قوعام • 17 ناۋرىز، 2020

الىپساتارلار ادامدىقتان اتتاماسا يگى

90 رەتكورسەتىلدى

«ساقتانعاندى ساقتايمىن» دەگەن. اركىم ءوزىنىڭ جاقىندارىنىڭ اماندىعى ءۇشىن جانۇشىرادى. ۇل-قىزىنىڭ ساۋلىعىن تىلەيدى. ادەتتە 30-40 تەڭگەگە ساۋدالاناتىن مەديتسينالىق بەتپەردەلەردىڭ ءتورت-بەس ەسەگە شارىقتاپ كەتۋىنە سەبەپ نە؟ البەتتە، ۇرىمتال تۇستى ۇتىمدى پايدالانىپ، قارجىعا قارىق بولسام دەگەن الىپساتارلاردىڭ ارزان پيعىلى. ەل باسىنا سىن ساعات تونگەندە بىرەۋدىڭ قايعىسىنان پايدا ىزدەگەن پاقىرلار «بۇل دا ساۋدا» دەيتىن شىعار، بالكىم!؟ قاشاندا ادام بالاسىن ىزگىلىككە بەيىلدەندىرەتىن اسىل ءدىنىمىز دە بۇل ءىستى قۇپتامايدى.

كوروناۆيرۋس تۋرالى العاشقى اڭگىمە ايتىلا باستاعاننان بەرى جۇرت اراسىندا «ەكى-ءۇش ايدىڭ ازىعىن قامداپ الۋ كەرەك»، «مەديتسينالىق ماسكا تابىلماي قالادى ەكەن» دەگەن اڭگىمەلەر بولعانى راس. ىندەت ىرگەمىزدەن ەنگەندە ميلليوندار توعىسقان مەگاپوليس تۇرعىندارى تىپتەن دۇرلىگىپ، ۇلكەن ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرىندەگى قاجەتتى تاۋارلاردىڭ تۇگىن قويماي تاسىپ جاتقانىن كوزىمىز كوردى. سوڭعى كۇندەرى دارىحانالارعا مەديتسينالىق بەتپەردە الۋعا سابىلعانداردىڭ سانى ارتقان. الماتىدا كوروناۆيرۋس جاعدايلارى تىركەلگەلى بەرى ماسكالاردىڭ باعاسى كۇننەن-كۇنگە شارىقتاپ بارادى. بۇگىندە 1 بەتپەردەنىڭ قۇنى 150 تەڭگەدەن اسادى. كەي جەرلەردە ءتىپتى 200 تەڭگەگە دەيىن ساۋدالانىپ جاتىر. ساۋداداعى رەسپيراتورلىق ماسكالاردىڭ قۇنى دا ءورشىپ تۇر. ماماندار تاعى دا سول الىپساتارلارعا توسقاۋىل قويۋ مۇمكىن بولماي وتىرعانىن ايتادى. ويتكەنى بەتپەردەنىڭ كوبى سولاردىڭ قولىنا وتكەن. ولار قورعانىس قۇرالىن ينتەرنەتتە كوتەرمە باعامەن ساتۋدى كاسىپكە اينالدىرعان. ودان بولەك كۇنى كەشە توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى ۇيلەرىنە قايتپاق بولعان ستۋدەنتتەر اۆتوبۋس پەن تاكسي باعاسىنىڭ ەسەلەپ قىمباتتاپ كەتكەنىنە نارازىلىق ءبىلدىرىپ جاتتى.

بۇل جاعدايلارعا  بايلانىستى ءوز ويىن بىلدىرگەن ءدىنتانۋشى نۇرلان بايجىگىت ۇلى قىسىلتاياڭ ساتتە قاجەتتى زاتتاردىڭ باعاسىن كوتەرىپ جىبەرۋ ادامدىققا قايشى ارەكەت ەكەنىن ايتادى.

– قانداي جاعداي بولماسىن ادامدى ەڭ الدىمەن سابىرعا شاقىراتىن اسىل ءدىنىمىز ءاربىر ءىستىڭ قايىر، جاقسىلىعىن جاراتۋشىدان كۇتكەن. مۇنداي قيىن ساتتە حالىق ىنتىماعىن كورسەتۋى ءتيىس. ءاربىر نارسە اللانىڭ قالاۋىمەن بولادى. بۇل ىندەت تە بىزگە جىبەرىلگەن سىناق. وسىنداي سىناق كەزىندە ءبىزدىڭ ەلدىگىمىز كورىنەدى. ەڭ الدىمەن، حالىقتىڭ اۋىزبىرشىلىگى، ىنتىماعى قاجەت. باستى ماسەلە، دۇربەلەڭگە سالىپ، ەل اراسىندا ۇرەي تۋدىرماۋ كەرەك. سەبەبى، بۇل – شاريعات تالابى. ال ەل اراسىنا ىرىتكى سالۋ دىندە دە، كۇندەلىكتى تۇرمىستا دا جاقسى ەمەس. جاۋ الارداي دۇرلىگىپ، ءىرى دۇكەندەردە ۇزىن-سونار كەزەككە تۇرىپ، ازىق-ت ۇلىكتى قاپ-قابىمەن الىپ جاتقان اعايىندىكى دە ءجون دەپ سانامايمىن. سوناۋ قيىن زامانداردا قازاقتىڭ قاراپايىم وتباسى شەتتەن قىسىم كورىپ، ەلگە كەلگەندەرگە قۇشاعىن اشتى. ۇيلەرىندە ءبىر كۇلشە بولسا، سونى بالاسىنا دا، باسقاعا دا جەتكىزدى. بۇل – پەيىلدىڭ كەڭدىگى. ادەتتەگى زاتتاردى شەكتەن تىس قىمباتتاتىپ جىبەرگەن الىپساتارلار مەن ساۋداگەرلەردىڭ ارەكەتى دۇرىس ەمەس. دىنىمىزدە مۇنى يحتيكار دەپ اتايدى. بۇل - بىرەۋدىڭ اقىسىن جەۋ. بىرەۋ قينالىپ جاتقاندا سونىڭ ۇستىنەن پايدا كورەمىن، تابىس تابامىن دەگەن جان بەرەكە تاپپايدى، – دەيدى نۇرلان بايجىگىت ۇلى.

الماتى قالاسىندا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىكتەر دۇكەن سورەلەرى مەن بازارلاردا ءتۇرلى باعامەن ساتىلىپ جاتىر. ماماندار باعانىڭ الداعى كۇندەرى شارىقتامايتىنىن، ونىڭ قاتاڭ باقىلاۋدا بولاتىنىن ايتۋدا. ماسەلەن، حالىقتىڭ سۇرانىسىنداعى سارىمساقتىڭ قۇنى كەلىسىنە 2500 تەڭگەگە جەتكەن. ءبىر باسى – 150 تەڭگە.

باستىسى، شاھاردا ازىق-ت ۇلىك جەتىسپەۋشىلىگى جوق. بازارلاردا جۇمىس قالىپتى ءجۇرىپ جاتىر. ال كوروناۆيرۋستەن ساقتانۋ ءۇشىن دۇكەن قىزمەتكەرلەرى تۇگەلدەي بەتپەردە تاعىپ جۇمىس ىستەپ جاتىر.

«بارلىق جابدىق سانيتارلىق تازالاۋدان وتەدى. قىزمەتكەرلەرگە باقىلاۋ كۇشەيتىلدى. ولاردى جۇمىسقا كەلەرىندە تەپلوۆيزورمەن تەكسەرىپ وتكىزەدى. دەنە قىزۋى كوتەرىلگەن جاعدايدا، جۇمىسقا جىبەرىلمەيدى. وتكەن جۇمادا تارازىعا تارتىلىپ ساتىلاتىن قاپتالماعان قانت، كۇرىش سياقتى تاۋارلاردى، اشىق ساتىلىپ كەلگەن نان ونىمدەرىن ساتىلىمنان الىپ تاستادىق. ءبىزدىڭ دۇكەننىڭ قىزمەتكەرلەرى بارلىق گيگيەنالىق نورمالاردى ۇستانا وتىرىپ، بەتپەردە، قولعاپ قيىپ، وزدەرى قاپتايدى»، – دەدى Magnum سۋپەرماركەتتەر جەلىسىنىڭ PR-مەنەدجەرى  دميتري شيشكين.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۆەتەريناريا ادامزاتتى ەمدەيدى...

ايماقتار • بۇگىن، 15:55

جولدىڭ جاۋى – اۋىر جۇك كولىكتەرى

ايماقتار • بۇگىن، 13:14

ساقتىق شارالارىن ساقتاۋ ماڭىزدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 13:08

تۋريزم دامىسىن دەسەك...

قازاقستان • بۇگىن، 12:55

ءتۋريزمنىڭ تۇرالاعان تۇستارى كوپ

قازاقستان • بۇگىن، 12:46

يتاياقپەن اس ىشكەن ايەل

رۋحانيات • بۇگىن، 10:30

ۇقساس جاڭالىقتار