مىنەكيىڭىز. مىندەت ايقىن قويىلعان. ماقسات پەن مۇرات پاراسات بيىگىنەن پايىمدالعان. باعالاي بىلمەگىمىز ابزال, بۇكىل بايتاعىمىزدا ۇلى ابايعا ۇلى بەتبۇرىس باستالعانداي بولىپ تۇرىپتى. ءتىپتى پوليتسيالىق مەكەمەلەرگە دەيىن ابايعا ارنالاعان شارالار وتكىزىپ جاتىپتى. قۋاناسىڭ. قولدايسىڭ. شۇكىرشىلىك. ۇزاعىنان سۇيىندىرگەي. دەپ تىلەيسىڭ. الايدا قازەكەم اتۇستىلىككە الدانىپ, ناۋقانگەرشىلىكتى مالدانىپ كەتپەسە بولعانى دا. دانىشپانىڭىز ون التىنشى قارا سوزىندە ءبۇي دەگەن: «قازاق قۇلشىلىعىم قۇدايعا لايىقتى بولسا ەكەن دەپ قام جەمەيدى. تەك جۇرت قىلعاندى قىلىپ, جىعىلىپ تۇرسا بولعانى...» ابايعا بەتبۇرىس, ابايدىڭ مۇرالارىن مەڭگەرۋگە باعىتتالعان شارالار, اتقارىلار تىرلىكتەر قايران قارا شال مەڭزەگەندەي, «جىعىلىپ تۇرسا بولعاندايىن» جۇقپالى اۋرۋلارعا اينالماعاي. اينالايىندار, ابايىڭىزدى ابايلاپ ايتقان ابزال-اۋ. اباي تۋرالى, ابايدىڭ اسىل جاۋھارلارى جايىندا, جۇمباقتارى جونىندە جەڭىل-جەلپىلىككە جول بەرمەگەن ءجون-اۋ.
جاسىراتىن نەسى بار, «سەن دە ءبىر كىرپىش دۇنيەگە, كەتىگىن تاپ تا بار قالان!» دەگەندەيىن, قاناتتى قاعيدالاردى بالاباقشادا دا, مەكتەپتە دە, كوللەدجدەر مەن ۋنيۆەرسيتەتتەردە دە, كەشتەر مەن تويلاردا دا, جيىن-جينالىستاردا دا ورىندى-ورىنسىز, ءجوندى-ءجونسىز شەكتەن تىس كوپ قايتالاپ, ساۋلەسىز, سەزىمسىز تىقپالاپ, جاس وسكىندەرىمىزدىڭ قۇلاقتارىن قاجاپ, ىقىلاستارىن ىعىر عىپ جىبەرەمىز-اۋ. دەۋگە ءماجبۇرسىز. كىم ءبىلسىن-اي, كىم ءبىلسىن. ابايىڭىزدان ءۇزىپ-جۇلقىعان ۇزىندىلەردى كوپ كىرىستىرگەنىمىزبەن, «كىرپىش» بولىپ قالانباقتىڭ كىلتيپاندارىن كەلىستىرىپ مانىستەي الماي, كوڭىلدەرى مەن كەۋدەلەرى كەرەكسىنەر كىلتتەردى تابا الماي, تايقىماڭدايلىق تانىتىپ جۇرگەن جوقپىز با؟ دەپ قينالاسىز-اي.
بيىل تۋعانىنا 1150 جىل تولعالى وتىرعان, ادامزاتتىڭ ەكىنشى ۇستازى اتانعان ءابۋ ناسىر ءال-فارابي پاراسات دەيتۇعىن شىركىنىڭىزدى «بايەكشىل پاراسات», «ارەكەتشىل پاراسات», «تارمەندى پاراسات» دەپ, تامىلجىتا, تاڭداندىرا, تەرەڭ تالدايدى. ابايعا بەتبۇرىسىمىزدا, ابايدىڭ اسىل مۇرالارىن اينالىمعا تۇسىرەر تىرلىكتەرىمىزدە ءال-ءفارابيدىڭ وسىناۋ پاراسات ساپالارى باسشىلىققا الىنباعى ءلازىم-ءدۇر. تۇركىلەردىڭ تەكتى ءتورى, مادەني-رۋحاني ورتالىعى بولماققا تالپىنعان تۇركىستانىڭىزدىڭ توپىراعى اسىل سۇيەگىن, ارداق رۋحىن تەربەتىپ تۇرعان شاندوز شايىر, ۇلى ويشىل احمەت ياساۋي: «ىشتەرىندە قۋلىق تولعانداردىڭ, كوكىرەگىندە ار-ۇيات سولعانداردىڭ جۇرەكتەرى تەبىرەنبەيدى», دەگەن. ءال-فارابي, احمەت ياساۋي جانە اباي. رۋحاني تىنىس-تىرشىلىگىمىزدىڭ ءۇش ۇستىنى. قاينارلارى. قازىنالارى. قاسيەتتەرى.
ابايدى زەيىندەي وقىماق پەن زەردەلەي توقىماق – الاش بالاسىنىڭ, قازاق ۇل-قىزدارىنىڭ ەڭ باستى, پاراساتتى, پەرزەنتتىك پارىزى ەكەنىن ءاليحان بوكەيحان, احمەت بايتۇرسىن ۇلى, مۇحتار اۋەزوۆ سىندى ارداقتىلارىمىز بەن جان-جاقتىلارىمىز, كۇنى كەشەگى قايىم مۇقامەتحانوۆ پەن تاكەن الىمقۇلوۆتار, بۇگىندە كوزدەرى ءتىرى مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى, مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, تۇرسىن جۇرتباي, تۇرسىنجان شاپايلارعا دەيىن تولعاپ-اق, قوزعاپ-اق, تاعىلىمداپ-اق كەلە جاتىپتى. ال پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇگىنگى الەم, زاماناۋي زاڭعار تالاپتار تۇرعىسىنان تارازىلاپ, اباي اماناتتارىنا وراي قايران قازاعىنىڭ ىندىن-ىقىلاسى وڭالسا ەكەن, وڭعارىلسا ەكەن, پەيىل-پيعىلى مەن نىساي-نيەتى ىزگىلىككە نەگىزدەلسە ەكەن, قازاقستان اتالاتىن اتامەكەنىمىز قۇت-بەرەكەگە كەنەلسە ەكەن دەپ وتىر. سول ماقساتتاردىڭ اسقارالى اسۋلارىن انىقتاپ بەرىپ وتىر. سوندىقتان «جىعىلىپ تۇرسا بولعانىدان» اباي بولماق كەرەك. اباي ايتقانداي.
سوڭعى جىلدارى مىنا ءبىز پاقىرىڭىز, الىمىزگە قاراماي, ءبىر باستامانى قايتا-قايتا كوتەرىپ-اق كەلەمىز. وسىدان ءجۇز جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن قازاق پوەزياسىنىڭ سۇلتانى اتانعان سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ: «ابايدى وقى, تاڭىرقا!» دەپ جار سالعان ەدى. ەندى ءبىز: «ابايدى وقى, ورىندا!» دەگەن مانىسكە شاقىرىپ ءجۇرمىز. وسىنداي تاقىرىپتى ءبىر ۇلكەن باسىلىمدا بيپازدادىق. كىتاپشا دا شىعاردىق. تۇركىستان وبلىستىق پۋشكين اتىنداعى كىتاپحانا باستاپ, قالعاندارى قوستاپ, قولداپ جاتىر. بىرقاتار مەكتەپ پەن كوللەدجدە, ۋنيۆەرسيتەتتە دە ۇنقاتىسۋلار ۇيلەسىم تابۋدا.
ءيا, مىنا زامان, قازىرگى قازاق قوعامى مەن قاۋىمىنىڭ حال-احۋالى ابايدى وقىپ, ورىنداۋدى قاجەتسىنەرى تۇسىنىكتى دەپ ويلايمىز.
مارحابات بايعۇت,
جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
