اتالعان اسپاپ ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-دىڭ مۇراجايىنا 1980 جىلى تاپ بولىپتى. سول جىلدارى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وقىتۋشى عالىمدارى مەن ستۋدەنتتەرى جادىگەر جيناپ, قارااعاش اۋىلىنا كەلگەندە, حاسەن كۇيشىنىڭ ۇلى حامزانىڭ زايىبى ءبيبىجان دەگەن كىسى سىنىپ, تارتۋعا جارامسىز بولىپ تۇرعان دومبىرانى مۇراجايعا دەپ بەرىپ جىبەرگەن ەكەن.
حاسەن كۇيشى 1895 جىلى دۇنيەگە كەلىپ, 1959 جىلى قايتىس بولعان. كونەكوز قاريالاردىڭ ايتۋىنشا, ول كىسى كەزىندە جەرگىلىكتى ونەرپازدارمەن بىرگە الماتىعا بارىپ, وسى دومبىراسىمەن اتاقتى دينا كۇيشىمەن كۇي سايىسىنا دا تۇسكەن كورىنەدى. ەكىنشى مارتە الماتىدا بولعانىندا كۇيشىگە ۇلكەن اسپاپتىڭ الدىندا كۇي تارتقىزىپتى. ياعني, بۇل دەگەنىڭىز ول كىسىنىڭ ورىنداۋىنداعى كۇيلەر تاسپاعا جازىلعان... «التىن قوردا» ساقتاۋلى تۇرۋى ابدەن مۇمكىن دەگەن ءسوز.
بىلەتىندەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, حاسەن كۇيشىنىڭ ءوز جانىنان شىعارعان جيىرما شاقتى كۇيى بولعان كورىنەدى. ولاردىڭ ىشىندە «جەتپىس قوي», «ون سەگىزدىڭ زارى» اتتى كۇيلەرى ەل ىشىندە كەڭىنەن تانىمال.
اتتەڭ كۇيشىلىك ونەر حاسەن كۇيشىنىڭ جالعىز ۇلى حامزاعا قونباعان ەكەن. دەگەنمەن, ونداي قاسيەت نەسىپحان دەگەن جيەنىنە دارىپ, ول جەرگىلىكتى «سالتانات» ءانسامبلىنىڭ قۇرامىندا ەۋروپانىڭ ءبىرتالاي ەلىنە بارىپ, ونەر كورسەتىپتى. بۇدان بولەك, حامزا حاسەن ۇلى ورتانشى ۇلىنان تۋعان ءبىر نەمەرەسىنىڭ جاسىنان دومبىراعا ۇيىرسەكتەپ جۇرگەنىن ايتادى.
مۇراجايدان يەسىنە قايتقان دومبىرانى قالپىنا كەلتىرىپ, رەستاۆراتسيادان وتكىزگەن بەلگىلى شەبەر امان سادۋاقاس ەكەن. دومبىرا شاناعىنىڭ ءبىر ءبۇيىرى ويىلىپ سىنعان. سول جەرىن گيپسپەن بىتەپ, بەت تاقتايىن جاي اعاشپەن جابا سالىپتى. شەبەر مۇنىڭ ءبارىن قىزىل اعاشپەن قيۋلاستىرىپ, تۇپنۇسقاسىن ساقتاي وتىرىپ قالپىنا كەلتىرگەن. مويىنى جۋانداۋ ەكەن, ونى جونىپ, ازداپ جىڭىشكەرتىپتى.
«دومبىرا قىزىل اعاشتان تۇتاستاي شابىلعان. توعىز پەرنەلى. دومبىرا جاساعانىما وتىز جىلداي بولادى, بىراق مىناداي ۇلگىدەگى اسپاپتى ءبىرىنشى رەت كورۋىم. اعاشتان بىتەۋدەي شاپقان ەكەن. قانجىعاعا بايلاي سالۋعا ىڭعايلى, ىقشام, قالاق دومبىرا», دەيدى شەبەر.
قاراعاندى
