العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتۋمەن ەلدى مەكەندەردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋدە شىن مانىسىندە الەۋەتتى مۇمكىندىگى مول ماماندىق – مەدبيكە ماماندىعى. بۇگىنگى كۇنى جوعارى ءبىلىمدى مەدبيكەلەردى دايىنداۋ – دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ وزەكتى دە ماڭىزدى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ەڭبەك نارىعى, جالپى العاندا, مەدبيكەلىك ىسىندە – ويلاۋ, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى جوعارى, الەۋمەتتىك جانە كاسىپتىك بەلسەندى, ءموبيلدى جانە باسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى قاجەت ەتەدى. دەگەنمەن, وسى سالا كادرلارىن جوسپارلاۋ – ءالى شەشىمىن تاپپاعان ىستەردىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار, قازىرگى كەزدەگى وتاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە مەدبيكەلىك ءىسى مەنەدجەرلەرىنىڭ جوقتىعى ماڭىزدى ماسەلە بولىپ وتىر.
ارنايى پەداگوگيكالىق دايىندىعى بار, جوعارى ءبىلىمدى مەدبيكەلەردىڭ جوقتىعى دا ماڭىزدى ماسەلە كۇيىندە قالۋدا. مەدبيكەلەرگە ءبىلىم بەرۋگە جوعارى دارىگەرلىك ءبىلىمى بار ماماندار تارتىلۋى ءتيىس. ولار جوعارى ساتىلى مەدبيكەلىك ءبىلىم بولىپ تابىلاتىن ارنايى دايارلىقتان وتسە, بىرىنشىدەن, مەدبيكە ءىسىنىڭ كاسىپتىك دارەجەسى مەن تانىمالدىعى كەڭەيتىلەدى, ەكىنشىدەن, دارىگەرلىك جانە مەدبيكەلىك قىزمەتتىڭ ناقتى ءبولىنۋى قاراستىرىلادى. ەلىمىزدەگى مەدبيكە دايىنداۋداعى ماسەلەلەردى ەسكەرە وتىرىپ, 2011-2015 جىلدارداعى دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدا «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ەرەجەلەرىنە سايكەس, ولاردى جوعارى مەدبيكەلىك ءبىلىم العانعا دەيىن, ءۇش دەڭگەيلى جۇيەنى قامتيتىن ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىمەن وقىتۋ كەرەك.
ءبىرىنشى دەڭگەي – مامانداردى دايارلاۋ كوللەدجدە جۇزەگە اسادى. وندا جالپى وقۋ مەرزىمى قامتيتىن ءۇش ساتى قاراستىرىلادى. العاشقى ساتى – ناۋقاستارعا قارايتىن مەدبيكەلەر – ديپلومى بار مەدبيكەلەردىڭ قاراماعىندا تاجىريبە جيناۋى ءتيىس. ولار ناۋقاسقا مەديتسينالىق كۇتىم جاسايدى, جەڭىل باقىلاۋلاردى ورىندايدى. ەكىنشى ساتى – مەدبيكەلەردى جالپى تاجىريبەدە دايارلاۋ, ول ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق قاۋىمداستىققا باعىتتالعان مەديتسينالىق ءبىلىمنىڭ بازالىق جۇيەسىنە كىرەدى. ءۇشىنشى ساتى – دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ءارتۇرلى سالالارىندا جۇمىس ءىستەۋگە مامانداندىرىلعان, اۋماقتىق ەرەكشەلىكتەرىن ەسەپتەي وتىرىپ جانە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا مەدبيكەلەردى دايارلاۋ التىنشى سەمەستردە جۇزەگە اسىرىلادى. اتالعان ساتى جوعارى مەدبيكەلىك ءبىلىم الۋعا جانە ەكىنشى, ءۇشىنشى ساتىداعى اكادەميالىق دارەجەلەردى يەمدەنۋگە, مەدبيكەلىك ءبىلىم الۋدى ودان ءارى جالعاستىرۋعا زور مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ماماندارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدە ۇلكەن ءرول اتقارادى, ولاردىڭ قىزمەتتەرى مامانداندىرىلىپ, بۇرىن تەك قانا دارىگەرلەر اتقارىپ جۇرگەن تاپسىرمالاردى ورىندايدى, سونداي-اق, ناۋقاستىڭ جاعدايىنا قاتىستى جۇرگىزىلىپ جاتقان ەمدەۋ ۇدەرىسىنىڭ ۇلگىسىنە ارالاسا الادى, ءوزىنىڭ كاسىپتىك دەڭگەيىندە شەشىم قابىلداي الادى, مەدبيكەلىك قورىتىندى (دياگنوز) شىعارا الادى, تيەسىلى تاعايىنداۋلار جاساي الادى, ت.ب.
ەكىنشى دەڭگەي – جوعارى مەدبيكەلىك ءبىلىم – مەدبيكە ءىسىنىڭ باكالاۆرى ء(تورت جىلدىق وقۋ مەرزىمى), ياعني مەدبيكە ءىسى بويىنشا باس دارىگەردىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارا الاتىن, فاپ مەڭگەرۋشىلەردى, وقىتۋشىلاردى, ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق ءبولىمدەردىڭ جانە مەديتسينالىق كوللەدجدەردىڭ ءارتۇرلى قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىن باسقارا الاتىن مەدبيكە ءىسىنىڭ مەنەدجەرلەرىن دايارلاۋ. بۇل دەڭگەيدە ءبىلىم الۋعا جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكتەپتەرى مەن مەديتسينالىق كوللەدج تۇلەكتەرى تۇسە الادى. جوعارى ءبىلىمدى مەدبيكەلەردى دايارلاۋ جوعارى وقۋ ورىندارىندا ىسكە اسىرىلادى (اكادەميا, ينستيتۋت).
جوو-دان كەيىنگى ءۇش دەڭگەيلى بىلىمگە سايكەس, ولار دا ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋرادا وقۋ جالعاستىرا الادى. وسى دەڭگەيلەردى تامامداعان ماماندار مەدبيكە ءىسى اياسىندا عىلىمي-زەرتتەۋ جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق ىسىمەن اينالىسۋىنا بولادى. اتالعان مەدبيكە ىسىنە مامان دايارلاۋ ۇلگىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ اياسىنداعى كوپتەگەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تاپسىرمالاردىڭ شەشىلۋىنە جول بەرەدى جانە مىناداي العىشارتتار الدان شىعادى:
– جاڭا تەحنولوگيالاردى يگەرگەن, العاشقى مامانداندىرىلعان مەديكو-سانيتارلىق كومەك كورسەتۋدە وزىندىك شەشىم قابىلداي الاتىن مەدبيكە ماماندارى;
– قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمداستىرۋشىلارى, مەنەدجەرلەر, مەدبيكە ءىسىن جەتىك مەڭگەرگەندەر;
– جاڭا ۇرپاق ماماندارى, مەدبيكە ءىسى اياسىنداعى وقىتۋشىلىق جانە عىلىمي-زەرتتەۋ ىسىنە نەگىزدەلگەن جوعارى ءبىلىمدى مەدبيكەلەر.
اتالعان ۇلگى بۇگىندە مارتەبەسى تومەن سانالاتىن مەدبيكە ماماندىعىنىڭ دارەجەسىن كوتەرەر ەدى. ويتكەنى, جيىرما ءبىرىنشى عاسىر جەتكىنشەكتەرى تومەن جالاقىلى, بولاشاعى جوق, مانساپتىق ءوسىمى جوق ماماندىقتى تاڭداۋى ەكىتالاي. اتالعان ۇلگى بۇ
