وسى جىلدىڭ 5-9 تامىزى ارالىعىندا ەلىمىزدە جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارى جەتەكشىلەرىنىڭ سايلاۋى وتكەنى بارشامىزعا بەلگىلى. جاقىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى سايلانعان اكىمدەر تۋرالى اقپاراتتى جانە داۋىس بەرۋدىڭ قورىتىندىسى جونىندەگى مالىمەتتەردى قازاقستاندىقتارعا جاريا ەتتى.
وسى جىلدىڭ 5-9 تامىزى ارالىعىندا ەلىمىزدە جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارى جەتەكشىلەرىنىڭ سايلاۋى وتكەنى بارشامىزعا بەلگىلى. جاقىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى سايلانعان اكىمدەر تۋرالى اقپاراتتى جانە داۋىس بەرۋدىڭ قورىتىندىسى جونىندەگى مالىمەتتەردى قازاقستاندىقتارعا جاريا ەتتى.
ال «دەموكراتيا ينستيتۋتى» عزق اعىمداعى جىلدىڭ 10-12 تامىزىندا تۇرعىندار اراسىندا وتكەن سايلاۋدى باعالاۋ جانە داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرىنە قاناعاتتانۋشىلىق دەڭگەيىن انىقتاۋ ماقساتىندا جەدەل ساۋالناما جۇرگىزگەن بولاتىن. ساۋالناماعا قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە تۇرىپ جاتقان جالپى سانى 1500 رەسپوندەنت قاتىستى. بۇلاردىڭ بارلىعى ەرەسەك ادامدار.
سايلاۋ ناتيجەسىندە اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ قۇرامىنا كىرمەيتىن كەنتتەر مەن اۋىلداردىڭ 2454 اكىمى سايلاندى. سايلاۋ وتكەن ەلدى مەكەندەردە 7 ميلليون 632 مىڭ قازاقستاندىق تۇرادى, بۇل جالپى ەل حالقىنىڭ 44,8 پايىزىن قۇرايدى. بۇلار ەلىمىزدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدى اۋماعىندا تۇراتىن تۇرعىندار. قازىرگى تاڭدا اۋىلدىق جەرلەرگە باسەكەگە قابىلەتتى اۋىلشارۋاشىلىق كلاستەرىن قۇرۋ مىندەتى جۇكتەلىپ وتىر. ال اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردا ادەتتە, ەلىمىزدىڭ ءىرى ونەركاسىپتىك ءوندىرىسى شوعىرلاناتىنى بەلگىلى.
مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا العا قويعان مىندەتتەردىڭ قانشالىقتى ءساتتى ىسكە اساتىندىعى جانە وڭىرلەردەگى ماسەلەلەردىڭ ءارى قاراي شەشىمىن تاباتىنى كوبىنشە وسى سايلاۋ قورىتىندىلارىمەن تىكەلەي بايلانىستى. سونداي-اق, بۇل ءوز كەزەگىندە تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى مەن ساپاسىنا دا اسەر ەتپەك. بۇعان قوسا جەرگىلىكتى جەرلەردەگى بيلىك ورگاندارى وكىلدەرىن سايلاۋ ەل ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعاعا اينالدى.
ال جۇرگىزىلگەن ساۋالناما ناتيجەسىنە كەلەر بولساق, سۇراۋ سالۋعا قاتىسقانداردىڭ 87,4 پايىزى ەلىمىزدە 5-9 تامىز ارالىعىندا اۋىل اكىمدەرىنىڭ سايلاۋى وتەتىندىگىن بىلگەن. سونداي-اق, سايلاۋ بولاتىندىعىنان حاباردار ادامداردىڭ 60,8 پايىزى سايلاۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, سايلاۋ پروتسەسىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرىن باقىلاپ وتىرعان. سايلاۋ ناۋقانىنىڭ بارىسىن باقىلاعان رەسپوندەنتتەردەن سايلاۋدىڭ قانشالىقتى تازا, اشىق ءارى دەموكراتيالىق تۇردە وتكەندىگىنىڭ دەڭگەيىن انىقتاۋ تۋرالى دا سۇرالعان ەدى. جاۋاپ بەرۋشىلەردىڭ باسىم بولىگىنىڭ (73,5%) ايتۋىنشا, سايلاۋ اشىق, تازا ءارى ازاماتتاردىڭ دەموكراتيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ساقتاي وتىرىپ جۇرگىزىلگەن.
سايلاۋدا ەڭ نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىك ءماسليحات دەپۋتاتتارىنا جۇكتەلدى. تۇرعىنداردىڭ باعالاۋىنا قاراعاندا, ءماسليحات دەپۋتاتتارى وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى ويداعىداي ورىنداپ شىققان. سۇراۋ سالىنعان رەسپوندەنتتەردىڭ ۇشتەن ەكىسى اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ بارىسىنداعى ءماسليحات جۇمىسىنا قاناعاتتانۋشىلىق بىلدىرگەن.
بىزدەر ەلىمىزدە دەموكراتيانى دامىتۋدا ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى جاسالدى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىز. ويتكەنى, اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ – وكىلدى جانە اتقارۋشى بيلىك ورگاندارى ءۇشىن دە, جالپى قازاقستاندىقتار ءۇشىن دە جاڭا ءارى تىڭ تاجىريبە بولىپ تابىلادى.
يۋليا كۋچينسكايا,
سايلاۋدى قاداعالاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق
قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى, «دەموكراتيا ينستيتۋتى» عزق
جوبالار بويىنشا ديرەكتورى.
