پارلامەنت سەناتىنىڭ قارجى جانە بيۋدجەت جونىندەگى كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىندە بولىپ, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ نەسيەلىك ساپاسىن ارتتىرۋ تۋرالى كوشپەلى وتىرىس وتكىزدى.

كوشپەلى وتىرىس كوكجيەگى
ماقسات – نەسيە ساپاسىن ارتتىرۋ
پارلامەنت سەناتىنىڭ قارجى جانە بيۋدجەت جونىندەگى كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىندە بولىپ, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ نەسيەلىك ساپاسىن ارتتىرۋ تۋرالى كوشپەلى وتىرىس وتكىزدى.
سەنات دەپۋتاتتارى ارنايى كەلىپ ۇلتتىق بانك, «پروبلەمالىق كرەديتتەر قورى» جانە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ باسشىلارى قاتىسقان بۇل شارادا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ كرەديتتىك پورتفەلىنىڭ ساپاسىمەن قاتار, پروبلەمالىق نەسيەلەردەن تۋىندايتىن ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارى كەڭىنەن تالقىلاندى.
سەناتتىڭ سالالىق كوميتەتىنىڭ توراعاسى راشيت احمەتوۆ تالقىعا ءتۇسىپ وتىرعان تاقىرىپتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى مەن بەسىنشى شاقىرىلعان پارلامەنتتىڭ ءۇشىنشى سەسسياسىن اشاردا مەملەكەت باسشىسى العا قويعان مىندەتتەر تۇرعىسىنان ماڭىزدى ەكەندىگىنە توقتالىپ ءوتتى.
«اقشا-نەسيە ساياساتىن جەتىلدىرۋ, ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورلارىن نەسيە رەسۋرستارىمەن قامتاماسىز ەتۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى», دەپ اتاپ وتكەن دەپۋتات ر.احمەتوۆ «قارجى جۇيەسىنە باقىلاۋدى كۇشەيتۋ – وتكىر ماسەلەلەرى بار نەسيەلەردەن بانكتەردى «تازالاۋ» جانە «قورلاندىرۋ» سالاسىن دامىتۋ ەكەندىگىن» دە باسا ايتتى.
كوشپەلى وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار «كاسسالىق وپەراتسيالار جانە قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ ورتالىعىندا» بولىپ, ونىڭ قىزمەتىمەن تانىستى. سونداي-اق, حالىق قالاۋلىلارى «قازاقستاننىڭ بانكارالىق ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعى» اق-تا بولىپ, ەلىمىزدىڭ تولەم جۇيەسىمەن تانىستى, حالىقارالىق اقشا اۋدارۋ جانە بانكارالىق كليرينگ جۇيەسى, بانكتىك حابارلامالار الماسۋ جۇيەسى جونىندە تولىق ماعلۇمات الدى.
ۇلتتىق بانك عيماراتىندا وتكەن پلەنارلىق وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتارعا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ كرەديتتىك پورتفەلى بويىنشا اعىمداعى جىلدىڭ احۋالى مەن «پروبلەمالىق كرەديتتەر قورى» اق-تىڭ اتقارىپ وتىرعان قىزمەتى جانە پروبلەمالىق نەسيەلەردىڭ ماسەلەسىن شەشۋ جولدارى تۋرالى اقپاراتتار تالقىعا سالىندى.
سونىمەن قاتار, كوشپەلى وتىرىستا ۇلتتىق بانكتىڭ مىندەتتەرى مەن اتقاراتىن فۋنكتسيالارى پىسىقتالىپ, قازاقستاننىڭ داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭدەگى ماكروەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى, قارجى سەكتورىنىڭ جاي-كۇيى مەن قارجىلىق رەتتەۋ, اقشا-نەسيە ساياساتىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرى, سالىق-بيۋدجەت ساياساتىنىڭ ءوزارا ءىس-ارەكەتتەرى جونىندە جانە ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىكتەگى (بەك) ىقپالداسۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
___________________
كاسىپكەرلىك – ەل ەكونوميكاسىنا دەمەۋ
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتى ەكونوميكالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنىڭ قاراعاندى وبلىسىنداعى كوشپەلى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار وتاندىق ءوندىرىستى دامىتۋدى جانە كاسىپكەرلىكتى قولداۋدى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
شاراعا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى باۋىرجان ابدىشەۆ, وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ, «اتامەكەن» وداعى» كاسىپكەرلەردىڭ ۇلتتىق ەكونوميكالىق پالاتاسىنىڭ, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق-تىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
سەناتتىڭ سالالىق كوميتەتىنىڭ توراعاسى تالعاتبەك ابايدىلدين «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا» مەملەكەت باسشىسى 2030 جىلعا دەيىن ەل ەكونوميكاسىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس كورسەتكىشتەرىن ەكى ەسە ۇلعايتۋ مىندەتىن قويعانىن ەسكە سالدى. وسىعان بايلانىستى ول ەلىمىزدىڭ يندۋستريالىق ورتالىعى اتانعان قاراعاندى وبلىسىندا وتىرىس وتكىزىلۋى دە ەرەكشە ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قاراعاندى وبلىسىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا قاراعاندى وبلىسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس بەلسەندى دامىپ كەلەدى. ءىرى كاسىپورىنداردىڭ توڭىرەگىندە شاعىن وندىرىستەر جەلىسى قۇرىلۋدا. الىپ ونەركاسىپتەر ولارعا قارجىلاندىرۋ مەن وزىق تەحنولوگيانى ەنگىزۋگە كومەكتەسۋدە. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى كاسىپكەرلەردىڭ ەكونوميكالىق پايدالارى مەن مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى الەۋمەتتىك ماسەلەلەرى, اتاپ ايتقاندا ەلىمىزدىڭ ازاماتتارىن جاڭا جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋ اراسىندا وڭتايلى تەپە-تەڭدىگىن قالىپتاستىرادى», – دەدى دەپۋتات.
وبلىس اكىمى باۋىرجان ابدىشەۆ ءوز كەزەگىندە سەناتورلا رعا ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ جانە ونەركاسىپ ءوندىرىسى مەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءوسۋ كورسەتكىشتەرى تۋرالى اڭگىمەلەدى. قازاقستانداعى كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنىڭ ساتىلارىن زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى ەكونوميكالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنىڭ حاتشىسى سارسەنباي ەڭسەگەنوۆ جان-جاقتى بايانداما جاسادى.
شارا بارىسىندا, سونىمەن قاتار, پارلامەنت سەناتى جانىنداعى جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندارمەن (ماسليحاتتارمەن) ءوزارا ءىس-قيمىل جونىندەگى كەڭەستىڭ دە وتىرىسى ءوتتى.
شاعىن قالالاردى دامىتۋداعى ءماسليحاتتاردىڭ ءرولى تۋرالى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ ءسوز سويلەدى.
ساپار بارىسىندا سەناتورلار سونداي-اق تەمىرتاۋ قالاسىنداعى الەۋمەتتىك سالا نىساندارى مەن ناقتى سەكتوردىڭ كاسىپورىندارىندا بولىپ, وساكاروۆ اۋدانىنداعى ەگىن ورۋ بارىسىمەن تانىستى.
ايقىن نەسىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى وبلىسى.
__________________
پارلامەنتشى پايىمى
3-سەسسيا: مىندەتتەر مەن مەجەلەر
جاقىندا پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ جوعارى زاڭ شىعارۋ ورگانىنىڭ جوعارى پالاتاسىنا ءبىر توپ دەپۋتاتتى تاعايىنداعان بولاتىن. ولار سەناتتا تۇراقتى كوميتەتتەرگە سايلانىپ, جۇمىستارىنا كىرىسىپ تە كەتتى. سولاردىڭ بىرقاتارى الداعى جوسپارلارىمەن بولىسەدى.
نۇرلان ورازالين,
سەنات دەپۋتاتى:
– مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆ پارلامەنت سەسسياسىن اشارداعى سوزىندە بەس باعىت بويىنشا مىندەتتەر جۇكتەدى. ەلباسى پارلامەنت مىنبەرىنەن سويلەگەن سوزىندە جۋىق ارادا جانە بولاشاقتا اتقارىلاتىن جۇمىستاردى ءداستۇرلى تۇردە تاپسىرما, ۇسىنىستار مەن مىندەتتەر رەتىندە ايتىپ وتىرۋى ءومىرىمىزدىڭ سالتىنا اينالىپ بارا جاتىر. بۇل وتە دۇرىس. زاڭ اياسىندا بۇكىل ءومىرىمىز العا جىلجىپ كەلەدى. جاھاندانۋ جاعدايىنىڭ ەڭ ءبىر قاۋپى مەن قاتەرى كوپ كەزەڭگە تاپ كەلىپ وتىرمىز. سونىڭ ءبىر قيىن تۇسى قارجى تاپشىلىعى مەن جوقشىلىق الەمدى بۋىپ بارادى. قازاقستاننىڭ دا ودان شەت قالا المايتىنى تۇسىنىكتى. بىراق قازاقستاننىڭ شۇكىرشىلىك ايتاتىنى, ول – ەلباسىنىڭ دۇرىس ساياساتى مەن ىشكى ىنتىماق-بىرلىگىمىزدىڭ ارقاسى.
پرەزيدەنتتىڭ كاسىپكەرلىك كودەكسىن قابىلداۋ كەرەكتىگى ءجونىندەگى ءسوزى كوڭىلىمە ۇنادى. قالاي دەگەنمەن دە ىشكى ءال-اۋقاتىمىزدى كوتەرىپ, سىرتقى ساياساتىمىزدى جۇرگىزۋىمىز ءۇشىن دە بىزگە قارجى كەرەك. ال قارجىنى جاسايتىن تەك مەملەكەتتىك كاسىپورىندار عانا ەمەس قوي. شىن ماعىناسىندا قارجىنى جاسايتىندار كاسىپكەرلەر. كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جانە ونىڭ ەركىن قيمىلداۋى ءۇشىن زاڭدىق قولداۋ قاجەتتىگى جونىندە ۇسىنىس جاسالۋى وتە ورىندى. جازۋشى رەتىندە, ازامات رەتىندە, وسى ەلدىڭ تاعدىرىنا بەيتاراپ قاراي المايتىن قوعامنىڭ ءبىر مۇشەسى رەتىندە مەنىڭ كوكەيىمە وسى ماسەلە قوندى.
مەنىڭ سالام نەگىزىنەن مادەنيەت, الەۋمەت بولعاندىقتان, ءمادەنيەت تۋرالى زاڭ نەشە دۇركىن وزگەرىستەر مەن پىكىر قايشىلىعىنا دا ءتۇستى. ەل ىشىندە جۇرگەن كەزدە وسى زاڭ ءالى دە ۋاقىت تالابىنا ساي سۇزگىدەن ءوتۋى قاجەت دەگەن ۇسىنىس ءجيى ايتىلادى. مەنىڭ ويىمشا, ونىڭ ەشقانداي ابەستىگى جوق. وسى ورايدا كونستيتۋتسيامىزدى بەتالدى وزگەرتە بەرۋگە بولمايدى دەگەندى ايتقىم كەلەدى. ءبىزدىڭ باعىتىمىزدىڭ بارلىعى تۇجىرىمدامالىق تۇرعىدان انىقتالعان.
ءومىر بولعاننان كەيىن جاھاندانۋ تۋدىرعان قيىندىقتارعا قارسى تۇرۋ ءۇشىن ءبىز رۋحىمىزدى جەر ەتپەيتىندەي, ءبىلىمىمىزدى ودان ارى ۇشتاي ءتۇسۋىمىز قاجەت. مەملەكەتتىك تىلگە شەكسىز بيلىك بەرىلۋى كەرەك. ال بەرىلگەنىنىڭ ءوزىن دۇرىس پايدالانا الماي كەلەمىز. كوپ جاعدايدا رەسمي ءتىلدى العا شىعارىپ الىپ ءجۇرمىز. سوندىقتان كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر ەنگىزبەي-اق, زاڭدىق اكتىلەر ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋگە ءمۇمكىندىك بار.
سەرگەي گروموۆ,
سەنات دەپۋتاتى:
– ەل پرەزيدەنتى العا قويعان مىندەتتەردى بارشامىز, ءتىپتى دەپۋتاتتار زاڭنامالىق باستامالار ارقىلى قولداۋ بىلدىرە وتىرىپ, جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك. اسىرەسە, ۇكىمەت بۇل جەردە ەرەكشە بەلسەندىلىك تانىتۋى ءتيىس. پرەزيدەنت مۇمكىندىگىمىزگە قاراي ءومىر ءسۇرۋ قاجەتتىگىن ءجيى قايتالاپ ءجۇر. وكىنىشكە قاراي, كەيبىرەۋلەر بارلىعى دا بۇگىن بولا قالسا دەپ ويلايدى. ولاي بولۋى دا مۇمكىن ەمەس قوي, وعان بەلگىلى ءبىر ۋاقىت قاجەت. جاقسى جولداردىڭ سالىنۋى, جالاقىنىڭ جوعارى بولۋى, زەينەتاقىعا قوسىمشا قارجى قوسۋ دەگەن سياقتى تالاپتار قويۋدىڭ ارتىندا نەگىز بولعانى ءجون.
ءتىپتى وركەنيەتتى سانالاتىن ەۋروپا ەلدەرىنىڭ ءوزى داعدارىستان ەندى عانا ايىعا باستادى. سونىڭ بەدەرىندە ەلباسى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا