قازاقستان • 29 تامىز, 2013

يادرولىق قارۋ: دەرەك پەن دايەك

930 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ي.ستالين 1947 جىلدىڭ تامىزىندا پوليگوندى قۇرۋ قاۋلىسىنا قول قويدى.

1949 جىلدىڭ 29 تامىزىندا كەڭەس وداعى شىعىس قازاقستانداعى سەمەي يادرولىق پوليگونىندا ءبىرىنشى اتوم بومباسىنىڭ سىناعىن وتكىزدى.

يادرولىق قارۋ: دەرەك پەن دايەك

سۋرەت: Ortcom.kz

1991 جىلدىڭ 29 تامىزىندا قازاق كسر پرە­زيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ جارلىعىمەن كەڭەس وداعى قۇلاۋعا ءتورت اي قالعاندا سەمەي يادرولىق پوليگونىن جاپتى.

1991 جىلدىڭ 26 جەلتوقسانىندا قازاقستان مەن اقش كەڭ اۋقىمدى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستار ورناتا باستادى. قازاقستانداعى يادرولىق ارسەنالدىڭ تاعدىرىنا قاتىستى ماسەلە ەكى ەل باسشىلارى ءۇشىن الدىڭعى قاتارلى ماڭىزعا يە بولدى.

1991 جىلدىڭ 30 جەلتوقسانىنان باس­تاپ كەڭەس وداعى فورمالدى تۇردە ءوزىنىڭ ءومىر ءسۇرۋىن توقتاتتى. قازاقستان 370 يادرولىق وقتۇمسىقتى ح-55 قاناتتى زىمىراندارمەن جاراقتاندىرىلعان 40-قا تارتا تۋ-95 اۋىر بومبالاۋشى ەسكادرونعا, سونداي-اق 104 مبر رس-20 (ناتو جۇيەلەۋىندە SS-18 «ساتانا») كونتينەنتارالىق بالليستيكالىق زىمىراندارى (كبز) ءۇشىن ارقايسىسىنىڭ تروتيلدىك بالاماسىنىڭ قۋاتى 1 مەگاتوننا بولاتىن 1040 يادرولىق وقتۇمسىقتى قۇرايتىن الەمدەگى 4-ءشى يادرولىق ارسەنالعا يە بولدى.

1992 جىلدىڭ 23 مامىرىندا قا­زاق­ستان كە­ڭەستىك سوتسياليستىك رەسپۋب­لي­كالار وداعى مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى اراسىنداعى ستراتەگيالىق شابۋىلداۋشى قارۋلارعا شەكتەۋ قويۋ جانە قىس­قارتۋ جونىندەگى (سنۆ-1 كەلىسىمىنە) ليسسابون حاتتاماسىنا قول قويىپ, يادرو­لىق قارۋدى تاراتپاۋ مىندەتتەمەسىن بە­كىتتى جانە يادرولىق قارۋعا يە بولۋدان باس تارتتى.

1992 جىلدىڭ 2 شىلدەسىندە قازاقستان پار­لامەنتى سنۆ-1 كەلىسىمىن راتيفيكاتسيالادى.

1993 جىلدىڭ 14 قاڭتارىندا قا­زاقستان حي­ميا­لىق قارۋدى قولدانۋ, جيناۋ, ءوندىرۋ, جاساپ شىعارۋعا تىيىم سالۋ جانە ونى جويۋ تۋرالى كون­ۆەنتسياعا (حقك) قول قويدى.

1993 جىلدىڭ 13 جەلتوقسانىندا قا­زاق­ستان پارلامەنتى يادرولىق قارۋ­دى تاراتپاۋ جو­نىندەگى شارتىن (ياقتش) راتيفيكاتسيالادى. سول كۇنى الماتىدا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازار­باەۆ پەن اقش ۆيتسە-پرەزيدەنتى البەرت گور قازاقستاندا قاۋىپتەردى بىرلەسە قىسقارتۋ (نانن-لۋگاردىڭ) باعدارلاماسىن جۇزەگە اسى­رۋعا جول اشاتىن رامالىق كەلىسىمگە قول قويدى.

قازاقستان 1994 جىلى يادرولىق قا­رۋدان باس تارتۋ تۋرالى شەشىمنەن باس­تاپ تاراتپاۋ سالا­سىندا كوشباسشى بو­لىپ كەلەدى. سول كەزدىڭ وزىندە قا­زاقستان 1400 يادرولىق وقتۇمسىققا يە بولدى. بۇل فرانتسيا, ۇلىبريتانيا جانە قىتايدى قوسا العانداعىدان دا كوپ.

1994 جىلدىڭ اقپانىنان قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسى اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىكتىڭ (ماگاتە) مۇشەسى. قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكانىڭ بارلىق يادرولىق نىساندارى ماگاتە-ءنىڭ كەڭ اۋقىمدى كەپىلدىگىندە.

1994 جىلدىڭ 14 اقپانىندا پرەزيدەنت ن.نا­زار­باەۆ يادرولىق قارۋى جوق مەملەكەت رەتىندە, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جونىندەگى شارتقا قازاقستاننىڭ دا قوسىلاتىندىعى جايىنداعى راتيفيكاتسيالىق قۇجاتتاردى ۆاشينگتوندا اقش-تىڭ سول كەزدەگى پرەزي­دەنتى ب.كلينتونعا تابىس ەتتى دە, سول 1994 جىلدان بەرى ءبىزدىڭ تاۋەلسىز ەلىمىز يادرولىق قارۋ­دان باس تارتۋ تۋرالى جانە يادرولىق قارۋ­دى تاراتپاۋ سالاسىندا الەمدەگى كوشباس­شى مەملەكەت بولىپ كەلە جاتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار