ەل – توتەنشە جاعدايدا. وسى ارادا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جەدەل اڭداتپالارى مەن ناقتى كەڭەستەرىنە, دارىگەرلەردىڭ بولجامدارىنا قوسامجارلانىپ ءار تۇستان وزىندىك ەمدەۋ جولىن ۇسىنۋشىلار لەگى دە ءبىر تولاستار ەمەس. اۋەلى, دالا ءشوبى – ادىراسپاندى تۇتىندەتىپ تۇرۋ تۋرالى دا (گۋربانگۋلى بەردىمۇحامەدوۆ) ەسكە الىندى. ەندى, مىنە, جەلىلەر ىشىمدىكتى ناسيحاتتاماق. قانداي دا ءبىر توتەنشە جاعدايلاردا پايدالانۋعا «جەڭىل ۇرىس قارۋى» سانالاتىن بۇل «اتاۋ-كەرەنىڭ» جۇرمەيتىن جەرى جوق. ەندەشە, ءبىر ءسات تاريح پاراقتارىن اقتارىپ كورەيىك...
ۇلى وتان سوعىسىندا جاۋىنگەرلەرگە قيان-كەسكى شابۋىل الدىندا تاراتىلاتىن «حالىق كوميسسارياتىنىڭ 100 گرامى» ەستە بولار؟! ىشىمدىك قىزۋىمەن فاشيست تانكىسىنە قارسى قارۋسىز-اق جۇدىرىعىن الا جۇگىرگەن قانشاما جاس قىناداي قىرىلدى. مەملەكەتتىك يدەولوگيا جاس جاۋىنگەرلەردىڭ جاۋعا قارسى رۋحىن وسىلاي كوتەرىپ, ادام ايتقىسىز قۇرباندىققا كوز جۇما قارادى.
ەندى مىنا قاسىرەتكە زەر سالىپ كورىڭىز: العاشقى ءۇش ەلگە توسىننان شۇيلىككەن COVID-19 ىندەتى شىن مانىندە يران حالقىن قاتتى ابدىراتىپ تاستاعانى انىق. دۇرلىككەن شاراسىز جۇرت قورعانۋ ماقساتىمەن اراقتان شيپا ىزدەگەن. ISNA اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ناۋرىزدىڭ ءبىرىنشى ونكۇندىگىندە ءدارى ورنىنا اراق ىشكەن 200 ادام ۋلانىپ, 40 ادام ءۇش كۇندە كوز جۇمدى. شاريعات تالاپتارىنا ساي ىشىمدىك ساتىلمايتىن ەلدىڭ كەرەدج شاھارىنان 4000 ليتر كونترافاكتىلى الكوگولدىك ىشىمدىك تاركىلەنىپ, اراق ساتۋشى توپ جازالاندى.
بۇدان 34 جىل بۇرىن جارىلعان چەرنوبىل اەس-ىندەگى الاساپىراندا جاۋىنگەرلەرگە «حالكومدىق 100 گرامم» اشىق تۇردە بەرىلگەنى دە قۇپيا ەمەس. بىراق بۇل جولى ول جاۋىنگەردىڭ پاتريوتتىق رۋحىن كوتەرۋ ءۇشىن ەمەس, ادام اعزاسىنا تۇسكەن ىشىمدىك قان ارقىلى نەيترون ساۋلەلەرگە قارسى تۇرادى ەكەن دەگەن بولجامعا سايكەستەندىرىلگەن-ءدى. ساركوفاگ جابىلعان تۇستا اپات اۋماعىنا ەكىنشى توتەنشە شاقىرىلىممەن بارعان بىزدەر, حيميالىق قورعانىس اسكەرىنىڭ زاپاستاعى وفيتسەرلەرى, الماتىلىق لەيتەنانت – ساياسي جەتەكشىلەر ەندىگى جەردە... جاۋىنگەرلەرگە اراق ىشكىزبەۋگە جانتالاسىپ, ارپالىسىپ تاۋسىلعانىمىزدى ۇمىتپاسپىن. رەنتگەن ساۋلەسىنىڭ بيولوگيالىق ەكۆيۆالەنت (بەر) مولشەرى قورشاعان ورتانى, جۇتاتىن اۋانى تۇمشالاپ تۇردى. سەزەسىڭ, ۇرەيلەنەسىڭ, بىراق, شاراسىزسىڭ! ۋكرايناداعى توتەنشە اتوم جارىلىسىنان تۋعان رادياتسيالىق جويقىن ەلەمەنتتەر بەلورۋسسيا اسىپ, پولشا مەن شۆەتسيانى باسىپ, انگلياعا جەل ايداپ جەتكەن. جايىلىمداعى شوتلاندىق قويلار يوندى ساۋلە قونعان ءشوپتى جەپ قىرىلىپ جاتتى... كوزگە كورىنبەيتىن, بىراق اراعا ۋاقىت سالىپ ءتىرى پەندەنى ماڭگىلىككە ۇيىقتاتاتىن قاسىرەتتىڭ ۇرەيىنە بىرتە-بىرتە بوي ۇيرەتكەن جاۋىنگەرلەر سوندا, ءالى ەسىمدە, ءبىز قويعان بار كەدەرگىگە قاراماستان اراققا اۋەستىگىن ءبىر ساتكە جوعالتپادى. ويتكەنى, اۋەل باستا اپاتتى اۋماقتا «اراق – قورعانىسىڭ» دەگەن وي قالىپتاسىپ ۇلگەرگەن ەدى.
ارادا جىلدار ءوتتى. قازاقستان قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, دەمالىسقا شىققان سوڭ ەلدەگى «پاتريوتتار پارتياسىنىڭ» ورىنباسارى قوعامدىق قىزمەتىن اتقارعان گەنەرال-مايور ايتقالي ەسەنعۇلوۆتان وسى ءبىر وتكەن ورەسكەل جايتتىڭ انىق-قانىعىن اقيقاتتاۋ ماقساتىمەن سۇحبات الدىم: «ىشىمدىكتىڭ, اتاپ ايتقاندا, اراقتىڭ رادياتسياعا قارسى تۇرارلىق قانشالىقتى قاۋقارى بار دەپ ويلايسىز؟» كەڭەس ارمياسىنىڭ ناعىز جوعارى شەندى وفيتسەرى ايتقالي عۇسمان ۇلى 1986-1989 جىلدارى ناعىز اپات وشاعىندا – بەلارۋس اسكەري وكرۋگىندە شتاب باستىعى قىزمەتىن اتقارعان. ء«وزىمنىڭ بالامداي بولعان بىرەۋدىڭ بالاسىنا, ورىمدەي جاسقا مەن قالاي اراق ءىش دەپ ايتا الامىن؟ ونىڭ اسكەردەگى ەكى جىل قاۋىپسىز ءومىرى, تاعدىرى, مەنىڭ قولىمدا ەمەس پە؟ امال قانشا, ىشكىزۋگە تۋرا كەلدى!..» دەدى گەنەرال سوندا اشىنىپ. اراقتىڭ ادام اعزاسىن رادياتسيادان تازارتا المايتىنىن عىلىمنىڭ دالەلدەگەنىن العا تارتتىم. «ول كەزدە جارىلىس بولعان ايماقتا توتەنشە جاعداي ورنادى. فوبيا. حيميالىق قورعانىس اسكەرىنىڭ لاۋازىمدى وفيتسەرلەرى, اسكەري دارىگەر-راديولوگتار سولداتقا اراق ىشكىزۋ كەرەك دەگەن تالاپ قويدى. ءبىز ورىندادىق», دەگەن گەنەرال وزگە ءۋاج ايتا المادى.
توقسان ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى, بۇل كۇندەرى «اتا-انانىڭ ايقايىندا ەمەس, ينتەرنەتتىڭ ايداۋىندا» جۇرگەن جاسوسپىرىمدەرىمىز – بولاشاعىمىز, قازىرگىدەي قيىن ساتتە جوعارىداعى ۇشقارى ايتىلعان اراق-شاراپ ۇگىتىنە ەلىگىپ, ارانداپ قالماسىن دەگەن وي عوي. راس, سپيرت قاي سوعىستا دا, قاي مايداندا دا گيگيەنانىڭ باستى قاجەتىنە جاراعان. ددۇ-نىڭ بۇگىنگى تالابى: قولىڭدى سپيرتپەن ءسۇرت. (ارىعا – جول جوق!..) تازالىق. ءتارتىپ. گيگيەنا عانا ادام ءومىرىن COVID-19-دان قورعاپ قالماق! ەندەشە, ساق بول, جاي سوزگە ەرمە, جاس ورەن, دەمەكپىز!
