رۋحانيات • 20 جەلتوقسان، 2019

كۇلكى كەرۋەنى № 28

3416 رەت كورسەتىلدى

*شەتەل ءازىلى

سارى «سايتان»

تۇرابەكتىڭ ايلىقتى اقشا دەمەي جۇمىس ىستەگەنىنە تۋرا ون جىل بولىپتى. ە، ەزۋىڭنەن ماي اعىزاتىن ەت كومبيناتىندا جالاقى ساناپ جىن ۇرىپ پا؟ ەبىن تاپساڭىز، اقشا دەگەنىڭىز كۇن سايىن قالتاڭىزعا ءوزى كەلىپ سۇڭگيدى. تۇرابەك تۋمىسىنان يكەمدى. سوندىقتان دا سىيلى. ايەلى وزگەنىڭ ايەلىندەي قىسىلىپ كورگەن ەمەس، ويتكەنى كۇيەۋىنىڭ تابىسى دا، شابىسى دا ىرعاعىنان جاڭىلمادى. بالالارى دا بارشىلىقتىڭ ورتاسىندا. كەي-كەيدە جۇمىستان سوڭ ۇيىنە تارتپاي، باسقانىڭ تورىندە قوناق بولىپ، شالجيىپ جاتاتىنى بار. سەبەبى، وندا دا تۇرابەكتى تابىسى تايعانامايتىن مەيمان رەتىندە كورەتىن.

...ە، قايران، كەلمەسكە كەتكەن كۇندەر-اي… كوزدەن ۇشتى عوي. نەبارى بارماقپەن باسىپ ولتىرۋگە بولاتىن سارى سايتانداي جابايى ارانىڭ كەسىرىنەن باسىنداعى باقتان ايىرىلدى. نە رەۆيزور ەمەس، نە وبحسس-تىڭ شتاتىندا جوق، نە دومالاق ارىزدى دوڭگەلەتە المايتىن ءجاي عانا جامان ارا تۇرابەكتىڭ تاعدىرىنىڭ ماڭدايىن تاسقا سوقتى. سوققاندا دا سويقان سوقتى. قويشى، ءبارىن رەتىمەن ايتايىن.

تۇرابەكتىڭ جۇمىس كۇندەرىنىڭ ءبىرى-ءتىن. ەرتەڭمەن نە ازىق ۇنەمدەي المايتىن، نە سونى جۇمساي المايتىن ارتتا قالعان ءبىر كولحوزدان سۇيەگىن ساناۋعا بولاتىن ارىق-تۇراق قوي اكەلىندى. ول سورپا بوپ تا، پالاۋ بوپ تا جارىتپايدى. قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ورىنى بالەنى قابىلداسىن. سوسىن سۇلدەسىن سۇيرەتكەن سيىرلار ءتۇستى. اشەيىندە جانارى جالىن اتىپ تۇراتىن تۇرابەكتىڭ كوزىنىڭ شوعى بۇگىن ءسونىپ قالىپتى. ال كەشكە قاراي سەمىزدىكتەن تەرىسى سوگىلگەلى تۇرعان وگىزشىلەر كەلگەندە تۇرابەك ورنىندا بيلەدى. تىشقانعا تاپ بەرگىسى كەلگەن مىسىقتاي جاساندى.

جىگىتتەرىن جۇمساپ، جۇمساق جەرىن ءبولىپ الدى. ساۋساعىڭدى جالاتاتىن، ءتىلىڭدى قوسا جۇتقىزاتىن سەمىز ەت وزىنە ەمەس، بالاسىن ۇيلەندىرىپ توي جاساعالى جۇرگەن كورشىسىنە دە جەتەدى. ول دا قۇرمەتتى ادام. تۇرابەك قانشا ەت اكەپ بەرسە دە ساۋدالاسپايدى عوي ساباز. تۇرابەك تىرشىلىككە كىرىستى. ۇيرەنشىكتى ۇلەسىن ءتىلىپ-كەسىپ بەلىنە ورادى... قارنىن قامپيتتى، جوتاسىن كۇجىرەيتتى. ءۇستى-باسىنا تۇگەلدەي ەت جاپسىرىپ بولعان سوڭ اۋەلى مايكىسىن، سوسىن كويلەگىن كيىپ، جەلبەگەيىن جامىلدى، ءسويتىپ ەسىكتىڭ الدىندا ەسىنەپ وتىرعان پەنسياداعى قارتپەن ەسەندەسىپ وتە شىقتى دا، قالىڭ توپتىڭ قاتارىنا قوسىلدى.

اۋلادان الىس ۇزاماي-اق سويقان باستالدى. وڭ ءبۇيىرى وسقىلاپ اكەتىپ بارادى. سيپاپ كوردى، سەكىرىپ كوردى، بولماعان سوڭ جۇدىرىقتاپ تا كوردى، توقتايتىن ەمەس. جىندى ادامداي ورنىندا سەكىرىپ، ءوزىن-ءوزى توقپاقتاعان تۇرابەكتى كورگەن جۇرت تاڭ-تاماشالاپ قالدى. بولمادى... شەشىنۋگە تۋرا كەلدى. ول شەشىنگەن سايىن تويعا جينالعانداي توقتاماي كەلىپ جاتقان جۇرت ءنوپىرى تولاستامادى.

— ولگەن جەرىم وسى شىعار، — دەپ مايكىسىنە دەيىن لاقتىردى.

بۇكىل دەنەسىنە جاپسىرىلعان قىزىل ەتتى كورگەن جۇرت ەشتەڭەنى تۇسىنبەي جاعاسىن ۇستادى. بىرەۋى: «ويباي، مىنا بايقۇس ءوزىن-ءوزى تىلگىلەپ تاستاپتى-اۋ…» — دەيدى جانى اشىپ.

بىرەۋ سۋعا جۇگىردى، بىرەۋ “جەدەل جاردەم”  شاقىرۋعا كەتتى.

دارىگەرلەر دە جەتتى-اۋ! تۇرابەكتى ارى-بەرى قوزعاپ قولىن كوتەرە بەرگەندە، قولتىعىنىڭ استىنان قوڭىر داۋىسپەن اندەتە ىزىڭداپ، ءداپ-ءداۋ جابايى ارا ۇشىپ شىقتى. ۇشىپ شىقتى دا ۇزا-ا-اپ كەتتى.

تۇرابەكتىڭ تاعدىرىن تاس-تالقان ەتكەنى سول: ول بۇدان بىلاي ەت كومبيناتىنىڭ ەسىگىن قايتىپ اشپادى.

 

مارات شاريپوۆ

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار