مەملەكەت جاڭا زاماننىڭ كادرلارىن دايىنداۋعا ەرەكشە ماڭىز بەردى. ول ەلدىڭ جەتىستىگى ادام كاپيتالىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن ۇدايى ايتىپ كەلەدى. قازاقستاننىڭ بولاشاق عالىمدارىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن جاڭا بەلەسكە شىعارۋ ءۇشىن تۇراقتى تۇردە تىڭ باعدارلامالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. وسىنىڭ ءبارى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسى.
1995 جىلى اكادەميكتەر ءبىراۋىزدان ەلباسىن ۇعا اكادەميگى ەتىپ سايلادى. عىلىم دوكتورى, پروفەسسور دارەجەسى بار. كەيىننەن عالىمدار ن.ءا.نازارباەۆتىڭ عىلىمي جۇمىستارىن, اتاپ ايتقاندا, كەڭەس وداعىنان قالعان جوسپارلى ەكونوميكادان نارىقتىق ەكونوميكاعا ءوتۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن زەرتتەۋ ارقىلى ولاردى ءبۇتىن ءبىر مەملەكەتتىڭ كولەمىندە ىسكە اسىرىپ, قولدانىسقا ەنگىزگەنى ءۇشىن 2011 جىلى ۇعا جالپى جينالىسىندا وعان «عاسىر عۇلاماسى» اتاعى مەن توسبەلگىسى تاپسىرىلدى. ەلباسىنىڭ نۇسقاۋىمەن فرانتسيا, اقش, ۇلىبريتانيا سەكىلدى وركەنيەتتى ەلدەردىڭ ۇلتتىق عىلىم اكادەميالارىنىڭ ۇلگىسىنە كوشتىك.
ءبىز اسىرەسە, ەلباسىنىڭ ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنىڭ ىنتىماقتاستىعىن ارتتىرىپ, بىرلىگىن بەكەمدەۋگە ايبىندى ۇلەس قوسقانىن ەرەكشە ايتۋىمىز كەرەك. تۇتاس تۇركى دۇنيەسى قازاقستاندى اتاجۇرت دەپ ەسەپتەيدى. ونىڭ سەبەبى – كوپتەگەن عاسىر بويى ءبىرىنشى تۇرىك قاعاناتى, ەكىنشى تۇرىك قاعاناتى, ودان كەيىن التىن وردا, ودان سوڭ اق وردا – ءبارى تۇركى دۇنيەسىنىڭ مەملەكەتتەرى بولىپ ەسەپتەلەدى. سول قۇرىلعان مەملەكەتتەردىڭ نەگىزىن قۇرايتىن رۋ-تايپالار كەيىن قازاقيا دەگەن مەملەكەتتى قۇردى. تاريحتان تەرەڭ تاعىلىم العان نازارباەۆ باۋىرلاس حالىقتاردىڭ بىرلىگىن قاشان دا بيىك ساتىعا قويدى. 1991 جىلى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن تۇركىستان قالاسىن ءارى قاراي دامىتۋ, جانداندىرۋ ءۇشىن سول جەردە ا.ياسساۋي اتىنداعى تۇركىستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى اشىلدى. ول كۇندەردىڭ بارلىعى قازىر ەستەلىككە اينالىپ بارادى. كەڭەس وداعىنان بولىنگەن مەملەكەتتەر تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن تۇگەندەي باستادى. تاشكەنتتە يسلام كاريموۆ تۇركىستان ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرماقشى بولدى. ەگەر ول جوبا جۇزەگە اسىپ, تۇركىستان ۋنيۆەرسيتەتى وزبەكستاننىڭ اۋماعىندا سالىنسا, وندا بۇل تاريح الدىنداعى ۇلكەن ادىلەتسىزدىك بولار ەدى. تۇركىستان ۋنيۆەرسيتەتى تۇركى حالقىنىڭ دىڭگەگى, قاراشاڭىراعى بولعان قازاقستاندا, ونىڭ ىشىندە تۇركىستاندا اشىلۋى كەرەك. ەلباسى بۇل ساياساتتى وتە جاقسى ءتۇسىندى. مەن سول ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىرىنشى رەكتورى بولدىم. ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا دۇنيەدە 240 ميلليوننان استام تۇركى بار. وسىلاردىڭ باسىن قوسۋ ءۇشىن ءاربىر مەملەكەتكە – قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنە كۆوتا بەردىك. ساحا رەسپۋبليكاسى, تاتارستان, چۋۆاش, التاي, وزبەكستان, قىرعىزستان, تۇرىكمەنستان, ازەربايجان, تۇركيادان ستۋدەنتتەر كەلدى. ونداعى ماقساتىمىز – ءبىزدىڭ ەلباسىمىزدىڭ ۇسىنىسىمەن تۇركى دۇنيەسىنىڭ باسىن قوسۋ بولدى.
تاريحتىڭ قيلى سوقپاعىنان وتكەن قيىن كەزەڭگە قاراماستان مەملەكەت تىزگىنىن ءوز قولىنا العان تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ءوزىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا كەمەل كەلەشەككە كەرۋەن تارتقان ەگەمەن ەلىمىزدى تالاي بەلەستەن امان الىپ ءوتتى. حالىق سەندى. ەلباسى ول سەنىمدى اقتاي ءبىلدى. قيىن كۇندەردە مەملەكەتتى اياعىنان تىك تۇرعىزدى. بۇۇ-عا مۇشە بولدىق. تۇركى الەمىندە دە اۋىزبىرشىلىكتى ساقتاپ, جاھانعا ۇلگى بولعانىمىزدى جوعارىدا ايتتىم. ەلباسىنىڭ ۇلكەن جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتى قۇرۋى. بۇل يدەيا ۇزاق ۋاقىت بويى تالقىلانىپ ءجۇردى. ايتپەسە, رەسەي ءوزىنىڭ اگرەسسيالىق ساياساتىن توقتاتپاس ەدى. ىنتىماعى جاراسقان ەلدىڭ ءتۇتىنى دە ءتۇزۋ شىعادى. قازاقستاننىڭ جاڭا تاريحى باستالدى. بۇل تاريحتا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ الاتىن ورنى دا, ءرولى دە ايرىقشا!
جالپى, دۇنيە ءجۇزى ەلباسىنىڭ بەيبىتشىلىك جولىندا جاساعان ەرلىگىن جوعارى باعالاۋى ءتيىس. بۇل پرەزيدەنتتىڭ عانا بەدەلىن كوتەرمەيدى. قازاق حالقىنىڭ دا مەرەيىن ۇستەم ەتەتىن دۇنيە. قازاق حالقى – بەيبىتشىل ەل. بولمىسىنىڭ ءوزى سولاي. ەشكىمدى جات دەپ سانامايدى. الىس جولدان جولاۋشى كەلە جاتسا, ونى اتتان ءتۇسىرىپ, سۋسىن بەرەتىن دە قازاق. قوناقجاي حالىقتىڭ تىرشىلىگى دە مىعىم, بەرەكەسى دە مول.
قازاق حالقىنىڭ بەتكەۇستار تۇلعاسى, الەمدىك دارەجەدەگى ليدەر, ۇلتىمىزدىڭ كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ناعىز جاسامپاز قايراتكەر. تاۋەلسىزدىك تىزگىنىن ۇستاپ, ەل بيلەپ, دانا دا پاراساتتى شەشىمدەر قابىلداپ, الەم دەڭگەيىندە اتى مويىندالعان ازاماتتى قالاي ارداقتاساق تا جاراسادى.
مۇرات جۇرىنوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, اكادەميك
