قوعام • 20 ناۋرىز, 2020

باس قالانىڭ تىرشىلىگى قالاي بولماق؟

400 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

كارانتين رەجىمىنىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى ەلوردادا كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ تارالۋىن شەكتەپ, اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقتيار ماكەن ونلاين-بريفينگتە باياندادى.

باس قالانىڭ تىرشىلىگى قالاي بولماق؟

اكىم ورىنباسارىنىڭ ايتۋىن­شا, قالا پەريمەترى بويىنشا تۇر­­عىنداردىڭ قوزعالىسى مەن كو­لىك­­تەر­دىڭ كىرىپ-شىعۋىن رەت­تەۋ ءۇشىن قالا شەڭبەرىندە 7 بلوك-بە­كەت ورناتىلعان. قور­عانىس مي­نيستر­لىگىنىڭ ءتيىستى قىز­مەت­كەر­لەرى جانە سانيتارلىق-ەپي­دە­ميالىق قىز­مەتتىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق ىشكى اسكەر قىزمەتكەرلەرى بلوك-بە­كەت­تەردە قىزمەت اتقارادى. «قالا باسشىلىعى تالاپكەر, قارا­وتكەل (يلينكا), قوياندى, قوس­شى, جىبەك جولى, شۇبار اۋىل­دا­رى تۇرعىندارىنىڭ قوز­عا­لىس ما­سە­لەسىن رەتتەدى. بۇل ەلدى ­مە­كەن تۇر­عىندارىنىڭ قالا شەڭ­بەرىن­دەگى قوزعالىس ەرەجەلەرى, قالا تۇر­عىن­دارىمەن تەڭبە-تەڭ. ساني­تار­لىق-ەپيدەميالىق تالاپ­تارعا ساي, كارانتين اۋماعى قالا سىر­تىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ شە­كاراسىنا دەيىن بارىنشا كەڭەي­تىلدى. ياعني, بلوك-بەكەتتەر بۇل اۋىل­داردىڭ سىرتىندا ورنالاستىرىلدى», دەدى ب.ماكەن.

22 ناۋرىزعا دەيىن مۇمكىندىك بەرىلدى

قالاعا كىرىپ-شىعۋعا ۋاقىتشا مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. ياعني 22 ناۋ­رىزدان باستاپ بارلىق ساناتتاعى ادام­داردىڭ كىرىپ-شىعۋىنا توس­قاۋىل قويىلادى. «تۇرعىندار ءۇشىن ماڭىزدى اق­پارات, ەلوردا­عا كىرۋ­گە جانە قالا­دان شىعۋعا ازىرشە ۋاقىت­تارى بار. الداعى 72 ساعات اۋە جانە تەمىر جول قاتىناستارى ار­قى­لى قالادان كەتۋ نەمەسە كەلۋ ءۇشىن مۇم­كىندىك بەرىلىپ وتىر. 22 ناۋرىز­دان باستاپ بارلىق ساناتتاعى تۇرعىن­دارعا قالا اۋماعىنا كىرۋ­گە جانە شىعۋعا تولىق شەكتەۋ قو­يى­لادى. كەز كەلگەن قاتىناستاردىڭ تران­­­زيت­تىك تاسىمالداۋلارى, نۇر-سۇل­­­تان قالا­­سىن­ىڭ اۋماعىندا توقتا­تىل­­­­ماي جۇر­­گىزىلەدى. ياعني, جولاۋشى پويىز­دارى قالا ارقىلى وتەدى, بى­راق توق­تا­مايدى. ال 22 ناۋرىزدان باستاپ نۇر-سۇلتان قالاسىنان ەش­قانداي «جو­لاۋشى پويىزى» جولعا شىق­پاي­دى. قالا اۋماعىن باسىپ وتە­تىن نە بول­ماسا ازىق-ت ۇلىك تاسىمال­داي­تىن كو­لىكتەر ارنايى جاسىل دالىز­بەن عانا قاتىناسادى. بۇل قالاعا كەرەك­­تى تاۋارلارعا بايلانىستى», دەدى ب.ماكەن.

باس قالادا قانداي تالاپتار كۇشەيتىلدى؟

قالا باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ىندەتتى ەسكەرتۋ جانە الدىن الۋ بويىنشا بىرقاتار تالاپتار كۇشەيتىلگەنىن جەتكىزدى.

اتاپ ايتقاندا, ءبىرىنشى, ينفەك­تسيانىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن ارنايى وڭىرلىك جەدەل شتاب قۇرىلىپ, تاۋلىك بويى قىز­مەت ەتەدى. ەكىنشى, حالىق پەن شارۋا­شىلىق سۋبەك­تى­لەرى­نىڭ قىزمەتىن رەتتەۋ ءۇشىن قالا­لىق شتابتىڭ ارنايى شە­شىمى قابىلداندى. ءۇشىنشى, قالا­نىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن ارنايى ءىس-شارالار جوسپارى ىسكە اسۋدا. قوسىمشا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن جەتكىزۋ ماسەلەسى, وڭىرلەرمەن بىر­لەسە وتىرىپ شەشىلدى. قازىر حا­لىق­قا ەڭ ءبىرىنشى قاجەتتى الەۋ­مەتتىك جانە تۇتىنۋشىلىق تاۋارلار قورى جەتكىلىكتى. ساۋدا ۇيلەرى مەن قويمالاردا ارتىق كولەمدە قور جيناقتالعان. ءتورتىنشى, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ «ا» جانە «ۆ» جوسپارىنداعى ءىس-قيمىل الگوريتمىنە سايكەس, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان ادامدارمەن بايلانىسى بولعان تۇلعالارعا ارنالعان الدىن الۋ جاتىن ورىندارى مەن كارانتين ستاتسيونارلارى كەڭەيتىلدى. «س» جوسپارىنا سايكەس قوسىمشا جاتىن ورىندار جاساقتالدى. بەسىنشى, فارماتسەۆتيكا قاۋىمداستىعى مەن تاۋارلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن, ساپاسىن جانە قىزمەتىن باقىلاۋ دەپارتامەنتى اراسىندا باعانى رەتتەۋ, سونداي-اق دارىلىك جانە مە­دي­تسينالىق تاۋارلاردى جەتكىزۋ بو­يىنشا ءوزارا ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويىلدى.

ءىس-شارالار كەشەنى ىسكە اسۋدا

ب.ماكەن ەلوردادا سانيتارلىق-ەپيدەمياعا قارسى كەڭەيتىلگەن ءىس-شارالار كەشەنى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن دا باياندادى. ياعني ايالدامالاردى, قوعامدىق كولىكتەردى, كوشە بويلارىن جانە وزگە دە الەۋمەتتىك ماڭىزدى نىسانداردى سانيتارلىق رەتتەۋ جانە دەزينفەكتسيالاۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلۋدا. ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ساتاتىن ساۋدا ۇيلەرى مەن دۇكەندەردىڭ ءۇزىلىسسىز قىزمەت ەتۋ مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلۋدە. قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىندا ونلاين تاپسىرىس بەرۋ جانە تاماقتى ۇيگە جەتكىزۋ فورماتى جۇيەسى ۇيىمداستىرىلدى. بيزنەس ورتالىقتار, ستوماتولوگيا, شاشتاراز جانە تاعى باسقا حالىققا جەكە­لەي قىزمەت كورسەتۋ ورىندارى ساعات 10.00-دەن 17.00-گە دە­يىن قىز­مەت ەتەدى. ال قۇرىلىس جانە ولار­دىڭ مەردىگەر كومپانيا­لارى ساني­تارلىق نورمالاردى كۇشەي­تە وتىرىپ, شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس­تارىن جالعاستىرادى. «تۇر­عىندار جانە زاڭدى تۇلعالار, مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, شەكتەۋ شارالارىن, سونىڭ ىشىندە كارانتيندىك رەجىمدى ورىنداۋعا مىندەتتى», دەدى قالا باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.

سونداي-اق ول ازاماتتارعا مەم­لەكەتتىك رەسمي دەرەككوزدەردە جا­ريا­­لانعان اقپاراتتارعا عانا سۇيە­نىپ, جاناسپايتىن مالى­مەت­تەرگە سەنبەۋدى جانە ارانداتۋ­شى­­لىققا بارماۋدى ەسكەرتتى. بار­­شا ەلوردالىقتاردى سابىرعا شاقىر­عان اكىمنىڭ ورىنباسارى ات­قا­رىلىپ جاتقان شارالارعا تۇسى­نىستىكپەن قاراپ, كارانتين تالاپتارىن تولىق ساقتاۋدى ءوتىندى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار