06 قىركۇيەك, 2013

مەديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەكتى جەتىلدىرۋ پروتسەسىندەگى مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ءرولى

445 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

(مساك جونىندەگى الماتى دەكلاراتسياسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالادى)

مەديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەككە دەگەن جاڭا كوزقاراس وسىدان وتىز بەس جىل بۇرىن حالىقتىڭ مۇقتاج توپتارىنىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا جانە ولاردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان قۇندىلىقتار, پرينتسيپتەر, تاسىلدەر كەشەنى رەتىندە ۇسىنىلعان بولاتىن. مەديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەكتىڭ تۇجىرىمداماسى العاش رەت 1978 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر الماتى دەكلاراتسياسىنا قول قويعاننان كەيىن, رەسمي تۇردە جاريالانعان بولاتىن.

مەديتسينالىق-سانيتاريالىق ال­عاشقى كومەك دەگەن ۇعىم ال­عاشىندا مەديتسينالىق جاردەم مودەلىنىڭ شەڭبەرىنەن تىس حالىق دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلەرىنە كوزقاراستىڭ تۇتاستىعى دەگەن تۇسىنىك بولاتىن. دەنساۋلىقتىڭ ناشارلاۋ سەبەپتەرى جانە اۋرۋدىڭ تۋىنداۋ سەبەپتەرى دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكتورى تاراپىنان باقىلاۋعا كونبەيدى, سوندىقتان اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جانە ولاردى جويۋ ءۇشىن قوعامدى تۇتاس قاتىستىرا وتىرىپ, كۇردەلى, اۋقىمدى تاسىلدەر ازىرلەۋ قاجەت.

(مساك جونىندەگى الماتى دەكلاراتسياسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالادى)

مەديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەككە دەگەن جاڭا كوزقاراس وسىدان وتىز بەس جىل بۇرىن حالىقتىڭ مۇقتاج توپتارىنىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا جانە ولاردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان قۇندىلىقتار, پرينتسيپتەر, تاسىلدەر كەشەنى رەتىندە ۇسىنىلعان بولاتىن. مەديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەكتىڭ تۇجىرىمداماسى العاش رەت 1978 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر الماتى دەكلاراتسياسىنا قول قويعاننان كەيىن, رەسمي تۇردە جاريالانعان بولاتىن.

مەديتسينالىق-سانيتاريالىق ال­عاشقى كومەك دەگەن ۇعىم ال­عاشىندا مەديتسينالىق جاردەم مودەلىنىڭ شەڭبەرىنەن تىس حالىق دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلەرىنە كوزقاراستىڭ تۇتاستىعى دەگەن تۇسىنىك بولاتىن. دەنساۋلىقتىڭ ناشارلاۋ سەبەپتەرى جانە اۋرۋدىڭ تۋىنداۋ سەبەپتەرى دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكتورى تاراپىنان باقىلاۋعا كونبەيدى, سوندىقتان اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جانە ولاردى جويۋ ءۇشىن قوعامدى تۇتاس قاتىستىرا وتىرىپ, كۇردەلى, اۋقىمدى تاسىلدەر ازىرلەۋ قاجەت.

بۇل بىرنەشە مىندەتتەردى شەشۋ­گە – دەنساۋلىقتى جاقسارتۋعا, اۋرۋ­شاڭدىقتى ازايتۋعا, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن بارىنشا جوعارىلاتۋعا, ادىلەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە, سونداي-اق ءار ەل­دىڭ قولدا بار رەسۋرستارىن ءتيىمدى پاي­دالانۋعا مۇمكىندىك بەرەر ەدى.

قازىرگى كۇنى قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىندا بۇل مىندەتتەردىڭ باسىم بولىگىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قازىرگى جۇيەسى ءىس ءجۇ­زىندە شەشتى دەۋگە بولادى. حالىق­تىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ, اۋرۋمەن كۇرەس, ادامداردىڭ ءومىر جاسىن ۇزارتۋ بويىنشا جەتىس­تىككە قول جەتكىزگەنمەن, دۇنيە ءجۇزىن­دە ادامداردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ قازىرگى مودەلىنە كوڭىلدەرى تولمايدى.

دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قازىرگى تاڭدا بۇل ماسەلەنى قايتا كوتەرىپ وتىر. الەمدەگى دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ احۋالى تۋرالى ددۇ-نىڭ 2008 جىلعى «بۇگىنگى كۇننىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەسى» دەگەن بايانداماسىندا: «دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەلەرى پروبلەمالاردى بولجاپ جانە دارىگەرلەر ارەكەتىنىڭ پوتەن­تسيالىن ارتتىرۋدىڭ ورنىنا, ءبىرىنشى كەزەكتەگى قىسقامەرزىمدى ءبىر مىندەتتەن ەكىنشى مىندەتكە اۋىسادى, فراگمەنتتى تۇردە جانە قوزعالىس باعىتىن انىق بىلمەستەن ارەكەت ەتەدى», – دەپ جازىلعان.

ءبىزدىڭ ەلىمىزدە «سالاماتتى قا­زاقستان» باعدارلاماسىنا سايكەس مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا بارلىق دەڭگەيدە اۋقىمدى شارالار اتقا­رىلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە مە­ديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەك دەڭگەيىندە مەديتسينالىق-سانيتاريالىق جانە الەۋمەتتىك ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ ءبىرىنشى كەزەككە قويىلعان. بۇل رەتتە «استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى» اق ءوزىنىڭ نەگىزگى قىزمەتتەرىن قازاقستانداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن, مە­دي­تسينالىق-سانيتاريالىق ال­عاش­­قى كومەكتى رەفورمالاۋ شەڭ­بە­رىن­دەگى جاڭا تالاپتارعا سايكەس ۇيىم­داستىرادى.

بۇگىنگى كۇنى استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ فورماتىن قازىرگى ۋاقىت تالابىنا ساي قايتا قۇردى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ شارالارىنىڭ نەگىزگى تۇپكى ماقساتى – قازىرگى پاتسيەنت تالابىنا جاۋاپ بەرە الاتىن ماماندى دايىنداۋ, بارلىق ءىس-شارالار وسىعان باعىت­تالىپ وتكىزىلەدى.

اتالعان مىندەتتى ورىنداۋ ءۇشىن تالاپكەرلەردى ىرىكتەۋ ساپاسىن ارت­تىرۋ جۇمىسى بەلسەندى تۇردە ءجۇر­گىزىلەدى. مەديتسينالىق جوو-لارعا ستۋدەنتتەردى

سوڭعى جاڭالىقتار