وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسى الەۋمەتتىك ماڭىزى جوعارى ءىستى 2019 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىنگى ااك بەرۋدىڭ جاي-كۇيىنە تالداۋ جاساۋدان باستاپ وتىر. بۇل كەزدە وڭىردە ااك الۋشىلار اراسىنداعى ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتار جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتىلدى. ولاردىڭ قاتارىن تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقاندار مەن اقىلى قوعامدىق قىزمەتكە جولدانعاندار جانە الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى مەن جاستار تاجىريبەسىنە جىبەرىلگەندەر قۇرايدى. سونىمەن بىرگە وسى ارالىقتا وبلىستا جاڭا كاسىبي ماماندىقتارعا ازىرلەۋ ءۇشىن قىسقا مەرزىمدى كۋرستار ۇيىمداستىرىلعان.
اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك بەرۋگە قاتىستى بيىل قولدانىسقا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر نولدىك تسيكلدان باستالماعانى بەلگىلى. سوندىقتان اتالعان باسقارمانىڭ ساراپشى ماماندارى الدىڭعى جىلداردا جيناقتالعان تاجىريبەنىڭ ءتيىمدى تۇستارىن ااك-ءتىڭ جاڭا فورماتى جاعدايىندا ودان ءارى پايدالانا بەرگەندى ءجون سانايدى.
بىلتىر وڭىردە وسى وڭ ىستەرگە كەرەعار جايتتار دا ورىن العانىن جاسىرمايمىز. بۇل – بىرقاتار ااك الۋشىلاردىڭ ءوز تابىستارىن جاسىرۋ, فورمالدى تۇردە جۇمىستان شىعۋ جانە جالعان نەكە بۇزۋ سەكىلدى تەرىس ءىس-ارەكەتتەرگە جول بەرۋ دەرەكتەرى. انىقتالعان ءتىزىم ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى جانىنداعى ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعىنا جيناقتالعان. وسى تىزىمگە سايكەس وبلىستا كىرىسى مەن شىعىسىنىڭ اراسىندا ايىرماشىلىعى بار ااك الۋشىلارمەن جەكە تۇسىنىك جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن ءارى وسى تۇرعىدا وڭاشا كەزدەسۋلەر وتكىزىلگەن.
سونىڭ ناتيجەسىندە كىرىستەرىن جاسىرعان 1505 وتباسىنا تولەم تولەۋ توقتاتىلىپ, 1754 وتباسىنا قايتا ەسەپتەۋلەر جۇرگىزىلدى. ال 229 وتباسىنا تاعايىندالعان تولەم ناقتىلاۋ بارىسىندا دالەلدەنبەگەندىكتەن وزگەرىسسىز قالدىرىلدى. ءسويتىپ اتالعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە جالپى سانى 61 وتباسىنا 51,1 ميلليون تەڭگە ارتىق ءارى نەگىزسىز تولەنگەنى انىقتالىپ, بيۋدجەتكە كەرى قايتارىلدى. سونىمەن قاتار وبلىس بويىنشا 2018 جىلى 1 ميلليوننان 10 ميلليون تەڭگەگە دەيىن كىرىسى بار 143 جەكە كاسىپكەر ااك الۋشىلار قاتارىنىڭ بەل ورتاسىنان ورىن الىپتى.
ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا ولاردىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىس جاعدايلارىنا قايتادان تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, تابىستارىنىڭ مولشەرىن انىقتادى. سونىڭ ناتيجەسىندە 18 وتباسىنان 2 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجات بيۋدجەتكە كەرى قايتارىلدى. ااك تاعايىنداۋدىڭ بيىل قولدانىسقا ەنگىزىلگەن جاڭا فورماتى جاعدايىندا مۇنداي «اتتەگەن-ايلاردان» ءتيىستى ساباق الا ءبىلۋ قاجەت. بۇل ماقساتتا بيىل وبلىستا ااك بەرۋ ماسەلەسىنە جاريالىلىق قاعيداتتارىن ورنىقتىرۋ ءۇشىن جاڭا ايماقتىق جۇمىسشى توبى قۇرىلدى. ونىڭ قۇرامىنا مەملەكەتتىك كىرىستەر جانە ىشكى ىستەر مەن ادىلەت دەپارتامەنتتەرى, پروكۋراتۋرا, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارى جانە اقساقالدار القاسى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى ەنگىزىلگەن.
سونىمەن بىرگە وبلىستىڭ بارلىق اۋدانىندا ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ قۇرامى قايتادان قارالىپ جاساقتالدى. قازىر 161 ۋچاسكەلىك كوميسسيا جۇمىستارىن ويداعىداي جۇرگىزىپ كەلەدى. ءسويتىپ تەرىس ءىس-ارەكەتتەرگە جول بەرمەۋدىڭ مۇلدەم جاڭاشا تىڭ جولدارى بەلگىلەندى. سونداي-اق جۇمىسى جوقتىق ماسىلدىققا اكەلمەۋى ءتيىس. سوعان سايكەس الەۋمەتتىك كەلىسىمشارتتار تولتىرىلدى ءارى ولاردى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتۋ ءۇشىن اقپاراتتىق جۇيەگە ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بۇعان قوسا ااك الۋشىلاردىڭ كىرىسىنە اسسيستەنتتەر تاراپىنان اي سايىن مونيتورينگتىك زەرتتەۋلەر جاساۋ ءتارتىبى قولعا الىندى. بۇعان قوسا وبلىستا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە قايتا ەسەپتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى, دەيدى وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى بۇلبۇل ەلەۋسىنوۆا.
تاعى ءبىر اتاپ وتەتىن ماسەلە, بيىلدان باستاپ ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەت تاراپىنان تاعايىندالاتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە مۇقتاجدىعىن انىقتاۋ كريتەريى بەلگىلەندى. سونداي-اق ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ قۇرامى تۇگەلدەي قايتا جاڭعىرتىلىپ, ولارعا زاڭنامالىق قۇقىقتار بەكىتىلگەن.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات توعجانوۆ بيىلدان باستاپ ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ قىزمەتىنە زور سەنىم ارتىلىپ, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەنىن اتاپ كورسەتتى. ولار اپتا سايىن ااك-كە مۇقتاج وتباسىلاردىڭ جاي-كۇيىمەن تولىقتاي تانىسىپ, كىرىسى مەن شىعىسىن ساراپقا سالۋدا.
ءيا, بۇعان دەيىن ااك بەرۋ ىسىندە ادام فاكتورى دا, سىبايلاستىق سيپاتىنداعى كورىنىستەر دە, بىرقاتار تۇسىنىسپەۋشىلىك دەرەكتەرى دە كەزدەستى. ەندى ااك تاعايىنداۋدىڭ جاڭا ءتارتىبى مۇنداي زاڭسىزدىقتاردىڭ جولىن كەسەدى دەگەن سەنىم بار.
اقتوبە
