جيىنعا سەنات دەپۋتاتتارى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, قازاق ۇلتتىق جەمىس-كوكونىس شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى مەن Kazakh Invest ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ باسشىلىعى قاتىستى.
شارا بارىسىندا سەناتور داۋرەن ادىلبەكوۆ وسى كەزدەسۋ جەمىس-كوكونىس شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋدا ينۆەستيتسيا تارتۋ ماقساتىن كوزدەيتىنىن اتاپ ءوتتى. «وتاندىق ونىمگە ارنالعان ساپالى كوشەت ماتەريالدارىنىڭ تاپشى بولۋى وسى سالاعا قاتىستى نەگىزگى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى. وسى ورايدا اتالعان سالاعا ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسى باستى نازاردا بولۋى قاجەت», - دەدى ول.
قازاق ۇلتتىق جەمىس-كوكونىس شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باسقارما توراعاسى سەرىك سادىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ەلىمىزدەگى جەمىس داقىلدارى الىپ جاتقان جەردىڭ اۋماعى 50 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. جىل سايىن 7 ملن دانا جەمىس اعاشىنىڭ كوشەتى قاجەت كورىنەدى. «قاجەتتىلىكتىڭ 80% يمپورت ەسەبىنەن جابىلىپ وتىر. ەڭ قىمبات جەمىس-جيدەك داقىلدارىنىڭ كوشەتتەرى يتاليا, يسپانيا, پولشا, تۇركيا جانە سەربيا ەلىنەن اكەلىنەدى», - دەدى ول.
سىرتتان كەلەتىن كوشەتتەرمەن بىرگە ەلىمىز اۋماعىنا ءتۇرلى اۋرۋ تۇرلەرى مەن زياكەستەر دە كەلۋدە. ونىڭ ۇستىنە شەتەلدەن اكەلىنەتىن كوشەتتەردىڭ جەرگىلىكتى اۋا رايىنا بەيىمدەلۋى ۇزاق ۋاقىت الادى. ول ءوز كەزەگىندە ءونىمنىڭ سانى مەن ساپاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, كوشەت وتىرعىزۋ ماتەريالدارىنا جۇمسالاتىن قارجىنىڭ سىرتقا كەتۋى دە ەكونوميكالىق پروبلەمالاردىڭ ودان ءارى تەرەڭدەي تۇسۋىنە سەبەپ بولىپ وتىر.
سەنات دەپۋتتارى تالقىلاۋ بارىسىندا وتاندىق كوشەت باعاسىنىڭ قىمباتتىعىنا نازار اۋداردى. اتاپ ايتقاندا, وزبەكستان مەن قىرعىزستاندا ءبىر كوشەتتىڭ باعاسى 100 تەڭگە بولسا, قازاقستاندا كوشەت باعاسى 400 تەڭگەنى قۇرايدى.
جەمىس-كوكونىس شارۋاشىلىعى عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باسشىسى س.سادىقوۆ ءتيىستى اگروتەحنيكالىق ەرەجەلەردى ساقتاپ وسىرىلگەن ساپالى كوشەتتىڭ وزىندىك قۇنى ەلىمىزدە 280-300 تەڭگە ەكەنىن ايتا كەلىپ, وزبەكستاندا 100 تەڭگەگە ساپاسىز كوشەت ساتىلاتىنىن, ال ساپالى كوشەت ول ەلدە 1000-1500 تەڭگە تۇراتىنىن جەتكىزدى.
سەناتور مۇراتباي جولداسباەۆ كەزدەسۋدە جەمىس-كوكونىس شارۋاشىلىعىندا قاتاڭ رەتتەۋ مەن ستاندارتتاۋدىڭ جوقتىعىنا توقتالدى. «بىلاي الىپ قاراساق – ءبىز المانىڭ وتانىمىز. ال قازىر سىرتتان ءجۇز مىڭداعان توننا الما اكەلىنۋدە, ونىڭ ساپاسىنىڭ قانداي ەكەنى بەلگىسىز. وسىنى رەتتەۋ ماسەلەسىن بىرىگىپ قاراستىراتىن بولامىز», - دەدى ول.
ەكونوميكالىق ساياسات, يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى سەرىك جاقسىبەكوۆ وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلىپ, تالقىلانعان ماسەلەلەردىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت ءۇشىن جۇمىستىڭ جۇرگەنى ماڭىزدى. بىزدە ءوزىمىزدىڭ ەليتالىق تۇقىمدىق ماتەريال بار. ول الدىمەن ىشكى نارىقتى قامتاماسىز ەتىپ, ارتىق قالعانى كورشى ەلدەر نارىعى ارقىلى ساتىلاتىن بولادى», - دەدى ول.