عالىمدار «بوتەلكەدەگى سۋدىڭ پايداسىنان زيانى كوپ» دەگەن قورىتىندىعا كەلدى. حيميالىق ساراپتاما بارىسىندا مۇنداي سۋلاردىڭ قۇرامىنداعى زالالسىزداندىرۋشى زاتتار, فارماتسەۆتيكالىق پرەپاراتتار جانە باسقا دا حيميكاتتار ۇلەسى جوعارى ەكەندىگى انىقتالدى. بۇل تۋرالى يتار-تاسس حابارلادى.
جوعارىدا اتالعان زاتتاردىڭ بارلىعى ادام دەنساۋلىعىنا ايتارلىقتاي زالال كەلتىرۋى مۇمكىن. ونىمەن سالىستىرعاندا قۇبىرداعى سۋ الدەقايدا تازا ەكەن. «ادام دەنساۋلىعىنا پايدالى», «تازا سۋ» دەپ جارنامالاپ جاتقان پلاستيكالىق قۇتىداعى سۋلارعا قاتىستى بۇدان بۇرىن دا ءارتۇرلى پىكىرلەر ايتىلعان ەدى. زەرتتەۋلەر قورىتىندىسىنا جۇگىنسەك, قۇتىعا قۇيىلعان سۋداعى ەڭ قاۋىپتى دۇنيە – پلاستيكتى جاساۋدا قولدانىلاتىن بيسفەنول-ا. بۇل زات بوتەلكە جىلى جەردە ءبىراز تۇرعان كەزدە بولىنەتىن كورىنەدى. اقش عالىمدارى تەكسەرۋ جۇرگىزگەن قاتىسۋشىلاردىڭ 95 پايىزىنىڭ زارىنەن بيسفەنول-ا انىقتالىپتى. ال اۆستراليالىق تاكسولوگيا پروفەسسورى كريس ۋيندەردىڭ مالىمدەۋىنشە, جانۋارلارعا تاجىريبە جۇرگىزگەن كەزدە بيسفەنول-ا-نىڭ ءتۇرلى اۋرۋلارعا سەبەپشى بولاتىنى دالەلدەنگەن. سول سىرقاتتىڭ قاتارىندا قالقانشا بەزىنىڭ, ورتالىق جۇيكە جۇيەسى قىزمەتتەرىنىڭ بۇزىلۋى سەكىلدى قاۋىپتىلەرى دە كەزدەسەدى. عالىمدار جانۋارلارعا زەرتتەۋلەر جۇرگىزە وتىرىپ, وسىنداي تۇجىرىم جاساپ وتىر.
بىرقاتار مامانداردىڭ پىكىرىنە جۇگىنسەك, پلاستيكالىق قۇتىلاردىڭ ءوندىرىلۋى قورشاعان ورتاعا ورنى تولماس زالال كەلتىرەدى. سوندىقتان ونى سۋ ساقتاۋ ءۇشىن قايتا-قايتا قولدانۋعا بولمايتىنىن ەسكەرتەدى.
ءامىرحان الماعانبەتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
