عاسىرلار توعىسىندا قازاقستاننىڭ كوگىنە كوتەرىلگەن تاۋەلسىزدىك تۋى ەل ومىرىنە جارقىن بولاشاقتىڭ ەسىگىن اشتى. سان جىلدار بويى حالقىمىز ارمانداعان ەگەمەندىككە قول جەتكىزدىك. بۇل قابىلدانعان تاريحي شەشىم ۇرپاق ءۇشىن ۇلاعات. ەندەشە, بايىپپەن وتكەنگە كوز جۇگىرتىپ, ەلىمىزدىڭ قاس-قاعىم ۋاقىت ىشىندە ءجۇرىپ وتكەن جولىن ويشا تارازىلايىق. دانا حالقىمىز: «وتكەن كۇن, كەشە – تاريح. كەلەر كۇن, ەرتەڭ – سىر. بۇگىنگى كۇن – ۇلكەن سىي», دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. بۇدان بەيبىت كۇننىڭ باعاسىن تاريحتاعى تاڭبادان تانىپ بىلەمىز. قيلى تاريح شىرماۋىنان كونە ءداۋىردىڭ مۇراسى رەتىندە ءسوز قۇدىرەتى مەن زاڭ قۇدىرەتىن ساقتاپ قالعان حالقىمىز بوستاندىق, تاۋەلسىزدىك ۇعىمدارىنا ءجىتى ءمان بەرىپ, ونى ساقتاپ قالۋدى ءماڭگىلىك مۇرات تۇتتى. اقىرى الاش ەلىنىڭ كوكسەگەن ارمانى ورىندالىپ, 1991 جىلعى 16 جەلتوقساندا تاۋەلسىزدىك دەكلاراتسياسى قابىلدانىپ, ۇلكەن بەتبۇرىسقا قادام باستى. تاريح عىلىمىنا دا ازاتتىق العاننان بەرگى ءداۋىردىڭ بەرگەنى, بولمىس-ءبىتىمى, ورنى مەن ماڭىزى ايرىقشا ءارى بۇرىنعىدان مۇلدەم بولەك بولدى. ەلىمىز دىتتەگەن ماقساتقا, كوزدەگەن نىسانعا, العا قويعان مەجەگە جەتۋ ءۇشىن ساياسي جۇيەنىڭ زاڭنامالىق تۇعىرىن جاساپ, ونىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قۇرۋ كەرەك ەدى. وسىلايشا ابدەن كەمەلىنە كەلگەن تۇعىرلى زاڭناما – كونستيتۋتسيا دۇنيەگە كەلىپ, ول 1995 جىلعى 30 تامىزدا بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلداندى.
عاسىرلار توعىسىندا قازاقستاننىڭ كوگىنە كوتەرىلگەن تاۋەلسىزدىك تۋى ەل ومىرىنە جارقىن بولاشاقتىڭ ەسىگىن اشتى. سان جىلدار بويى حالقىمىز ارمانداعان ەگەمەندىككە قول جەتكىزدىك. بۇل قابىلدانعان تاريحي شەشىم ۇرپاق ءۇشىن ۇلاعات. ەندەشە, بايىپپەن وتكەنگە كوز جۇگىرتىپ, ەلىمىزدىڭ قاس-قاعىم ۋاقىت ىشىندە ءجۇرىپ وتكەن جولىن ويشا تارازىلايىق. دانا حالقىمىز: «وتكەن كۇن, كەشە – تاريح. كەلەر كۇن, ەرتەڭ – سىر. بۇگىنگى كۇن – ۇلكەن سىي», دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. بۇدان بەيبىت كۇننىڭ باعاسىن تاريحتاعى تاڭبادان تانىپ بىلەمىز. قيلى تاريح شىرماۋىنان كونە ءداۋىردىڭ مۇراسى رەتىندە ءسوز قۇدىرەتى مەن زاڭ قۇدىرەتىن ساقتاپ قالعان حالقىمىز بوستاندىق, تاۋەلسىزدىك ۇعىمدارىنا ءجىتى ءمان بەرىپ, ونى ساقتاپ قالۋدى ءماڭگىلىك مۇرات تۇتتى. اقىرى الاش ەلىنىڭ كوكسەگەن ارمانى ورىندالىپ, 1991 جىلعى 16 جەلتوقساندا تاۋەلسىزدىك دەكلاراتسياسى قابىلدانىپ, ۇلكەن بەتبۇرىسقا قادام باستى. تاريح عىلىمىنا دا ازاتتىق العاننان بەرگى ءداۋىردىڭ بەرگەنى, بولمىس-ءبىتىمى, ورنى مەن ماڭىزى ايرىقشا ءارى بۇرىنعىدان مۇلدەم بولەك بولدى. ەلىمىز دىتتەگەن ماقساتقا, كوزدەگەن نىسانعا, العا قويعان مەجەگە جەتۋ ءۇشىن ساياسي جۇيەنىڭ زاڭنامالىق تۇعىرىن جاساپ, ونىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قۇرۋ كەرەك ەدى. وسىلايشا ابدەن كەمەلىنە كەلگەن تۇعىرلى زاڭناما – كونستيتۋتسيا دۇنيەگە كەلىپ, ول 1995 جىلعى 30 تامىزدا بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلداندى.
سان جىلدار بويى قالىپتاسىپ, جالپىعا مىندەتتى ەرەجەلەردى قامتىعان ەڭ جوعارى زاڭدىق كۇشى بار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى ءومىر تالابىنا ساي جاساقتالدى. شىنىندا دا دالا زاڭىنان باستاۋ الىپ, ادىلەتتىك-قۇقىقتىق جۇيەنىڭ مادەني جانە دەموكراتيالىق داستۇرلەرىنە نەگىزدەلگەن اتا زاڭدى دايىنداۋ ءۇشىن قىرۋار جۇمىستار اتقارىلعانى, قاجىرلى ىزدەنىستەر جاسالىپ, قانشاما تالقىلاۋلاردىڭ وتكەنى, زاڭگەرلەرىمىز بەن بىلىكتى ساياساتكەرلەردىڭ دە زاڭدى جازۋعا قاتىسقانى بەلگىلى. ەلدىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋگە ءتيىس, مەملەكەتتىڭ بولاشاعىنا باعىت بەرۋدى ماقسات ەتكەن زاڭدى ازىرلەۋ جۇمىس توبىنا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەدى. قازاقى بولمىستى ساقتاي وتىرىپ, دامىعان ەلدەردىڭ تاجىريبەلەرىن ارقاۋ ەتكەن اتا زاڭىمىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن ۇزاق جىلدار قىزمەت ەتەتىنى ءسوزسىز.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇل قۇجاتقا: «كوپتىڭ ءسوزى – كيەلى» دەيدى دانا حالقىمىز. ەل-جۇرتتىڭ تالقىسىنان ءوتىپ, تاڭداۋىنا اينالعان باستى قۇجاتىمىزدىڭ اۆتورى – بۇكىل قازاقستان حالقى. عاسىرلار توعىسىندا الەمدىك وركەنيەتتىڭ شىڭىنا ۇمتىلعان قازاقستان حالقى تاريحي دا تاعدىرلى شەشىم قابىلداپ, جاسامپاز جاڭا ءداۋىرگە قادام باستى. اتا زاڭ ءبىزدىڭ بۇكىل جارقىن ىستەرىمىزدىڭ قاينار باستاۋىنا اينالدى», دەپ ۇلكەن باعا بەردى.
قۇجاتتىڭ اۆتورى – بۇكىل قازاقستان حالقى كونستيتۋتسياعا داۋىس بەرۋ ارقىلى پرەزيدەنتتىك باسقارۋ نىسانىن قولدادى. بۇل تاڭداۋ بيلىك تارماقتارىنىڭ اراسىندا تەپە-تەڭدىكتى ساقتاي وتىرىپ, توقىراۋعا جول بەرمەيتىن بيلىك جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋ قاجەتتىلىگىنەن تۋىندادى. مەملەكەتتىك بيلىك زاڭ شىعارۋشى, اتقارۋشى جانە سوت بيلىگى بولىپ ءبولىنىپ, ولاردىڭ كونستيتۋتسيالىق مىندەتتەرى شەگەلەندى.
ارينە, قاي كەزەڭدە بولسىن قوعامداعى ءتۇرلى ساياسي جانە الەۋمەتتىك كۇشتەر, ازاماتتىق ولشەمدەر باسىم جاعدايدا نەگىزگى زاڭنىڭ ءمانى مەن مازمۇنىن ايق
