ءبىزدىڭ وڭىردەگى «سارى-بيدايىق» كەن ورنىندا اكتاس, شاۋكەندە قۇم, «مايسور» مەن «قاراسور» كەن ورىندارىندا دا قۇم جەتەدى. بۇدان باسقا «تىڭقۇدىق», «قۇمكول» كومىر كەن ورىندارى, ەكىباستۇزدا, قالقاماندا, اقسۋدا, ماي اۋدانىنىڭ اۋماعىندا كەنىشتەر, ونىڭ ىشىندە «كەمەرتۇز» كەنىشى بار. ەكىنشىدەن, «پاۆلودار وزەن پورتى» اق ەرتىس وزەنىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرا تۇسۋدە.
جالپى, وسى تابيعي رەسۋرستار قانشالىقتى ءتيىمدى پايدالانىلۋدا؟ كەن ورىندارىن وركەندەتۋ بويىنشا قانداي جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشى وندىرىستەردىڭ جۇمىس ناتيجەلەرى قانداي دەڭگەيدە؟
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» پاۆلودار وبلىسىنداعى ءتىلشىسى فاريدا بىقاي وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى الىبەك نەسىپبەكوۆكە:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
– جالپى, كەن ورىندارىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ جايى ءبىزدىڭ باسقارمانىڭ تۇراقتى نازارىندا. وبلىستىڭ مينەرالدى-شيكىزات قورىن يگەرۋدى دامىتۋ بويىنشا 2013-2015 جىلدارعا ارنالعان ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. بۇگىندە وڭىردەگى 35 پايدالى قازبالار كەن ورنىنىڭ 17-ءسى يگەرىلۋدە. ولاردىڭ 12-سىندە ءتۇستى كەن شىعارىلسا, قالعاندارىندا كومىر وندىرىلەدى. سونىمەن قاتار, كەڭ تاراعان پايدالى قازبالاردىڭ 105 نىسانى تىركەلگەن. وتكەن جىلى كەن ورىندارىن يگەرۋگە سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى – 183,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. مىسالى, «پاۆلودار» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» اق جەر قويناۋىنداعى بايلىقتى ىسكە جاراتۋ بويىنشا 19 جوبانى جۇزەگە اسىرۋدا. بۇل يگىلىككە بارلىعى 17 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلماق. قۇرىلىس يندۋسترياسى دامىپ, ءونىم الىس-جاقىن شەتەلدەرگە ەكسپورتتالماق. كورشىلەس ومبى وبلىسىنىڭ ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ كىرپىشىنە دەگەن سۇرانىسى ارتىپ وتىر. وسى باعىتتا «قاراسور كەن بايىتۋ كومبيناتى» كومپانياسىنىڭ نەگىزىندە جىلىنا 20-30 ملن. كىرپىش شىعاراتىن زاۋىت ءىسكە قوسىلادى. جەرگىلىكتى كاسىپورىندار كىرپىش ەكسپورتتاۋ بويىنشا رەسەيلىك كومپانيالارمەن كەلىسىمشارتتار جاساسۋدا.
ال الداعى ءۇش جىلدا نەگىزگى كۇش قاتتى پايدالى قازبالار كەن ورىندارىن يگەرۋگە باعىتتالادى. ول بويىنشا «سارى-بيدايىق» كەن ورنىندا اكتاس, شاۋكەن اۋىلىندا قۇم يگەرۋ, «مايسور» مەن «قاراسور» كەن ورىندارىندا كۆارتس قۇمىن ءوندىرۋ قولعا الىنادى. وبلىس اۋماعىنداعى «تىڭقۇدىق», «قۇمكول» كومىر كەن ورىندارىندا بارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. ەكىباستۇزدا, قالقاماندا كىرپىش شىعاراتىن ءوندىرىس ورىندارى اشىلادى.سونىمەن قاتار, اقسۋ قالاسى مەن ماي اۋدانىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان «كەمەرتۇز» كەنىشىنەن وتقا ءتوزىمدى ماتەريالدار شيكىزاتى وندىرىلەتىن بولادى. ەرتىس وزەنى ارقىلى اۋىر جۇك تاسۋ تاسىمالداۋدىڭ وزگە ءتۇرلەرىنە قاراعاندا ارزان ءارى ءتيىمدى. قيىرشىق تاستى ءىرى كولەمدە رەسەيگە وتكىزۋ ءوڭىر ەكونوميكاسىنا, جەرگىلىكتى ءوندىرىس ورىندارىنا پايدا اكەلەدى.
پاۆلودار وبلىسى.
