رۋحانيات • 18 اقپان, 2020

ەسقارانىڭ تانيا – تانا اجەسى

1175 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

سەيىت بەگەجانوۆ پەن تاتيانا ترۋشتىڭ وتباسىن ەسقارا اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ءاردايىم قۇرمەت تۇتادى. سوعىس كەزىندە تابىسقان بۇل ەكى جاننىڭ ماحاببات تاعدىرى ارنايى كينو تۇسىرەتىندەي-اق ەرەكشە.

ەسقارانىڭ  تانيا – تانا اجەسى

«مامام كۋبان جەرىندە وس­كەن. سوعىس باستالعاندا ما­ما­م­­­ن­ىڭ اكەسى افاناسي ترۋش پەن اناسى پراسكوۆيا حمارا ومىر­­­­گە اننا, مەنىڭ مامام تاتيا­­نا, ىنىلەرى افاناسي, يۆان, ءسىڭلىسى سوفيانى اكەل­گەن بەس بالالى ۋكراين وتبا­سى بو­­­لىپتى. نەمىستەر دەرەۆ­نيا­عا با­سىپ كىرىپ, اكەسى افانا­سي مەن ءىنىسىن كوز الدارىندا اتىپ كەتەدى. ەكىنشى ءىنىسى يۆان قۇتىلىپ شىعادى. ما­مام سول سوعىس جىلدارىن ەس­كە العاندا «دەرەۆنيامنىڭ تاس-تالقا­نى شىققانى, اكەم مەن ءىنىم­نىڭ قازاسى ءۇشىن كەتپەس كەك قالدى جۇرەگىمدە. ءوز ەر­كىممەن مايدانعا بارۋعا سۇ­ران­دىم» دەيتىن», دەپ باستادى ءسوزىن بەگەجانوۆتاردىڭ كىشى قىزى لۋيزا. سويتكەن ت.ترۋش كەيىن 1944 جىلى 20 جاسىندا تيموشەۆسكايا ستانساسىنداعى ماي­دان گوسپيتالىنە مەدبيكە بو­لىپ قابىلدانادى.

سەيىت بەگەجانوۆ بولسا 1917 جىلى دۇنيەگە كەلىپ, 1939 جىلى الما­تىداعى پەداگوگيكالىق ينس­­تيتۋتتى ءتامامدايدى. پاۆ­لو­­دار پەداگوگيكالىق ۋچي­لي­ششە­سىن­دە ساباق بەرەدى. سوعىس باس­تالعان كەزدە اسكەر قاتارىنا شا­­قىرىلىپ, ستالينگراد شاي­قا­سىنا قاتىسادى. 1943 جىلى قىزىل جۇلدىز وردەنىمەن, ءى جانە ءىى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەنىمەن, بىرنەشە مەدالدارمەن ماراپاتتالادى. باتالون كومانديرى بولىپتى.

تاتيانا 4-ءشى ۋكراين مايدانىنا قاتىسۋشىلار قۇرامىندا گوسپيتالگە مەدبيكە بولىپ كە­لە­دى. «سنارياد, بومبا جارىلى­سى قۇلاعىمنان كۇنى بۇگىنگە دەيىن كەتپەيدى. شابۋىل ءجۇرىپ جات­­قان ايماقتان جارالىلاردى الىپ شىعۋعا جۇگىرەمىز. كوز الدىم­دا تالاي جاۋىنگەر مەرت بولدى» دەپ ەسكە الاتىن مامامىز», دەيدى لۋيزا.

...1944 جىلى گوسپيتالدى رۋمىنيانىڭ سەناي ستانساسىنا كوشىرەدى. تاتيانا ترۋش مەدسەسترا بولىپ جۇرگەن گوس­پي­­تالدى كەرچەن بۇعازى ار­قى­لى رۋمىنيانىڭ سيگات قالا­شىعىنا جەتكىزەدى. وسى قالا­شىق­تى قورعايمىن دەپ ءجۇرىپ ۇرىستا س.بەگەجانوۆ اۋىر جارا­لا­نادى. «جولداس كاپيتان! ءسىز جا­را­لىسىز! سانيتارلىق ين­س­ترۋك­تور ترۋشپىن», دەگەن مەد­بيكە قىزدىڭ داۋىسىن ەس­تي­دى. ت.ترۋش بولسا باتالون كومانديرى س.بەگەجانوۆتى سۇي­رەگەن كۇيى گوسپيتالگە جەت­كى­زىپ­تى. مايداندا تۋعان ماحاببات تاعدىرى وسىلاي باستالادى.

گوسپيتالدە كەشكىلىك بي كەشى وتەدى ەكەن. «سانباتتا» جا­تىپ ەمدەلىپ شىققان كاپي­تان س.بەگەجانوۆ ءبىر كۇنى ت.ترۋشتى بيگە شاقىرادى. جاس مەد­بيكە كومباتپەن بيلەۋ­گە جۇ­رەك­­سىن­گەن­دىكتەن, ونىڭ قۇر­بى­سىن قۇ­شاقتاي الىپ, بيلەپ كەتەدى. «قاراسام, ەكى كوزى مەندە. سودان بي كەشىنەن سوڭ كەزدەستىك. ارادا ءبىر ايداي ۋاقىت وتكەندە كومبات ماعان ءسوز سالدى. اكەلەرىڭە كەلىسىم بەرىپ, قوسىلدىق تا, ەسقارادان كەلىپ بىراق شىقتىم عوي!» دەپ ەسكە الۋشى ەدى مامام», دەيدى لۋيزا.

سەيىت اتامىز ۋكراين قىزى­مەن قوسىلىپ, ۇيلەن­گەن­دە­رىن ايتىپ, اكەسىنە حات جازادى. سوعىس اياقتالعان سوڭ جاس جۇ­باي­لار 1946 جىلى پاۆلو­دار­عا كەلىپ جەتەدى. اۋىل تۇرعىندارى تانيا كەلىندەرىن كورىپ, كوڭىل­دە­رى تولادى. ۋاقىت وتە كەلە ت.ترۋش اۋىلدا دارىگەرلىك قىز­مەت اتقاردى. ولاردىڭ شا­ڭى­­را­عىندا جۇماباي, ماكسيم, ەركىنباي, مارات, مۇرات, بولات ەسىمدى 6 ۇل, الما, روزا, سۆەت­لا­نا, لۋيزا اتتى 4 قىز دۇنيەگە كەلەدى. بەگەجانوۆتار اۋلەتىنەن بۇگىندە 27 نەمەرە, 8 شوبەرە ءوربىپ وتىر. 1967 جىلى 3 شىلدەدە ت.ترۋشكە «باتىر انا» اتاعى بە­رىلدى.

بالا-شاعانىڭ قىزىعىنا قانىپ, اۋلەتىنىڭ ماۋەلى باي­تە­رە­گىندەي بولعان سەيىت اتامىز وكى­نىشكە قاراي, 1990 جىلى ومىر­دەن ءوتتى. 2004 جىلى ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن ت.بەگەجانوۆا اپامىزعا «التىن القا» تابىستالدى. اراعا جىل سالىپ, 2005 جىلى سول كەزدەگى ۋكراينا پرەزيدەنتى ل.كۋچما ت.بەگەجانوۆانى «60 روكىۆ ۆيزۆولەنننيا ۋكراىني ءۆىد فاشيستسكيح زاگاربنيكىۆ» دەگەن مەدالمەن ماراپاتتادى.

ءومىردىڭ اششى-تۇششىسىن ءبىر كىسىدەي كورىپ, ۇلگى تۇتار ۇر­پاق وسىرگەن تانيا اجەي 87 جاس­قا كەلگەن شاعىندا ومىردەن وزدى. ء«يا, مامام مارقۇم, ەسقا­را اۋىلىنىڭ تانا اجەيى ەدى. اۋىلداس اعامىز تەمىرحان راماز­انوۆ مايداندا تۋعان اكە-شەشە­مىزدىڭ ماحابباتى جايلى جازدى. سوعىس كەزىندە اكەم مەن شەشەمدى تابىستىرعان ءمولدىر سۇيىسپەنشىلىك, ماحابباتتان ءبىز ومىرگە كەلدىك قوي. قايتىس بولعاندا تانا يس­اح­مەت كەلىنى دەپ جازىپ, زي­­را­­تىنا جەرلەدىك. اكەمنىڭ جانە ەنەسىنىڭ قاسىندا قاتار جا­تىر. مەن دە, اعا-اپايلارىم دا كراسنودار ولكەسىندە, كيەۆتە تۇراتىن شەشەمنىڭ تۋىس­قان­دا­رىمەن ارالاسىپ تۇرا­مىز. بالا كەزىمىزدە جازعى دەمالىس كۇندەرىن پايدالانىپ, كراس­نو­دار مەن كيەۆكە ءجيى باراتىنبىز», دەيدى لۋيزا.

سوعىس ءورتىن كورگەن ماحاب­بات تاعدىرى مىنە, وسىنداي. سەيىت بەگەجانوۆ پەن ومىرگە 10 بالا اكەلگەن تانيا اجەمىزگە ارناپ, اكىمدىك تاراپى ەسقارا اۋىلىندا, اۋدان ورتالىعى جەلەزينكا اۋىلىندا مەموريالدىق تاقتا, ماحابباتتىڭ, ەرلىكتىڭ سيمۆولى رەتىندە ەسكەرتكىش ورناتسا – ۇرپاق اتىنان جاسالعان تاعزىمنىڭ ۇلىق ۇلگىسى بولار ەدى دەيمىز.

 

پاۆلودار وبلىسى,

جەلەزين اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار