ە. ءبىرتانوۆتىڭ بايانداماسىندا ايتىلعان سوڭعى مالىمەتتەر بويىنشا الەمدە COVID-19 پنەۆمونياسىن جۇقتىرعان 88 571 ادام تىركەلدى جانە ونىڭ 1951-ءى سوڭعى تاۋلىكتە انىقتالعان. كۇن سايىنعى ءوسىم قارقىنى 2,25 پايىز.
قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىندا 80 174 ادام اۋرۋعا شالدىعىپ, 206-سى سوڭعى تاۋلىك ىشىندە تىركەلدى (كۇن سايىنعى ءوسىم – 0,26%), 44 518 ادام جازىلىپ شىقتى (55,5%). ستاتسيونارلاردا ءالى دە 32 741 ناۋقاس ەم الۋدا.
بۇگىندە قىتايدان وزگە 63 ەلدە – 8 397 ادامدا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا راستالدى. جاڭادان انىقتالعان ناۋقاستاردىڭ كوبى وڭتۇستىك كورەيا, يتاليا, يران, جاپونيا ەلدەرىندى تىركەلدى جانە ورتا تاۋلىكتىك ءوسۋ قارقىنى 30 پايىزعا جەتتى.
ۆەدومستۆو باسشىسى پرەمەر-مينيسترگە قازاقستاندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ تاسىمالدانۋى مەن تارالۋىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتى شارالار قابىلدانعانىن ايتتى. پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار 6 قاڭتاردان ءباستاپ ۇش كەزەڭدە وتكىزىلۋدە.
1-كەزەڭدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرىنىڭ قاۋلىسىمەن:
- مەملەكەتتىك شەكارا ارقىلى وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كۇشەيتىلىپ, ارنايى جاتتىعۋلار وتكىزىلدى;
- قىتايدان كەلگەن ادامدارعا مەديتسينالىق مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى;
- جەكە قورعانۋ, سىرقاتتى الدىن الۋ جانە ەمدەۋ قۇرالدارىنىڭ قاجەتتى قورلارى بار;
- تۇرعىندار اراسىندا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى باستالدى.
31 قاڭتاردان سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋدىڭ 2-ءشى كەزەڭى باستالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعىنا سايكەس:
- بارلىق شەكارالارداعى سانيتارلىق-كارانتيندىك پۋنكتتەرگە قوسىمشا 150 سانەپيدقىزمەت مامانى جىبەرىلدى;
- جاڭا ينفەكتسيانىڭ زەرتحانالىق دياگنوستيكا ىسكە قوسىلدى;
- كلينيكالىق ەمدەۋ حاتتاماسى جانە ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالار الگوريتمدەرى بەكىتىلدى;
20 اقپاننان مينيسترلىك ينفەكتسيانىڭ اكەلىنۋى مەن تارالۋىنىڭ الدىن الۋعا ارنالعان شارالاردىڭ 3-ءشى كەزەڭىن باستادى.
كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ تارالۋ قاۋپىنىڭ دەڭگەيىنە بايلانىستى شەت ەلدەردى ءۇش ساناتقا سارالاۋ ادىستەمەسى ازىرلەنىپ, ەنگىزىلدى. قاۋىپ دەڭگەيىنە بايلانىستى, كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا تارالعان ەلدەردەن كەلگەن ادامدارعا ءتيىستى مەديتسينالىق مونيتورينگ جاسالادى.
تاۋلىك بويى باسقا مەملەكەتتەردەگى قاۋىپ دەڭگەيى باعالانۋدا. باقىلاۋ بارىسىندا تىركەلگەن جاعدايلاردىڭ سانى, اۋرۋشاڭدىق دەڭگەيى, ۆيرۋستىڭ تارالۋ قارقىنى سياقتى بىرقاتار كريتەريلەر ەسەپكە الىنادى.
باعالاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ءبىرىنشى ساناتقا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى جاتقىزىلدى. قىتايدان كەلگەن بارلىق ازاماتتار 14 كۇنگە كارانتينگە جاتقىزىلادى.
ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ساناتقا كىرگەن ەلدەردەن كەلگەن جولاۋشىلار 14 كۇن ىشىندە تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا مەديتسينالىق باقىلاۋدا نەمەسە قوڭىراۋ شالۋ ارقىلى قاشىقتىقتان باقىلاۋدا بولادى.
«ەلدەردى باعالاۋ تاۋلىك بويى جۇرگىزىلەدى جانە وعان ينفەكتسيانى جۇقتىرعاندار سانى, اۋرۋ كورسەتكىشى, ينفەكتسيانىڭ ءوسۋ قارقىنى سياقتى بىرقاتار كريتەريلەر كىرەدى. رانجيرلەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ءبىرىنشى ساناتقا قحر جاتقىزىلدى», - دەدى ە. ءبىرتانوۆ.
2020 جىلدىڭ 6 قاڭتارىنان دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەملەكەتتىك شەكارانى وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە سانيتارلىق باقىلاۋدى كۇشەيتىپ, ميلليوننان استام ادامدى تەكسەرىپ-قارادى.
بۇگىندە باقىلاۋعا 30 مىڭنان استام ادام الىندى. ينكۋباتسيالىق كەزەڭنىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى باقىلاۋدان ازاماتتاردىڭ نەگىزگى بولىگى شىعارىلدى. 6 474 ادام ءالى دە باقىلاۋدا.
6 قاڭتاردان باستاپ قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن دەنە قىزۋى كوتەرىلىپ, جەدەل رەسپيراتورلىق-ۆيرۋستىق ينفەكتسيامەن اۋىرعان 186 ادام اۋرۋحاناعا جاتقىزىلدى; ولاردىڭ 166-سى جازىلىپ شىقتى. قالعان 20 ادام ستاتسيوناردا ەم الۋدا. كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا دياگنوزى راستالمادى, زەرتحانالىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرى تەرىس.
«967 ادام زەرتحانالىق تەكسەرۋدەن ءوتتى. ونىڭ ىشىندە 544 ادام قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى (بەيجىڭ, ۋحان) مەن جاپونيادان (توكيو) كەلدى, 423 ادام كوروناۆيرۋس كۇدىگىمەن اۋرۋحاناعا جاتقىزىلدى نەمەسە ناۋقاستارمەن بايلانىستا بولدى. بارلىق ناتيجەلەر تەرىس. كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا دياگنوزى راستالماعان. تەستىلەۋ رەسەي, قىتاي جانە وتاندىق ءوندىرىستىڭ تەست-جۇيەلەرىمەن جۇرگىزىلەدى. ولاردىڭ بارلىعىن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ۆاليديزاتسيالادى», -دەدى ءوز بايانداماسىندا ە.ءبىرتانوۆ.
ەلىمىزدە كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانى جۇقتىرعانداردىڭ جوقتىعىنا قاراماستان, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى كەز كەلگەن ۋاقىتتا ىندەت ەلىمىزگە دە جەتۋى مۇمكىن ەكەنىن جوققا شىعارمايدى. سوندىقتان قازاقستان «ب" جوسپارىنا دايىن. مەديتسينالىق ۇيىمدار مەن كارانتيندىك ايماقتاردىڭ قىزمەتكەرلەرى وقۋدان ءوتتى. سونداي-اق وسى ۋاقىت ىشىندە تەست-جۇيەلەردىڭ, دارىلىك زاتتاردىڭ, مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ جانە جەكە قورعانۋ قۇرالدارىنىڭ قورى جاساقتالدى.
بيىل 1 ناۋرىزدان 4-ءشى كەزەڭ باستالدى. باس سانيتارلىق دارىگەردىڭ قاۋلىسىمەن قحر-دان باسقا ءبىرىنشى ساناتتاعى ەلدەرگە يران, وڭتۇستىك كورەيا, جاپونيا, يتاليا, سار (قىتايدىڭ ارنايى اكىمشىلىك اۋداندارى) گونكونگ جانە ماكاو, تايۆان (قحر) جاتادى. ەندى قحر مەن يراننان كەلگەندەردىڭ بارلىعى مەديتسينالىق مەكەمەگە 14 كۇندىك كارانتينگە جابىلادى, ودان كەيىن 10 كۇن ىشىندە مەديتسينالىق باقىلاۋدا بولادى. وڭتۇستىك كورەيا, جاپونيا, يتاليا, سار گونكونگ جانە ماكاو, سونداي-اق تايۆاننان كەلگەندەر 14 كۇندىك ءۇي كارانتينىنە ورنالاستىرىلادى. الايدا, كەز كەلگەن ۋاقىتتا سانيتارلىق قىزمەتتىڭ شەشىمى بويىنشا ولار مەديتسينالىق وبەكتىدە كارانتينگە اۋىستىرىلۋى مۇمكىن. بۇل ەرەجەلەر ۇكىمەتتىك دەلەگاتسيالاردىڭ مۇشەلەرىنە, ديپلوماتيالىق ميسسيالاردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە, اۆياكومپانيالاردىڭ ۇشقىشتارىنا جانە ەكيپاج مۇشەلەرىنە, تج كولىگى لوكوموتيۆ بريگادالارىنىڭ مۇشەلەرىنە, اۆتوجۇك تاسىمالى جۇرگىزۋشىلەرىنە قاتىستى ەمەس.
«ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتىنىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەملەكەتتىك شەكارادا 1,2,3 ساناتتاعى ەلدەردەن كەلگەن بارلىق ازاماتتاردى جانە ولارمەن بايلانىستا بولعان ادامداردى انىقتاپ, تەكسەرىپ, تاسىمالداۋى جانە ورنالاستىرۋى ءتيىس دەپ سانايمىز», - دەدى ە. ءبىرتانوۆ.
ەڭ باستىسى مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ, كارانتيندىك وبەكتىلەردىڭ, قوعامدىق ورىنداردىڭ - اۋەجايلاردىڭ, ۆوكزالداردىڭ جانە باسقا دا الەۋمەتتىك, ستراتەگيالىق وبەكتىلەردىڭ قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇشەيتۋ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ, شەكارا قىزمەتىنىڭ جانە باسقا دا ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرىن جەكە قورعانۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ, جەكە قورعانۋ قۇرالدارىنىڭ جەتكىلىكتى مولشەردە ءوندىرىسىن قامتاماسىز ەتۋ, ۇكىمەتتىڭ كوروناۆيرۋستى الدىن الۋ بويىنشا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ قاجەت.
«كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا انىقتالعان نەمەسە تارالعان جاعدايدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءىس-ارەكەتتەر الگوريتمىن جۇزەگە اسىرۋعا ءجۇز پايىز دايىن بولۋى كەرەك, ونىڭ ىشىندە قاجەتتى كۇشتەر مەن قۇرالداردى, مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتكەرلەرىمەن, دارىلىك زاتتاردىڭ, مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمداردىڭ, دەزقۇرالداردىڭ, ازىق-ت ۇلىك پەن گيگيەنانىڭ قورىن ەسەپتەۋ جانە دايىنداۋ كەرەك», - دەپ تۇيىندەدى ە. ءبىرتانوۆ.
