ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ جەتەكشى مامانى, پروفەسسور ديناگۇل باەشەۆانىڭ ايتۋىنشا, كورونوۆيرۋس قازاقستاندا تىركەلگەن جوق. دەگەنمەن الەمدە قاۋىپتى جاعداي ءالى ساقتالىپ وتىر.
«قىتايدا قازىر 70 مىڭنان استام ادام وسى اۋرۋعا شالدىققان. بىراق مەديتسينالىق شارالاردىڭ ناتيجەسىندە اۋىرعان ادامدار سانى ازايۋدا. بۇل ارينە قۋانتاتىن جاعداي. سونىمەن قاتار دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ىندەتكە قارسى قانداي شارالار جاساۋ كەرەك ەكەنىن دە ەسكەرتىپ جاتىر. كورونوۆيرۋسقا قارسى قولدانىلاتىن ۆاكتسينا ءدال قازىر جوق. بىراق ۆاكتسينانىڭ نەگىزى قانداي بولۋ كەرەك ەكەنى تابىلىپ, گەنەولوگيالىق جانە گەنەتيكالىق قۇرىلىمى زەرتتەلۋدە. قىتايلىقتار وسى اۋرۋعا قارسى ءدارى ويلاپ تاپتى دەگەن جاقسى جاڭالىق ەستىدىك, جاقىن ارادا جاعداي دۇرىستالادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. قىتايدان ورالعان قازاقستاندىقتار نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى كوپ سالالى اۋرۋحانادا تولىق تەكسەرۋدەن ءوتتى. كارانتين كەزەڭى اياقتالعاننان كەيىن اۋرۋحانادان شىعارىلدى. ولاردان كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا بەلگىلەرى تابىلمادى. سونىمەن قاتار جاپونيا جاعالاۋىندا تۇرعان كرۋيزدىك لاينەردەگى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعى جاقسى. دەنە قىزۋىنىڭ كوتەرىلۋى, مازاسىزدىق, اۋرۋدىڭ باسقا دا بەلگىلەرى ازىرگە بايقالعان جوق. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى كۇن سايىن مالىمەت الىپ وتىر. وقشاۋلاۋ مەرزىمى بىرەر كۇندە اياقتالادى, ساراپتاما الىنادى. سودان كەيىن عانا ولاردى ەلگە قايتارۋ ماسەلەسى بەلگىلى بولادى», دەدى ول.
قىتايدان ورالعان قازاقستاندىقتار نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى كوپ سالالى اۋرۋحانادا تولىق تەكسەرۋدەن ءوتىپ, كارانتين كەزەڭى اياقتالعاننان كەيىن اۋرۋحانادان شىعارىلعانى بەلگىلى. ولاردان كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا بەلگىلەرى تابىلمادى. ۋحان قالاسىنان ورالعان ستۋدەنتتەردىڭ ايتۋىنشا, سۋپەرماركەتتەر مەن ازىق-ت ۇلىك بولىمدەرىندە تۇسىرىلگەن, ەلدى دۇرلىكتىرىپ الەۋمەتتىك جەلىدە كەڭ تاراعان ۆيدەولار قىتاي جاڭا جىلىن تويلاۋ ساتىندە بولعان.
«ينتەرنەتتە شىعىپ جاتقان ۆيدەولاردىڭ بارلىعى ەسكى جانە وسى وقيعاعا ەش قاتىسى جوق اقپارات. ءبىز گيگيەنانى قاتاڭ ۇستاندىق. دالادا ماسكامەن جۇرسەك, ۇيگە كىرىسىمەن بىردەن قولىمىزدى جۋىپ, دەزينفەكتسيا جاسادىق. وزىمە كەلسەم, العاشىندا تۇسىنبەدىم, «قالاي ۆيرۋس كەلدى؟» دەپ. ۋنيۆەرسيتەتتەن, ۇكىمەتتەن ارنايى حابارلاما كەلگەن كەزدە عانا ءبىلدىم», دەيدى ستۋدەنت داۋرەن ۋريشانوۆ.
ال حۋبەي پروۆينتسياسىنىڭ ۋحان قالاسىندا دوكتارانتۋرانىڭ 2-كۋرسىندا ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنت گۇلباقىت بولاتبەكقىزى قىتاي جاڭا جىلىنىڭ الدىندا, 22 قاڭتار كۇنى «ۋحان قالاسىن كارانتينگە جابامىز» دەگەن حابارلاما كەلىپ تۇسكەنىن ايتادى.
ء«بىز ۋحان قالاسىندا 2 جىلدان اسا تۇرىپ جاتقاندىقتان جاعدايدى جاقسى بىلەمىز. قىتاي جاڭا جىلىنىڭ الدىندا ازىق-ت ۇلىكتى تولتىرىپ الىپ قويۋ قاجەت ەكەنىن بىلدىك. سەبەبى قىتايلىقتار ۇنەمى ارتىعىمەن الىپ قويادى جانە سۋپەرماركەتتەر تاڭعى 9:00-دەن 16:00-گە دەيىن عانا قىزمەت كورسەتەدى. ياعني مەرەكەگە بايلانىستى جارتى كۇن عانا جۇمىس ىستەيدى. ءسويتىپ بىزگە 22 قاڭتار كۇنى «قالا جابىلدى» دەپ حابارلادى. بارلىق ترانسپورتتىق جولدار جابىلدى. اۋەجاي مەن ۆوكزالدار جۇمىس ىستەمەدى. توتەنشە جاعداي جاريالاندى. بىزدە ازىق-ت ۇلىك, اۋىز سۋ جەتكىلىكتى بولدى. جانە ماسكالار تاراتىپ بەردى. ەگەر تاماعىمىز, ازىق-ت ۇلىك قورىمىز تاۋسىلسا, كەستە بويىنشا ەكى ستۋدەنتتەن كەزەكتەسىپ, دۇكەنگە بارىپ الىپ كەلىپ جۇردىك», دەدى گۇلباقىت بولاتبەكقىزى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, قىتايدىڭ ۋحان قالاسىنان 2 اقپاندا ەۆاكۋاتسيالانعان قازاقستاندىقتار 16 اقپان كۇنى كارانتيننەن شىعارىلعانىن حابارلاعانبىز. ستۋدەنتتەردىڭ ءبارى ءدىن امان, ۆيرۋس جۇقتىرماعان. ولار جاتقان كوپ سالالى مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ ديرەكتورى مۇحتار تولەۋتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, 89 ادامنىڭ 83-ءى قازاقستاندىق, 5 بەلارۋس ازاماتى جانە بىرەۋى ارمەنيا ازاماتى بولعان. بىرنەشە ادامدا جەدەل رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيا بولعان, ولار ەمدەلگەن. كارانتيننەن شىعارىلعان ستۋدەنتتەر الماتى, اقتوبە, اقتاۋ جانە شىعىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان, تۇركىستان وبلىستارىنىڭ تۇرعىندارى. ولار 14 كۇن نۇر-سۇلتاننان
7 شاقىرىم جەردەگى مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ ارنايى بولىنگەن ينفەكتسياعا قارسى كورپۋسىندا تەكسەرىلىپ, ەمدەلىپ شىقتى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە قحر-مەن شەكارالاس مەملەكەتتەردەن كەلگەن ازاماتتارعا مونيتورينگ جالعاسۋدا.
ماسەلەن, 2020 جىلعى 6 قاڭتاردان 18 اقپانعا دەيىن ەلىمىزگە 31 476 ادام كەلگەن. 6 قاڭتار – 18 اقپان ارالىعىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ سانيتارلىق-كارانتيندىك پۋنكتتەرىنىڭ ماماندارى حالىقارالىق اۋەجايلاردا جانە تەمىر جول ۆوكزالدارىندا قىتايمەن شەكارالاس مەملەكەتتەر ارقىلى وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە 31 476 ادامدى قاراپ-تەكسەرگەن.
«مونيتورينگكە بارلىعى 24 416 كەلگەندەر الىندى, 23 757 قامتىلدى, مونيتورينگتەن 22842 شىعارىلدى, سوڭعى 14 كۇندە كەلگەن 1574 ادام مەديتسينالىق باقىلاۋدا قالدى جانە اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعاندار – 308 ادام. بۇگىنگە دەيىن جرۆي بەلگىلەرىمەن 160 ادام كوپشىلىكتەن وقشاۋلانىپ, ەمدەۋگە جاتقىزىلدى, ولاردىڭ 153-ءى شىعارىلدى, ستاتسيونارلاردا مەديتسينالىق باقىلاۋدا 7 ادام قالدى. ءۇش اۆيارەيسپەن ۋحان قالاسىنان جانە بەيجىڭ قالاسىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق ازاماتتارى شىعارىلدى. بارلىق COVID-19 زەرتتەۋ ناتيجەلەرى تەرىس», دەلىنگەن مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىندە.
