اقش-تا 11,5 ملن. ادامنىڭ جۇمىسسىزدار قاتارىندا ەكەنىن نازارعا الار بولساق, امەريكا قۇرلىعىنداعى احۋالدىڭ دا توقمەيىلسۋگە نەگىز بولا المايتىنىن ءتۇسىنۋ قيىن ەمەس. كەيبىر ساراپشىلار ايتقانداي, داعدارىس سالقىنى الداعى جىلى دا ءوز تابىن سەزدىرە بەرەتىن بولسا, جاعدايدىڭ جاقىن ارادا جاقسارىپ كەتە قويۋى, ارينە, ەكىتالاي.
بۇگىندە الەمدە قالىپتاسقان احۋالعا وسىنداي باعا بەرۋگە بولادى
الەمدىك قارجى داعدارىسى تۋرالى ءسوز قوزعالا قالسا اڭگىمەنىڭ ءبىر ۇشى بۇگىندە مىندەتتى تۇردە گرەكياعا كەلىپ تىرەلەتىن بولىپ تۇر. وعان سەبەپ تە جوق ەمەس سىڭايلى.
گرەكياعا قارجىلاي كومەكتىڭ ءۇشىنشى پاكەتىنىڭ قاجەت بولۋى مۇمكىن, بىراق ول مەملەكەتتىك شىعىنداردى قىسقارتۋ جونىندەگى جاڭا تالاپتارمەن كەلىسپەيدى. ەلدىڭ قارجى ءمينيسترى ياننيس ستۋرناراس تاياۋدا وسىلاي دەپ مالىمدەدى. ەگەر جاڭا كومەك قاجەت بولا قالسا, ول شامامەن 10 ملرد. ەۋرو كولەمىندە, ياعني وتكەن جىلعىعا قاراعاندا ەداۋىر از بولادى, دەگەن ول جەرگىلىكتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
گرەكيا قازىردىڭ وزىندە جالپى سوماسى 240 ملرد. ەۋرو بولاتىن قارجىلاي كومەكتىڭ ەكى پاكەتىن الىپ وتىر. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ شىلدە ايىندا حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى ءوز باعالاۋىن جاريالادى. ول بويىنشا 2014-2015 جىلدارى گرەكياعا 11 ملرد. ەۋروداي قارجى قاجەت بولۋى مۇمكىن. ال جاقىندا, تامىز ايىنىڭ باسىندا گەرمانيانىڭ قارجى ءمينيسترى ۆولفگانگ شويبلە بيۋدجەتتەگى ءوسىپ كەلە جاتقان جىرتىقتاردى بۇتىندەۋ ءۇشىن گرەكياعا قارجىلاي كومەكتىڭ تاعى ءبىر پاكەتىنىڭ قاجەت بولۋى مۇمكىن ەكەندىگىن العاش رەت ەسكە سالىپ ءوتتى.
ايتا كەتۋ كەرەك, گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەل گرەكيا بورىشىن بۇرىنعىعا قوسىمشا ەسەپتەن شىعارىپ تاستاۋعا ءوزىنىڭ قارسى ەكەندىگىن مالىمدەپ ۇلگەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قادام ينۆەستورلار بەلسەندىلىگىنىڭ قايتا قالپىنا كەلۋ نىشانى بايقالا باستاعان ەۋروايماق تۇراقتىلىعىنا نۇقسان كەلتىرەر ەدى. گفر كانتسلەرى بورىشتاردى ەسەپتەن شىعارۋ تۇراقسىزدىق احۋالىن تۋىنداتىپ, ونىڭ سوڭى جەكە ينۆەستورلاردىڭ ەۋروايماققا قارجى سالۋدان باس تارتۋىنا اپارىپ سوقتىرادى دەپ ەسەپتەيدى.
ءسوز ورايىندا گرەكيا كرەديتورلارىنىڭ ۇشتىگى – ەۋروپالىق كوميسسيا, ەۋروپا ورتالىق بانكى جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى 2013 جىلدىڭ كۇزىندە گرەكياعا قارجىلاي كومەك كورسەتۋ جونىندەگى ءوز باعدارلامالارىن قايتا قارايتىنىن دا ايتا كەتۋ قاجەت. وسى رەتتە, ءبىز كومەك كورسەتۋ باعدارلاماسىنىڭ پارامەترلەرىن ءوزگەرتۋ مۇمكىندىكتەرىن دە قاراستىراتىن بولامىز. بالكىم نەسيەلەر مەرزىمىن ۇزارتۋ ماسەلەسىنىڭ دە تالقىلانۋى مۇمكىن, دەپ اتاپ كورسەتكەن ۆاليۋتالار مەن ەكونوميكالىق ماسەلەلەر جونىندەگى ەۋروكوميسسار وللي رەننىڭ ءسوزىن كەلتىرە كەتكەن دە ارتىق ەمەس سياقتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل تۇرعىدا گرەكيانىڭ اعىمداعى شارتتارعا سايكەس ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋداعى قابىلەتى شەشۋشى ءرول اتقارماق, سول سياقتى ەلدىڭ بيۋدجەت پروفيتسيتىنە قانشالىقتى قول جەتكىزە الاتىندىعىن ءتۇسىنۋدىڭ دە ماڭىزى زور.
قارجى داعدارىسى كارى قۇرىلىقتى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندەگى ەلدەردى دە مازالاي باستاعانعا ۇقسايدى. سوڭعى ءتورت جىل ىشىندە مەكسيكا ەكونوميكاسى ءىى توقساندا العاش رەت قىسقارۋعا ۇشىرادى. وسىلايشا مەكسيكا العاشىندا قاتتى ءوسىم بايقالىپ, كەيىن رەتسەسسيا ساتىسىنا ەنگەن دامۋشى ەلدەر ءتىزىمىن تولىقتىرىپ وتىر.
اقش-تىڭ توقىراۋشىلىققا ۇرىنعان ەكسپورتى مەن قوعامدىق شىعىنداردىڭ تەجەلىپ ءوسۋى ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا مەكسيكا ەكونوميكاسىنىڭ كوتەرىلۋىنە كەدەرگى كەلتىرگەن. ءسويتىپ, كولەمى جاعىنان لاتىن امەريكاسىنداعى ەكىنشى ەكونوميكا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءى توقسانىمەن سالىستىرعاندا 0,7 پايىزعا ازايعان كورىنەدى. شىندىعىنا كەلگەندە, كوپتەگەن ەكونوميستەر بۇل ەلدەن ونشا ەلەۋلى بولماسا دا, ءوسىم كۇتكەن بولاتىن.
ال دامۋشى ەلدەر بولسا اقش فەدەرالدىق رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ كەرى اسەر ەتۋى سالدارىنان تۋىنداعان ۇلتتىق ۆاليۋتالارى باعامىنىڭ تومەندەۋىن توقتاتۋعا تالپىنۋدا. وسىلايشا بۇگىندە ايىنا 85 ملرد. دوللار قارجى جۇمسالىپ وتىرعان امەريكالىق مەملەكەتتىك وبليگاتسيالاردى ساتىپ الۋ باعدارلاماسى قىسقارتۋعا ۇشىراۋى ءمۇمكىن. اتاپ ايتقاندا, برازيليا ورتالىق بانكى جەرگىلىكتى رىنوكتاعى وتىمدىلىكتى قامتاماسى ز ەتىپ, وزگەرمەلىلىكتى قىسقارتۋ ءۇشىن 60 ملرد. دوللارعا ينتەرۆەنتسيا جۇرگىزۋگە دايىن ەكەنىن مالىمدەدى. بۇل ەل 2002 جىلدان بەرى ءدال مۇنداي قىمباتقا تۇسەتىن شاراعا بارىپ كورمەگەن بولاتىن. دەگەنمەن, وسىنداي ارەكەتكە بارۋعا نەگىز دە تابىلىپ تۇر. برازيليا رەالىنىڭ باعامى ءبىر اپتا ىشىندە 1,7 پايىزعا, ال جىل باسىنان بەرى 12,73 پايىزعا تومەندەگەن. سوندىقتان دا ۇكىمەت ۆاليۋتانىڭ قۇنسىزدانۋى ينفلياتسياعا تۇرتكى بولىپ, كرەديتتىك ستاۆكالاردىڭ ءوسىپ كەتۋىنە جول اشادى, ال ول ەكونوميكا ءۇشىن بۇرىنعىدان دا كۇشتى سوققى بولادى دەپ قاۋىپتەنىپ وتىر.
فەدەرالدىق رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ ءتوراعاسى بەن بەرنانكە ساپالىق جۇمسارتۋ باعدارلاماسىن توقتاتۋعا دايىن ەكەنىن العاش رەت ايتقان كوكتەمنەن باستاپ دامۋشى ەلدەردىڭ ۆاليۋتالارى ءوز پوزيتسيالارىن جوعالتا باستادى. سوڭعى ءۇش ايدىڭ ىشىندە دامۋشى ەلدەردىڭ بارىنشا جاقسى ساۋدالانىپ جۇرگەن 20 ۆاليۋتاسى 5,3 پايىزعا ارزاندادى. بۇل 2011 جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن كەيىنگى ەڭ ءبىر كۇرت تومەندەۋ بولىپ تابىلادى. سونىمەن بىرگە, دامۋشى ەلدەردىڭ ۆاليۋتالىق رەزەرۆتەرى دە سوڭعى ءۇش ايدا 81 ملرد. دوللارعا قىسقارعان. بۇل بۇكىل رەزەرۆتەردىڭ 2 پايىزدايىن (قىتايدى ەسەپتەمەگەندە) قۇرايدى.
ينتەرۆەنتسيالاردىڭ رىنوكتى تىنىشتاندىرۋى مۇمكىن, بىراق ۆاليۋتالاردى سىرتقى اسەرلەردەن قورعاي المايدى, دەپ ەسەپتەيدى MizuhoBank ستراتەگى لۋچيانو روستانو. اقش ساۋىعۋ جولىنا ءتۇستى, ال دامۋشى ەلدەر قارسى باعىتتا قوزعالىپ بارادى, دەپ مالىمدەگەن «بۇل جولى ءبارى دە باسقاشا بولادى» اتتى كىتاپتى كەننەت روگوففپەن بىرگە جازىسقان اۆتور كارمەن رەينحارت.
قارجىگەرلەر ادەتتە جاڭا جىلدى كۇزدەن باستاپ سانايدى. كوپشىلىك جۇرت 2013 جىلدىڭ كۇزىن ۇلكەن الاڭداۋشىلىقپەن كۇتۋدە. ويتكەنى كەڭ اۋقىمدى داعدارىستىڭ ورىن الاتىندىعى تۋرالى سىبىستىڭ باسىلار ءتۇرى جوق.
رەسەيدەگى داعدارىس ۆاليۋتاعا قاتىستى جاعدايلارمەن ناقتى استاسىپ جاتىر. رۋبل, دوللارعا قاتىستى دا, سونىمەن بىرگە, پروبلەمالى ەۋروعا قاتىستى دا كوز الدىمىزدا قۇلدىراۋدا, دەيدى رەسەي جوعارى ەكونوميكا مەكتەبىنىڭ پروفەسسورى يگور نيكولاەۆ. سونىمەن بىرگە, ول 2008 جىلعىداي كۇرت قۇلدىراۋدىڭ ورىن المايتىنىنا دا نازار اۋدارعان. بىراق بۇل جايت تا تىنىشتانۋعا نەگىز بولا المايتىن سياقتى. ويتكەنى, پروفەسسور اتاپ كورسەتكەندەي, باياۋ دا بولسا تومەن قاراي سىرعۋدىڭ 2013 جىلمەن اياقتالمايتىن ءتۇرى بار. ماسەلەنىڭ شىندىعىن ايتار بولساق, ەكونوميكاداعى تەرىس كورىنىستەر بۇكىل 2014 جىل بويىنا, بالكىم, ءتىپتى ودان ارعى جىلدارى دا بوي كورسەتە بەرۋى مۇمكىن.
الەمدەگى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ كۇردەلەنۋى بىرقاتار ەلدەرگە ايتارلىقتاي تەرىس اسەرىن تيگىزىپ وتىر. ماسەلەن, كولۋمبيادا فەرمەرلەردىڭ نارازىلىق اكتسياسى توڭىرەگىندەگى جاعداي بارعان سايىن شيەلەنىسە تۇسۋدە. شارۋالار اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى رەفورماعا, اسىرەسە, اقش-پەن جانە ەۋرووداقپەن ەركىن ساۋدا-ساتتىق جاساسۋ تۋرالى كەلىسىمگە قارسى نارازىلىقتارىن بىلدىرۋدە. ءويتكەنى, بۇل ءىستىڭ سوڭى كولۋمبيالىق فەرمەرلەردىڭ باسەكەلەستىككە توتەپ بەرە الماي, كەدەيشىلىككە ۇرىنۋىنا اپارىپ سوقتىرماق. وسى ورايدا كولۋمبياداعى ەرەۋىلدەردىڭ پوليتسيامەن قاقتىعىستارعا سوقتىرىپ, سونىڭ سالدارىنان ادام ءولىمىنىڭ ورىن الىپ وتىرعانىن دا ايتا كەتۋ قاجەت.
بىرەۋلەر امەريكا ەكونوميكاسى تۇزەلىپ كەلە جاتىر دەسە, ەندى بىرەۋلەر بۇل ماسەلەدە ءتىپتى, قارا اسپاندى جاۋدىرۋدان دا قاشار ەمەس. اقش ناعىز بانكروت بولىپ سانالادى, بيۋدجەت جاعدايى الدەقاشان باقىلاۋدان شىعىپ كەتكەن. رەسەيدىڭ «روسسيا 24» تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا بوستون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى لوۋرەنس كوتليكوفف وسىلاي دەپ اتاپ كورسەتكەن. ونىڭ ايتۋىنشا, اقش-تىڭ مەملەكەتتىك بورىشى, وسىعان دەيىن ايتىلىپ كەلگەندەي 70 ەمەس, 220 تريلليون دوللاردان اسىپ تۇسەدى. ونىڭ سەبەبىن پروفەسسور اقش-تىڭ بورىشتارىنىڭ باسىم بولىگىنىڭ رەسمي بالانستان تىسقارى جاتاتىندىعىمەن تۇسىندىرگەن. ماسەلەن, رەسەيدە رەسمي بورىشقا جاتپايتىن وتە جوعارى زەينەتاقىلىق مىندەتتەمەلەر بار. سول سياقتى اقش-تا دا زەينەتاقىلىق مىندەتتەمەلەر, سونىمەن بىرگە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ جۇيەسى بويىنشا, ونىڭ ىشىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى بويىنشا وتە قوماقتى مىندەتتەمەلەر بار. وسى مىندەتتەمەلەردى ۇكىمەتتىڭ بولاشاق سالىقتىق تۇسىمدەرىنە كىرەتىن بۇكىل اكتيۆتەرمەن بىرگە بالانستىق ەسەپ-شوتقا بىرىكتىرىپ, سونىڭ ءبارىن بۇگىنگى كۇنى كەلتىرىلگەن باعا بويىنشا باعالاعاندا عانا ەلدىڭ شىنايى بيۋدجەتتىك مىندەتتەمەلەرى بەلگىلى بولادى ەكەن. جوعارىدا اتى اتالعان پروفەسسوردىڭ اتۋىنشا, اقش-تا بۇل سياقتى شىنايى بيۋدجەتتىك مىندەتتەمەلەر شامامەن 222 تريلليون دوللاردى قۇرايدى.
ءبىر قىزىعى, كەيبىر ەلدەر جۇمسارعا قارجى تابا الماي, جاعالاي قارىز سۇراپ قينالىپ جاتسا, ەندى بىرەۋلەر «اسپاننان جاۋعان» اقشانىڭ استىندا قالىپ, بايلىقتارىنىڭ ەسەپ-قيسابىنان جاڭىلۋدا. ماسەلەن, ەۋروپارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ ەڭبەكاقىلارى «كارى قۇرلىقتاعى» اۋقاتتى مەملەكەت گەرمانيانىڭ وزىمەن سالىستىرعاندا جوعارى ەكەن. ولاردىڭ ايىنا 7956 ەۋرو
