قازاقستان • 03 ءساۋىر، 2020

ءبىر ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىرسا، اينالاسىنداعى جۇزدەگەن كىسىگە قاتەر تونەدى - ب. ءۋالي

137 رەتكورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى بەرىك ءۋالي Facebook پاراقشاسىندا ەلىمىزدەگى توتەنشە جاعداي كەزىندەگى احۋال مەن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 31 ناۋرىز كۇنى مالىمدەمەسىندەگى مىندەتتەر جانە وسى كەزدەگى ءاربىر ازاماتتىڭ مىندەتى حاقىندا ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.

 

«ىندەت پەن مىندەت

الدىمەن ىندەت تۋرالى كوروناۆيرۋس پاندەمياسى جەر جۇزىندەگى پەندە بىتكەننىڭ بارلىعى بىردەي ەكەنىن، ەشكىمنىڭ ەشكىمنەن ايىرماشىلىعى جوقتىعىن كوزىمىزگە شۇقىپ كورسەتتى. باي مەن كەدەي دە، پاتشا مەن پاقىر دا، اق پەن قارا دا ىندەتتىڭ الدىندا بىردەي. بولمەيدى، جارمايدى. كىم ەكەنىڭە قارامايدى. ەمى تابىلماعانىمەن قويماي، شەكارا دەگەن تۇسىنىككە باعىنبايدى. ەلدەن ەلگە، جەردەن جەرگە ەركىن كوشىپ جۇرە بەرەدى. جولىنداعىسىنىڭ ءبارىن جالماپ بارا جاتىر. ىندەتتى جۇقتىرماۋدىڭ، جاقىندارىڭدى امان ساقتاۋدىڭ توتە جولى تىنىش قانا ۇيىڭدە وتىرۋ ەكەنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. ءتۇسىنىپ تە كەلە جاتىرمىز. ءجاي جۇرمەي اۋرۋ تاسىپ، ءوزىڭنىڭ دە، وزگەنىڭ دە باسىن قاتەرگە تىكپەيىك دەسەك، شاڭىراعىمىزدان شىقپاۋىمىز قاجەت. كەلىن ءتۇسىرىپ، قىز ۇزاتىپ، اس بەرىپ جينالا بەرسەك، وندا مۇنىڭ الدىن الۋ، جولىن بوگەۋ مۇمكىن ەمەس. ەلىمىزدە توتەنشە جاعداي بەكەردەن-بەكەر ەنگىزىلگەن جوق. تارتىپكە باعىنۋ، ساقتاۋ شارت. سوندىقتان وزىمىزگە ءوزىمىز جاۋ بولماساق، ۇيدەن شىقپايىق، وتباسىمىزدى، حالقىمىزدى ساقتايىق.

ەندى مىندەت جايىندا توتەنشە جاعداي دەدىك. قازاقستان تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا قاتاڭ ءتارتىپتى ءبىرىنشى بوپ قولعا الدى. توتەنشە جاعداي جاريالاندى. قالالار كارانتينگە جابىلدى. نۇر-سۇلتان مەن الماتىدا كارانتيننىڭ تالاپتارى كۇشەيتىلدى. ەل بارىنەن حاباردار. بۇل شارالاردىڭ سالدارسىز ەمەس ەكەنى دە انىق. قانشاما ادام جۇمىستان شىعىپ قالىپ، كاسىپورىندار جۇمىستارىن توقتاتىپ جاتىر. جۇمىسسىز قالماعانى اقىسىز دەمالىسقا جىبەرىلدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان وتە اۋىر كەزەڭدى باستان وتكەرىپ وتىرمىز. داعدارىستىڭ سالقىنى ەشكىمدى اينالىپ ءوتىپ جاتقان جوق. مۇنداي سىن ساعاتىندا مەملەكەت ءوز ازاماتتارىنا قامقورلىق جاساۋعا مىندەتتى. تارىقپاۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. سول سەبەپتى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 31 ناۋرىز كۇنى مالىمدەمە جاسادى. مالىمدەمەمەن جۇرت تانىستى، قانداي ماسەلەلەردىڭ ايتىلعانىنان حاباردار دەپ ويلايمىن.

سوندا دا بولسا كەيبىر تۇستارىنا توقتالا كەتەيىن.

توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى تولەنەتىن 42 500 تەڭگە كولەمىندەگى قاراجات بۇرىن تۇراقتى جۇمىس ىستەپ، جالاقى العاندارعا عانا ەمەس، سونداي-اق ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان جانە رەسمي تىركەلمەي ەڭبەك ەتەتىن ازاماتتارىمىزعا دا بەرىلەتىن بولدى. 

تۇرمىسقا قاجەتتى زاتتار مەن ازىق-ت ۇلىكتى تەگىن الاتىن ازاماتتاردىڭ ساناتى كەڭەيەدى. وسىنىڭ ارقاسىندا 800 مىڭنان استام ادامعا كومەك كورسەتىلەدى.

شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى 6 ايعا (بيىلعى 1 ساۋىردەن 1 قازانعا دەيىن) ەڭبەكاقى تولەۋ قورىنان ۇستالاتىن سالىقتان جانە باسقا دا تولەمدەردەن بوساتىلادى. مەملەكەت باسشىسى قول قۋسىرىپ قاراپ وتىراتىن كەز ەمەس ەكەنىن بىلەدى. سوندىقتان وسىنداي ناقتى شارالار قابىلدانىپ جاتىر. مۇنىڭ بارلىعى الەۋمەتتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ السىرەپ كەتپەۋىنە، داعدارىستىڭ سالدارىن جەڭىلدەتۋگە، ەلدەگى ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا كومەك بولادى، سەپتىگىن تيگىزەدى. ياعني، مەملەكەت وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى ورىنداپ جاتىر دەۋگە تولىق نەگىز بار. ءاربىر ازاماتتىڭ مىندەتى حاقىندا توتەنشە جاعدايدىڭ قاي كەزدە ەنگىزىلەتىنەن قالىڭ جۇرت حاباردار عوي دەپ ويلايمىن. كوبىنە سوعىس جاعدايىندا. ايتقان جەردەن اۋلاق، ەلىمىزدىڭ شەتى ءبۇتىن، ءىشى بەيبىت. دەگەنمەن مىنا ىندەتتىڭ شىعىنى سوعىسپەن پارا-پار بولۋى مۇمكىن. قازىر كوزىمىز كورىپ، قولىمىز ۇستاماسا دا مايدانداعىداي ارەكەت ءجۇرىپ جاتىر. اسىرەسە، دارىگەرلەر كۇنمەن، تۇنمەن ساناسپاي ءاربىر اۋرۋ جۇقتىرعان ادامنىڭ جانىن امان الىپ قالۋ ءۇشىن ايقاسۋدا. ءبىر ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىرسا، اينالاسىنداعى جۇزدەگەن كىسىگە قاتەر توندىرەدى. مىلتىق كەزەنبەي-اق، وق اتپاي-اق ادامدار ءوزىنىڭ سالعىرتتىعىنان، جاۋاپسىزدىعىنان قانشاما ازاماتتىڭ باسىنا ناۋبەت اكەلەدى. مايدان دەگەن دە ءبىز وسىنى دا مەڭزەپ وتىرمىز. سول سەبەپتى ءاربىر كىسى مايداندا جۇرگەندەي جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋى كەرەك. ايتپەسە، نەمقۇرايلىلىق وكىندىرىپ تىندىرۋى مۇمكىن. كۇنى كەشە بىزگە كوپ نارسە كەرەك ەدى، كوپ دۇنيەگە كوڭىلىمىز تولمايتىن. پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى رەتىندە ەمەس، شتاتيۆ ارقالاپ، سيۋجەت جاساپ ەلدىڭ اراسىندا ءجۇرىپ جەتىلگەن جۋرناليست رەتىندە قوعامداعى پىكىرلەردىڭ بارىنەن حاباردار ەكەنىمدى ايتقىم كەلەدى. تىرشىلىكتە بارلىعى قاجەت، كوڭىل تولماستىق بولادى. ول قالىپتى دۇنيە. ال قازىر شە؟ قازىر بىزگە ءبىر عانا نارسە كەرەك. ول - اماندىق. ءاربىر قازاقستاندىق پەن تۇتاس حالقىمىزدىڭ، جالعىز وتانىمىزدىڭ اماندىعى قاجەت. پرەزيدەنتىمىز دە حالىققا جاساعان ءار مالىمدەمەسىندە وسىنى قايتالاپ ايتۋدا. اماندىق بولماسا، اۋرۋ شالسا، ەشتەڭەنىڭ كەرەك بولماي قالاتىنىن انىق تۇسىندىك. اسىرەسە، مىناداي الماعايىپ، قىسىلتاياڭ، سىندارلى شاقتا ءبىر-بىرىمىزدەن كەمشىلىك ىزدەمەي، ءمىن تەرمەي، ءسۇرىنىپ كەتسە، تابالاماي، اياقتان شالماي، ارام ويلاماي، قايتا ءبىرىمىزدى ءبىرىمىز قولداپ، قامقورلىق تانىتىپ، جاردەم جاساپ، قولتىعىمىزدان دەمەپ، بىرلىك كورسەتەيىك. ادەتتە ءبىز وزىمىزگە وزگەنى مىسال رەتىندە كەلتىرۋگە قۇمارمىز عوي. امەريكادا تورنادو، جاپونيادا تسۋنامي بولىپ، سونىڭ سالدارىمەن بۇكىل ەل جۇمىلىپ كۇرەسىپ، ءبىر-بىرىنە جاردەمدەسىپ جاتقاندا وزىمىزگە ۇلگى ەتەمىز. «مىنە، ەل دەگەن وسىنداي بولۋ كەرەك» دەپ جاتامىز. ءبىز قاشانعى وزگەنى زور ساناي بەرەمىز؟ نەگە قايتا باسقاعا ءبىز ۇلگى بولمايمىز؟! ەلدىگىمىزدى، تۇتاستىعىمىزدى تانىتايىق. الاقانداي جەردەگى ات توبەلىندەي عانا حالىقپىز عوي. الاتايداي ب ۇلىنبەي، «سەن-مەن» دەپ بولىنبەي، مىنا سىناقتان بارلىعىمىز ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي، بەس ساۋساقتىڭ سالاسىنداي بىرىگىپ وتەيىك. ءبىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان باستى مىندەت وسى. ەلدىڭ دە، ەردىڭ دە سىنالاتىنى وسى شاق. سىنالعان ساتتە سىر بەرىپ قالمايىق، اعايىن» دەپ جازدى ول.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار