«ەڭ الدىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ء«بىلىم تۋرالى» جانە «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭدارىنا «پەداگوگ» بىرىڭعاي ۇعىمى ەنگىزىلگەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟ ەگەر اعىمداعى جىلعا دەيىن پەداگوگ قىزمەتكەرلەر مەن پەداگوگ قىزمەتكەرلەرگە تەڭەستىرىلگەن قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىنىڭ اراسىندا ساتىلىق جىكتەلۋ بولسا, زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن بىرىڭعاي ۇعىم پايدا بولدى, ياعني پەداگوگ – ءبىلىم الۋشىلار مەن تاربيەلەنۋشىلەردى وقىتۋ جانە تاربيەلەۋ, ونىڭ ىشىندە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا وقىتۋ جانە تاربيەلەۋ, سونىمەن قاتار ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ نەمەسە ادىستەمەلىك قامتاماسىز ەتۋدە كاسىبي قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن, ءتيىستى بەيىندەر بويىنشا پەداگوگيكالىق نەمەسە كاسىپتىك ءبىلىمى بار تۇلعا. تيىسىنشە پەداگوگتەر لاۋازىمدارىنىڭ تىزبەسى 28 اتاۋعا دەيىن كەڭەيتىلدى. پەداگوگتىڭ وقىتۋ مەن تاربيەلەۋدىڭ اۆتورلىق ادىستەرىن ازىرلەۋ جانە قولدانۋ, وقۋ قۇرالدارىن تاڭداۋ, اقپاراتتىق رەسۋرستاردى تەگىن پايدالانۋ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە تاعىلىمدامادان ءوتۋ تۇرلەرىن تاڭداۋدا كاسىپتىك قۇقىقتارى كەڭەيتىلدى», دەدى ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى بيبىگۇل اسىلوۆا.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ ساپالىق قۇرامىن ارتتىرۋ ءۇشىن ماگيستر دارەجەسى بار تۇلعالار ءۇشىن 10 اەك مولشەرىندە قوسىمشا اقى كوزدەلگەن. بۇل الەمدىك تاجىريبە. قازىر ەلىمىزدىڭ مەكتەپتەرىندە 7,5 مىڭنان استام ماگيستر جۇمىس ىستەيدى. ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنا جۇمىسقا العاش قابىلدانعان پەداگوگكە ءبىر وقۋ جىلى كەزەڭىندە تالىمگەرلىكتى جۇزەگە اسىراتىن پەداگوگ بەكىتىلەدى. پەداگوگكە تالىمگەرلىكتى جۇزەگە اسىرعانى ءۇشىن ءبىر بازالىق لاۋازىمدىق جالاقى مولشەرىندە قوسىمشا اقى تولەنەدى. تالىمگەر رەتىندە بەكىتۋ باسشىنىڭ بۇيرىعى نەگىزىندە ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ پەداگوگى جۇمىسقا قابىلدانعان كۇننەن باستاپ بەس جۇمىس كۇنىنەن كەشىكتىرىلمەي جۇرگىزىلەدى. سىنىپ جەتەكشىلىگى جانە داپتەرلەردى تەكسەرگەنى ءۇشىن قوسىمشا اقى مولشەرى ەكى ەسە ءوستى. پەداگوگيكالىق شەبەرلىك بىلىكتىلىگى ءۇشىن قوسىمشا اقى بارلىق پەداگوگكە لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 30%-ىنان 50%-عا دەيىنگى مولشەردە بەلگىلەنەدى. بۇل رەتتە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسقارۋ قۇرامى ءۇشىن لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 30%-نان 100%-عا دەيىنگى مولشەردە باسقارۋشىلىق شەبەرلىگى ءۇشىن قوسىمشا اقى تولەنەتىن بولادى. قوسىمشا اقىنىڭ اتالعان تۇرلەرى اتتەستاتتاۋدىڭ ءساتتى ناتيجەلەرى نەگىزىندە تولەنەدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار پەداگوگتەرگە سىياقى تۇرىندە كەمىندە 300 ەسەلەنگەن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە قوسىمشا ىنتالاندىرۋ تولەمدەرىن بەلگىلەۋگە قۇقىلى.
ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازى» اتتى مەملەكەتتىك ناگرادانىڭ جاڭا ءتۇرى بەلگىلەندى. بۇل ناگرادا 1000 ەسەلەنگەن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە بىرجولدىق تولەم جاساۋدى كوزدەيدى. «ۇزدىك پەداگوگ» اتاعىن يەلەنۋشىگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى بەلگىلەگەن مولشەردە جانە تارتىپپەن جىل سايىنعى سىياقىلار ساقتالادى. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان ايقىندايتىن تىزبە بويىنشا حالىقارالىق وليمپيادالاردىڭ, كونكۋرستار مەن سپورتتىق جارىستاردىڭ جەڭىمپازىن دايىنداعان پەداگوگكە ءتيىستى مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ قىزمەتى بويىنشا ۇنەمدەلگەن قارجى ەسەبىنەن ءۇش لاۋازىمدىق ايلىقاقى مولشەرىندە ءبىر جولعى سىياقى تولەنەدى. بۇل رەتتە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءبىر جولعى سىياقى تولەي وتىرىپ نەمەسە سىياقىسىز جەرگىلىكتى ەرەكشەلىك بەلگىلەرى مەن قۇرمەتتى اتاقتاردى تاعايىنداۋ ارقىلى, سونداي-اق كوتەرمەلەۋدىڭ وزگە دە تاسىلدەرى ارقىلى, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بەلگىلەنگەن مەرەكە كۇندەرىنە وراي پەداگوگتەردى كوتەرمەلەۋدىڭ قوسىمشا شارالارىن بەكىتۋگە قۇقىلى.
پەداگوگتەرگە كاسىبي قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ ماقساتىندا زاڭدا بىرقاتار ومىرلىك ماڭىزدى الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر قاراستىرىلعان. ءبىرىنشى, پەداگوگكە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن تارتىپپەن تۇرعىنجايعا, ونىڭ ىشىندە قىزمەتتىك تۇرعىنجايعا جانە (نەمەسە) جاتاقحاناعا, سونداي-اق جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن جەر ۋچاسكەلەرىنە كەپىلدىك بەرىلەدى, ەكىنشى, ۇزاقتىعى 56 كۇنتىزبەلىك كۇن جىل سايىنعى اقى تولەنەتىن ەڭبەك دەمالىسى, ءۇشىنشى, پەداگوگتەردىڭ بالالارىنا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردان ورىنداردى ءبىرىنشى كەزەكتەگى تارتىپپەن بەرۋ, ءتورتىنشى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ شەشىمى بويىنشا پەداگوگكە: تۇرعىنجايدى جالعا العانى جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءۇشىن وتەماقى تولەمدەرىن, ساناتوريالىق-كۋرورتتىق ەمدەلۋگە جانە دەمالۋعا جولداما ساتىپ الۋ ءۇشىن تولىق نەمەسە ءىشىنارا تولەمدەر قاراستىرىلادى, بەسىنشى, كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسىن بەرۋ كەزىندە كۇنتىزبەلىك جىلدا ءبىر رەت كەمىندە ءبىر لاۋازىمدىق جالاقى مولشەرىندە ساۋىقتىرۋعا ارنالعان جاردەماقى, التىنشى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى قۇقىقتاردى قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن.
«پەداگوگتىڭ جۇمىس ۋاقىتى مەن دەمالىس ۋاقىتى زاڭ جۇزىندە رەگلامەنتتەلدى. پەداگوگيكالىق قىزمەتتىڭ حرونومەتراجى ەڭبەك سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانمەن كەلىسۋ بويىنشا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەتىن قاعيدالارمەن رەتتەلەدى. پەداگوگكە جۇكتەمەنى قىسقارتۋ بويىنشا نورمالار جەكە قاراستىرىلعان. تاليس زەرتتەۋى ارىپتەستەرىمىزدىڭ جۇكتەمەسى تمد, ەىدۇ ەلدەرىنەن ارتىق ەكەنىن كورسەتتى. سوندىقتان زاڭدا 2021 جىلدان باستاپ جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە وقۋ جۇكتەمەسىن 18 ساعاتتان 16 ساعاتقا دەيىن تومەندەتۋ كوزدەلگەن. ناتيجەسىندە شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋ ءۇشىن پەداگوگتىڭ بوس ۋاقىتى كوبەيەدى. كاسىپتىك مىندەتتەرىمەن بايلانىستى ەمەس جۇمىس تۇرلەرىنە تارتۋعا, شامادان تىس ەسەپ بەرۋگە, نەگىزسىز تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋگە تىيىم سالىنادى. پەداگوگتى كاسىپتىك مىندەتتەرىمەن بايلانىستى ەمەس جۇمىس تۇرلەرىنە تارتۋ جانە ولاردان شامادان تىس ەسەپتىلىكتى تالاپ ەتۋ بولىگىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن ەسكەرتۋ كوزدەلگەن, ءىس-ارەكەت قايتالانعان جاعدايدا قۇقىق بۇزۋشىلىق سۋبەكتىسىنە بايلانىستى 60-تان 120 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن ايىپپۇل قولدانىلادى. پەداگوگكە ءوزىنىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىندە بىلاپىت سويلەۋدەن, لايىقسىز مىنەز-ق ۇلىقتان, مازاق قىلۋدان, ابەس قىلىقتار (بەلگىلەر), زاتتار كورسەتۋدەن كورىنگەن, ونىڭ ىشىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن نەمەسە تەلەكوممۋنيكاتسيا جەلىلەرىن پايدالانۋ ارقىلى قۇرمەتتەمەۋشىلىك تانىتۋ – جەكە تۇلعالارعا وتىز ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە ايىپپۇل سالۋعا نە بەس تاۋلىككە دەيىنگى مەرزىمگە اكىمشىلىك قاماققا الۋعا الىپ كەلەدى. «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ پەداگوگتەردىڭ مارتەبەسى مەن بەدەلىن ناقتى ارتتىرۋعا, ولاردى ودان ءارى كاسىبي وسۋگە ىنتالاندىرۋعا جانە جالپى ۇسىنىلاتىن ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا پارلامەنت دەپۋتاتتارى وڭىرلەرگە بارۋ اياسىندا جەرگىلىكتى جەرلەردە زاڭدى تالقىلاۋعا بەلسەندى قاتىسۋدا. سونداي-اق مينيسترلىك مينيسترلىكتىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ وڭىرلەرگە شىعۋ كەستەسىن دايىندادى, بۇل جۇمىسقا اۋماقتىق ءبىلىم باسقارمالارى مەن ءبىلىم ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ كوميتەتى قوسىلادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
