05 قىركۇيەك, 2013

اۋىل احۋالى قاشان جاقسارادى؟

331 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

اۋىل احۋالى قاشان, قايتىپ جاقسارماق؟ كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن سەلەكتورلىق رەجىمدەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا وسى ماسەلە تالقىعا ءتۇستى.

اۋىل دەسە الاڭدامايتىن قازاق از شىعار, ءسىرا. سەبەبى, قايمانا قازاقتىڭ شىنايى, قازاقى بولمىسى وسى اۋىل سوزىمەن استارلاسىپ جاتىر ەمەس پە؟! بۇيىرعان بايتاق دالانى كەڭ جايلاپ, تابيعاتتىڭ تازا بايلىعىن تۇتىنعان اتام قازاقتىڭ بايىرعى تۇرمىسى ءبۇ­گىندە سول اۋىلداردا قالعانداي. سون­دىقتان بولار, اۋىل سوزىنە قا­زاق حالقى قاشاندا ەرەكشە ءمان بەرىپ, اۋىلدىڭ جاعدايىنا الاڭ­داۋشىلىق ءبىلدىرىپ جاتادى. ارينە, ۋاقىت ورنىندا تۇرمايدى, زامان ءوتىپ, وركەنيەت كوشى ىلگە­رىلەگەن سايىن ادامزاتتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى, ءومىر ءسۇرۋ سالتى دا وزگەرە تۇسەرى انىق. بۇل تەك ءبىزدىڭ ەلدەگى عانا ەمەس, بارشاعا ءتان جا­ھاندىق ءۇردىس.

اۋىل احۋالى قاشان, قايتىپ جاقسارماق؟ كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن سەلەكتورلىق رەجىمدەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا وسى ماسەلە تالقىعا ءتۇستى.

اۋىل دەسە الاڭدامايتىن قازاق از شىعار, ءسىرا. سەبەبى, قايمانا قازاقتىڭ شىنايى, قازاقى بولمىسى وسى اۋىل سوزىمەن استارلاسىپ جاتىر ەمەس پە؟! بۇيىرعان بايتاق دالانى كەڭ جايلاپ, تابيعاتتىڭ تازا بايلىعىن تۇتىنعان اتام قازاقتىڭ بايىرعى تۇرمىسى ءبۇ­گىندە سول اۋىلداردا قالعانداي. سون­دىقتان بولار, اۋىل سوزىنە قا­زاق حالقى قاشاندا ەرەكشە ءمان بەرىپ, اۋىلدىڭ جاعدايىنا الاڭ­داۋشىلىق ءبىلدىرىپ جاتادى. ارينە, ۋاقىت ورنىندا تۇرمايدى, زامان ءوتىپ, وركەنيەت كوشى ىلگە­رىلەگەن سايىن ادامزاتتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى, ءومىر ءسۇرۋ سالتى دا وزگەرە تۇسەرى انىق. بۇل تەك ءبىزدىڭ ەلدەگى عانا ەمەس, بارشاعا ءتان جا­ھاندىق ءۇردىس. بۇرىن ادامدار شاعىن اۋىلداردا تۇرسا, بىرتىندەپ بيىك ۇيلەر سالىنىپ, قالالار بوي كوتەردى, ياعني اۋىلدار قالاعا اينالا باستادى, تۇرمىس-تىرشىلىگى جاقسارىپ, ءومىر سۇرۋگە قولايلى جاع­دايلار جاسالدى. بىراق, ءبىر وكىنىشتىسى, ءبىزدىڭ اۋىلداردىڭ كوپشىلىگى مۇنداي جاعدايدى باستان وتكەرە الماي جاتىپ تالقاندالدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدار­ىندا بارى مەن نارىن تۋ-تالا­پايعا سالعان اۋىل جۇرتى جاپپاي قالاعا ۇدەرە كوشتى. تۇرعىنى ازايىپ, تۇرمىسى ناشارلاعان اۋىلدار اقىرى قيراپ, ءتىپتى كەيبىرى مۇلدە جابىلىپ قالدى.

ال مۇنداي اۋىلداردىڭ ەڭسەسىن تىكتەپ, قا­تارعا قوسۋ قىرۋار قارجىمەن قوسا, قاجىرلى ەڭبەكتى تالاپ ەتەتىنى راس. سوندىقتان شىعار, مەملەكەت تاراپىنان قانشاما اقشا ءبولىنىپ, باعدارلامالار قابىلدانىپ جات­سا دا اۋىلداردىڭ جاعدايى دۇ­رىس­تالىپ كەتە قويمادى. بىراق ءمۇل­دە ناتيجەسىز ەمەس, قازىر قازاق ەلىنىڭ حال-جايى قانداي بولسا, ول اۋىل­دىڭ دا احۋالىن اڭعارتادى. ارينە, اۋىل دەسە, دالادا جايىلعان مال مەن كيىز ءۇيدى ەلەستەتەتىندەر اۋىل­دان مۇلدە ايرىلدىق دەر, بىراق اۋىلدار قازىر بار, تەك سول اۋىلداردىڭ بارىنشا جاعدايىن جاساپ, ونى قالاداعىلاردان كەندە ەمەس جاعدايعا جەتكىزۋ كەرەك. كەشە ۇكىمەت وتىرىسىندا ايتىلعان قولعا الىنعان ءىس-شارالار جايىنداعى مالىمەتتەر مەملەكەت الدا اۋىلداردى كوركەيتۋگە بارىنشا كۇش سالاتىنىن اڭعارتتى.

س.احمەتوۆ ايتقانداي, اۋىلداردى دامىتۋعا ارنالعان جۇيەلى شارالار قابىلداۋ بويىنشا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان وسى سالاداعى نەگىزگى ءىس-شارالار مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردا كورىنىس تاپقان, سونداي-اق اۋىلدىق اۋماقتاردى تۇلەتۋ بويىنشا «جول كارتاسى» جاسالىپ, جۇزەگە اسىرىلۋدا.

تالقىلانعان ماسەلە بويىنشا وڭىرلىك دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين باياندادى. ول بۇگىنگى كۇنى رەسپۋبليكامىزداعى ەلدى مەكەندەردە 7,6 ملن. ادام تۇراتىنىن, بارلىق اۋىلداردىڭ ىشىندە 1310-ىنىڭ دامۋ الەۋەتىنىڭ جوعارى, 5192-ءسىنىڭ ورتاشا بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

اۋىلدىق اۋماقتاردى ينفراقۇ­رى­لىمدىق دامىتۋ بويىنشا شا­رالار ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساق­تاۋ, «اق بۇلاق», كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتاردى جاڭعىرتۋ جانە باسقا دا باعدارلامالار بويىنشا ىسكە اسىرىلۋدا.

مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى قاتارىندا «اگروبيزنەس-2020», جۇمىسپەن قامتۋ الەۋمەتتىك باع­دارلامالارىن اتاعان ۆيتسە-مينيستر جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى دامىتۋدى قولداۋعا 2013 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 6,0 ملرد. تەڭگە بولىنگەنىن ايتتى.

اتالعان ماسەلە بويىنشا­ سونداي-اق ەكونوميكا جانە بيۋد­جەت­تىك جوسپارلاۋ ءمينيسترى ە.دوساەۆ, قارجى ءمينيسترى ب.ءجا­مىشەۆ ءسوز سويلەدى. سونىمەن قا­تار, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ب.ساپارباەۆتىڭ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى س.ەسكەندىروۆتىڭ, باتىس قا­زاقستان وبلىسى اقجايىق اۋدانى تايپاق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ب.قىدىرعوجيننىڭ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ماقتاارال اۋدانى مىرزاكەنت كەنتىنىڭ اكىمى د.ەرىمبەتوۆتى

سوڭعى جاڭالىقتار