ۋاقىت جىلدام. جىل بەل ورتادان استى. مەجەلى ءىس-ماقسات باعامدالار كەز جاقىن. وسىندايدا جاعداي بارىسى قالاي ەكەن دەگەن وي كىمدە-كىمنىڭ كوكەيىن تەسۋى انىق. سوعان وراي ەل ەكونوميكاسىنىڭ تىرەگى سانالاتىن قاراعاندى ايماعىنىڭ دامۋ ۇدەرىسىنە زەر سالىنسا, ءتاۋىر وزگەرىستەر, جاعىمدى جاڭالىقتار الدىمەن كوزگە كورىنەرى كوڭىل وسىرەرلىك دەۋگە بولادى. اسىرەسە, الىس-جاقىن اينالاداعى كەيبىر كەدەرگىلەرگە قاراماستان, ىلگەرىلەۋدىڭ ىركىلەر ەمەستىگى قۋانتادى جۇرتتى.
ۋاقىت جىلدام. جىل بەل ورتادان استى. مەجەلى ءىس-ماقسات باعامدالار كەز جاقىن. وسىندايدا جاعداي بارىسى قالاي ەكەن دەگەن وي كىمدە-كىمنىڭ كوكەيىن تەسۋى انىق. سوعان وراي ەل ەكونوميكاسىنىڭ تىرەگى سانالاتىن قاراعاندى ايماعىنىڭ دامۋ ۇدەرىسىنە زەر سالىنسا, ءتاۋىر وزگەرىستەر, جاعىمدى جاڭالىقتار الدىمەن كوزگە كورىنەرى كوڭىل وسىرەرلىك دەۋگە بولادى. اسىرەسە, الىس-جاقىن اينالاداعى كەيبىر كەدەرگىلەرگە قاراماستان, ىلگەرىلەۋدىڭ ىركىلەر ەمەستىگى قۋانتادى جۇرتتى.
بۇعانوڭىرباسشىسىباۋىرجانابدىشەۆوبلىستىقماسليحاتدەپۋتاتتارىنابەرگەنەسەبىندەكوپدەرەكتەركەلتىردى. تۇيىندىلەرىن سارالاپ كورەلىك. وتكەن 7 ايدا جەرگىلىكتى ەكونوميكانىڭ ءوسىمى بىلتىرعى دەڭگەيدەن اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جوعارىلاعان. مىسال ءۇشىن باستى ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر سونى ايعاقتايدى. سونىڭ ىشىندە ونەركاسىپتىك ءوندىرىس كولەمى 1,5 ەسە, نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيا تارتۋ 12,5, سىرتقى ساۋدا اينالىمى 3,6 پايىزعا ۇلعايىپتى.
ايماقتاعى «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ», «قازاقمىس» ءتارىزدى ءىرى كومپانيالار جۇمىسىنداعى قيىندىقتاردىڭ جالپى جاعدايعا اسەرىن تومەندەتۋگە ارنالعان شارالاردىڭ ءبىرى, ىشكى رەزەرۆتەردى بارىنشا پايدالانۋ دامۋ ىرعاعىن ساقتاتا العان. بۇل رەتتە ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى بويىنشا ءىسكە اسىرىلۋداعى جوبالار ۇمتىلىسقا سەرپىن بەرسە, ونىڭ 11-ءى بيىل قاتارعا قوسىلعالى وتىر. سونىمەن بىرگە, بىلتىر قۇرىلعان «سارىارقا» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ كۇننەن-كۇنگە كۇش الۋى وزگەرىستەردى ورلەتىپ كەلەدى. قازىر مۇندا وتاندىق جانە شەتەلدىك 12 كومپانيا تاياۋ ارادا 3 جاڭا وندىرىسكە جول اشادى. رەسەي, بەلارۋس, قىتاي, سلوۆاكيا جانە گەرمانيانىڭ بەلگىلى كومپانيالارىمەن بىرلەسكەن كاسىپورىنداردىڭ جۇمىس اۋقىمى كەڭەيۋى دە قادامدى قارىشتاتا تۇسۋدە. «قازبەلاز» جانە «گەوماش» جشس كەنىشتەردەن قىر بەتىنە كەن تاسىمالدايتىن وزدىگىنەن قوتارعىش اۋىر سالماقتى كولىكتەر مەن وسىنداي تەحنيكالار ءۇشىن سەرۆيستىك ورتالىق اشىپ, ءوندىرىستى ارتاراپتاندىرۋعا بەت بۇرعىزۋى ءتارىزدى قۇبىلىستار از ەمەس. ىشكى وڭىرارالىق كووپەراتسيا اياسىندا الماتى, شىعىس قازاقستان, پاۆلودار وبلىستارىنىڭ ىرگەلى كاسىپورىندارىمەن جاسالعان 16 كەلىسىمشارت بويىنشا اتقارىلاتىن جۇمىستار ايماق دامۋىنا سونى سەرپىلىس تۋعىزىپ جاتىر.
وسى تۇستا ولكە تۇرعىندارى, اسىرەسە, جەزقازعاندىقتار جەزقازعان, ساتباەۆ قالالارىنىڭ جانە ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنا سايكەس ءوسىپ-وركەندەۋگە جارقىن جول ءتۇزەۋىنە ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ وتىرۋىن ايتا كەتپەسكە بولمايدى. ۇكىمەت بۇل ماقساتتاعى شارالاردى 38-دەن 111-گە دەيىن كوبەيتىپ, قارجىلاندىرۋدى 128 ملرد. تەڭگەدەن 446 ملرد. تەڭگەگە ەسەلەۋى اتالعان ءوڭىر كەلەشەگىنە قامقورلىقتىڭ قاندايلىق ەكەنىن كورسەتەدى. سوعان وراي ءىس باسى جاقسى. ەكونوميكاسى نەگىزىنەن مىس وندىرىسىنە تىكەلەي بايلانىستى ايماقتىڭ مينەرالدىق-شيكىزاتتىق رەسۋرستارىن كەڭەيتۋ, كەن كوزدەرىن زەرتتەۋ قىزۋ قولعا الىندى.
حالىق قالاۋلىلارىنا بايان ەتىلگەندەي سونداي-اق, قۇرىلىس يندۋسترياسى, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىلگەرىلەۋ ۇدەرىسى ىركىلەر ەمەستىگى جىل مارەسىنىڭ ءساتتى بولۋىنا ءۇمىت ۇلكەيتەدى.
بەلسەندىلىكتىڭ بەل ورتاسىندا
سوڭعى جىلداردا وبلىستا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, قوعامدىق ومىردەگى ورنى مەن بەدەلى كۇشەيۋى بايقالادى. بۇگىندە سانى 800-گە جۋىقتاعان بۇل ەرىكتى ۇيىمداردىڭ ارالاسپايتىن سالاسى جوق دەۋگە بولادى. «ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى كۇشىن بىرىكتىرۋ – الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمانى ويداعىداي جۇزەگە اسىرۋدىڭ باستى فاكتورى» اتتى تاقىرىپتا وتكەن ايماقتىق ءىح فورۋم بەلسەندىلىكتى ودان سايىن كۇشەيتۋ جولدارىن تالقىلاۋعا ارنالدى. وندا ءسوز الۋشىلار ۇەۇ-دار مەن مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى تەرەڭدەتۋ, ورتاق ماقساتتاعى ءىس-شارالاردى ۇيلەستىرۋ, كەيبىر كەدەرگىلەردى بىرلەسىپ شەشۋ ماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى.
قالىپتاسقان ءۇردىس بويىنشا جىلدىڭ ۇزدىك قوعامدىق ۇيىمدارى اتالدى. بۇل جولى ۆيچ دەرتىنە شالدىققان جانداردىڭ قۇقىن قورعاۋشى جانە كومەك كورسەتۋشى «كرەدو» ۇەۇ جەڭىمپاز دەپ تانىلدى. وسىنداي ىزگىلىكتى بىرنەشە جىلدان بەرى اتقارىپ, قاۋىپتى سىرقاتتى جۇقتىرعاندارعا قامقورشى ب
