا وبلىستىڭ سولتۇستىك اۋداندارىنا قاراعاندا قاردىڭ كوبەسى ەرتە سوگىلىپ, توپىراق ەرتە جىلي باستايدى, جاڭبىر جاۋسا توپىراق ەرتە كەۋىپ كەتەدى. سوندىقتان, ءدان ۋاقىتىلى ەگىلمەسە نەمەسە پىسكەن ەگىن ۋاقىتىلى ورىلماسا ءارامشوپ بيدايعا بوي بەر­مەي قاۋلايدى. كۇزدىڭ ءار شولاق­سايلىق ءۇشىن ادەمىلىگى نەدە؟

التىن كۇز داستارقانىنا نان مەن تۇز وراپ اركىمنىڭ الدىنان شىققان انا ءتارىزدى ەكەن عوي.ديقان دا, مەحانيزاتور دا, مالشى دا, ۇلكەن دە, كىشى دە كۇزبەن بىرگە ەگىننىڭ پىسكەنىن, مالدىڭ سەمىرگەنىن, قىسقاسى, ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىن كۇتەدى. اركىمنىڭ جۇرەگىندە ءبىر ارمان, ماقسات. قازىر اۋىلداردى سول جەردەگى ەگىن ەگىپ نەمەسە مال ءوسىرىپ وتىرعان شارۋاشىلىقتار ۇستاپ وتىر.

كوكتەمدە «شولاقساي» جاۋاپ­كەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەس­تى­گىندە 18 مىڭ گەكتار جەرگە بيداي ەگەدى. ونى جابىلىپ ءجۇ­رىپ جيناپ السا, ول جۇمىس تا, قارجى دا, نان دا بولادى. سون­دىق­تان ءار شولاقسايلىقتىڭ كۇزدەن كۇتەرى كوپ. سونىڭ ءبىرى – مە­حانيزاتور مىرزابولات ەس­جا­نوۆ. «شولاقساي» جاۋاپ­كەر­شى­لىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە 2001 جىلدان باستاپ الدىمەن جۇمىسشى بولىپ ورنالاسقان ەدى. ءوزى وسى اۋىلدىڭ تۋماسى. مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ سىنىپتاس­تارى سەكىلدى وقۋ ىزدەپ سىرتقا كەتكەن جوق. اۋىلدا قالدى. ۇل بالانىڭ تەحنيكاعا بەيىم بولاتىن ادەتى ەمەس پە, مىرزابولات تا شارۋاشىلىقتىڭ ماشينا-تراكتور پاركىندەگى تەحنيكالاردى اينالدىردى. قىس بويى جوندەۋگە اتسالىسادى, سلەسار بولىپ ىستەدى. شارۋاشىلىق جىل سايىن تەحنيكا جاڭارتۋعا تالپىنىپ وتىردى.

سوڭعى جىلدارى سۋ جاڭا «ەنيسەي», «ەسىل» كومبايندارى ەگىن ورىپ ءجۇر. بيدايدىڭ ءدانىن جوعالتپاي تازا جينايدى جانە سابانىن تۋراپ, مايدالاپ شاشىپ كەتەدى. نولدىك تەحنولوگيانىڭ ءبىر ەلەمەنتى وسى, القاپقا دالادان تىڭايتقىش ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق. مىرزابولاتتىڭ كۇز كەلگەندە كومباينعا وتىرسام دەگەن ارمانى بولاتىن. جىل قۇستارىن كوزىمەن ۇزاتىپ سالعانداي, سوڭعى جىلدارى مىرزابولات ءار كۇزدى وسى ارمانىمەن شىعارىپ سالاتىن. بيىل ۇسىنىس شارۋاشىلىق باسشىسى ءمادي يحتيلياپوۆتىڭ وزىنەن بولدى.

«مىرزابولات, سەن جاڭا «ەني­سەيگە» وتىرساڭشى. قانشا جىل تەحنيكانىڭ اراسىندا ءجۇرسىڭ, دوڭگەلەتىپ الىپ كەتەتىنىڭە سەنە­مىن» دەيدى عوي ءمادي ءومىر­زا­ق ۇلى. جاس جىگىتتىڭ كۇتكەنى دە وسى ەدى, قۋانا كەلىستى. القاپتا كە­مەدەي ءجۇزىپ جۇرگەن بەس-التى كومبايننىڭ الدىنداعى «ەنيسەي» كابيناسىندا مىرزابولات وتىر. بەلۋارعا جاقىن وسكەن بيدايدى ۇستاراداي سىپىرىپ كەلە جاتقان كومباين قاسىمىزعا كەلىپ توقتادى. جاس جىگىت جۇمىستىڭ قى­زىعىنا تۇسكەن سەكىلدى. ءبىر كۇن­دە 30 گەكتاردان استام جەر­دىڭ بيدايىن ورادى ەكەن. بۇل شارۋاشىلىقتاعى بۇرىننان كەلە جاتقان كومباينشىلاردان ازداۋ بولسا دا, جامان كورسەتكىش ەمەس. شارۋاشىلىق قازىر بارلىق القاپتىڭ 70 پايىزىن ورىپ, قىرمانعا جەتكىزدى.

استىق جيناۋعا بيىل ءبىرىنشى رەت شىقتىم. وزىمە كومباينمەن استىق ورعان وتە ۇنايدى. مادەكەڭ ماعان الدىمەن «بەلارۋس» تراكتورىن بەرگەن بولاتىن. سولاي «شىڭداپ» الىپ, سوسىن وراققا سالدى عوي. اۋا رايى بولىپ تۇرسا مىنانداي كومباينمەن كوپ ۇزاتپاي استىقتى جيناپ الامىز, دەيدى مىرزابولات. جاس وتباسىنىڭ قۋانىشى دا وسى استىق. تابىستىڭ دا شەكەسى قىلتيىپ تۇر. شارۋاشىلىق بيىل گەكتارىنا 8,2 تسەنتنەردەن اينالدىرىپ وتىر. ال وتكەن جىلى كوكتەن ءنار تامباعاندا گەكتارىنان 3 تسەنتنەردەن العان بولاتىن. سونىڭ وزىندە شارۋاشىلىق باسشىسى استىق جيناۋشىلاردىڭ اقىسىن رەنجىتپەي, كۇنىنە 12 مىڭ تەڭگەدەن تولەگەن ەدى.

– استىقتىڭ شىقپاي قال­عانىنا كومباينشىلار كىنالى ەمەس. قارجىنىڭ جەتكەنىنشە ەڭبەك ادامىنا اقىسىن تولەدىم. ويتكەنى, اۋىلداعى مەحانيزاتورلاردىڭ بارلىعى دا كانىگى ماماندار. ەڭ باستىسى, ولار – اۋىلداستارىم, بارلىعىنىڭ دا بالا-شاعاسى بار. از استىقتىڭ ءتۇسىمىن وسىلاي بولىسكەنىمىز راس. بيىل استىقتىڭ ءتۇسىمى ورتاشا بولعانىمەن قاناعاتتانارلىق, مەحانيزاتورلاردىڭ ايلىق جالاقىلارى جامان بولمايد

سوڭعى جاڭالىقتار