
كاسىپتىك وداقتار قىزمەتىن شەكتەۋ ەمەس, رەتتەۋ كەرەك
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەسىنشى شاقىرىلعان پارلامەنتتىڭ 3-سەسسياسىن اشارداعى سوزىندە دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ الدىنا وسى قۇرىلىمنىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق قىزمەتىنە قاتىستى قاداۋ-قاداۋ مىندەتتەر قويىپ, قارالاتىن ماڭىزدى زاڭدار تىزبەگىن انىقتاپ بەردى. بۇگىنگى تاڭدا جاھاندى كەرنەگەن احۋالدىڭ ءالى دە اۋىر كۇيىندە ەكەندىگىن ايتىپ, ونىڭ كۇرت وزگەرىستەرى مەن اركەلكى ۇدەرىستەرى ەتەك الۋى مۇمكىن ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. بۇل ۇدەرىستى بولجاۋ مۇمكىندىگى تومەن بولىپ وتىر. كەشە عانا بولاشاعى زور دەپ ەسەپتەلىپ, قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ەلدەر ءبىر-اق ساتتە ىشكى الاۋىزدىق پەن جانجالدىڭ ايماعىنا اينالۋدا. الەۋمەتتىك پروبلەمالار كوپتەگەن دامىعان ەلدەردە شيەلەنىسىپ كەتتى. جۇمىسسىزدىقتىڭ ءوسۋى, حالىق تابىسىنىڭ تومەندەۋى, دامۋداعى ۇيلەسىمسىزدىك پەن كەرەعارلىق كوپتەگەن ەلدەردە اشىق بوي كورسەتۋدە.

كاسىپتىك وداقتار قىزمەتىن شەكتەۋ ەمەس, رەتتەۋ كەرەك
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەسىنشى شاقىرىلعان پارلامەنتتىڭ 3-سەسسياسىن اشارداعى سوزىندە دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ الدىنا وسى قۇرىلىمنىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق قىزمەتىنە قاتىستى قاداۋ-قاداۋ مىندەتتەر قويىپ, قارالاتىن ماڭىزدى زاڭدار تىزبەگىن انىقتاپ بەردى. بۇگىنگى تاڭدا جاھاندى كەرنەگەن احۋالدىڭ ءالى دە اۋىر كۇيىندە ەكەندىگىن ايتىپ, ونىڭ كۇرت وزگەرىستەرى مەن اركەلكى ۇدەرىستەرى ەتەك الۋى مۇمكىن ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. بۇل ۇدەرىستى بولجاۋ مۇمكىندىگى تومەن بولىپ وتىر. كەشە عانا بولاشاعى زور دەپ ەسەپتەلىپ, قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ەلدەر ءبىر-اق ساتتە ىشكى الاۋىزدىق پەن جانجالدىڭ ايماعىنا اينالۋدا. الەۋمەتتىك پروبلەمالار كوپتەگەن دامىعان ەلدەردە شيەلەنىسىپ كەتتى. جۇمىسسىزدىقتىڭ ءوسۋى, حالىق تابىسىنىڭ تومەندەۋى, دامۋداعى ۇيلەسىمسىزدىك پەن كەرەعارلىق كوپتەگەن ەلدەردە اشىق بوي كورسەتۋدە.
ەلباسى وسى جاعدايلاردى اتاپ كورسەتە كەلە, حالىقتىڭ تىرشىلىگى مەن تۇرمىسىن, ەڭبەك قاتىناستارىن ۇيلەستىرۋگە قىزمەت ەتەتىن زاڭ جوبالارىن قاراۋعا باسىمدىقتار بەردى. وسىنداي زاڭداردىڭ ءبىرى – «كاسىپتىك وداقتار تۋرالى» زاڭ جوباسى. «قازاقستاندىق كاسىپوداق قوزعالىسىن جاڭعىرتۋ قارقىندى ءجۇرۋى ءتيىس. ءۇشىنشى سەسسيا جۇمىسى بارىسىندا «كاسىپتىك وداقتار تۋرالى» زاڭ قابىلداۋ قاجەت. ونىڭ جوباسىن ۇكىمەت تاياۋ ارادا ەنگىزەدى», دەپ مالىمدەدى پرەزيدەنت.
جالپى, بۇل زاڭنىڭ ماڭىزىنا ەلباسى وتكەن جىلدىڭ شىلدە ايىندا جاريا ەتكەن «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا جان-جاقتى توقتالعان بولاتىن. «كاسىپتىك وداقتار تۋرالى» زاڭ 1993 جىلى قابىلداندى. وندا ءتىپتى الەۋمەتتىك ارىپتەستىك تۋرالى, ۇجىمدىق شارتتاردى جاساۋ مەن ورىنداۋ تەتىكتەرى تۋرالى تۇسىنىك تە جوق. سوندىقتان قازاقستانداعى كاسىپوداق ينستيتۋتتارى ەڭبەك داۋلارىنىڭ الدىن الۋ جانە شەشۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالدارىنىڭ ءرولىن ءار كەزدەرى بىردەي اتقارا الماي كەلە جاتقاندىعىنا تاڭعالۋعا بولمايدى. جاعدايدى ىشتەي جاقسى تۇسىنە وتىرىپ, مەن مىنانى ايتقىم كەلەدى: «جۇمىسشىلار وزدەرىن لايىقتى سەزىنۋلەرى ءۇشىن كاسىپوداقتار قوزعالىسى ءوز بيىگىندە بولۋى ءتيىس», دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى.
ەلباسىنىڭ وسى سوزىنەن كەيىن ۇكىمەت كاسىپتىك وداقتار وكىلدەرىمەن, مۇددەلى تاراپتارمەن ءبىرلەسە وتىرىپ, اتالعان زاڭ جوباسىن ازىرلەۋدى قولعا الدى. وسى قۇجاتتى ازىرلەۋ بارىسىندا ورتالىق پەن ەل وڭىرلەرىندە ارنايى جيىندار, دوڭگەلەك ءۇستەلدەر, پىكىرتالاس الاڭدارى ۇيىمداستىرىلىپ, بۇرىنعى زاڭعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تۇزەتۋلەر اۋقىمى انىقتالدى. بۇل ماسەلەنى تالقىلاۋعا قاتىسقان كاسىپوداقتار وكىلدەرى, دەپۋتاتتار, قوعامدىق قۇرىلىمدار جەتەكشىلەرى, ساياساتكەرلەر مەن ساراپشىلار قابىلداناتىن جاڭا زاڭعا قاتىستى ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. ماسەلەن, ساياسي باعىتتاعى جۇمىستارمەن شۇعىلداناتىن گۇلدانا نۇرپەيىسوۆا «كاسىپوداققا جاڭا زاڭ قاجەت پە؟ مەنىڭ ويىمشا, وتە قاجەت. بۇل تاقىرىپ قازىرگى كۇنى وتە ماڭىزدى بولىپ وتىر. زاڭعا قاتىستى مەنىڭ قوياتىن ءبىر تالابىم – كاسىپوداقتار تولىق مانىندە جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. جاڭالىق دەگەنىمىز – ۇمىتىلىپ كەتكەن ەسكىلىك. مەن كاسىپوداقتارعا ءبىر كەزدەرى كەڭەس وداعىندا بولعان مارتەبەسىن قايتارىپ بەرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. ال ازىرگە قازاقستاندا مۇنداي بەلسەندى ارەكەت ۇستىندەگى كاسىپوداق ۇيىمدارى قالىپتاسپاي وتىر» دەسە, زاڭگەر سەرگەي ۋتكين «مەنىڭ ويىمشا, بۇرىنعى زاڭعا بالەندەي وزگەرىستەر ەنگىزىپ قاجەتى جوق. وندا ءبارى دۇرىس جازىلعان. بارلىق ءماس