كەشە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اپاتتى جاعدايعا بايلانىستى ۇكىمەتكە دەرەۋ ارنايى كوميسسيا قۇرۋدى تاپسىردى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى رومان سكليار باستاعان كوميسسيا الداعى ۋاقىتتا اپاتتىڭ سەبەبىن انىقتاۋعا ءتيىس. الدىن الا دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, سەبەپ – كابەلدىڭ قىسقا تۇيىقتالۋىنان ەكەن. كوميسسيا مۇقيات زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, كىنالىلەردى انىقتاپ, قاجەت بولعان جاعدايدا ءىستى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا وتكىزبەك.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ۇكىمەت پەن نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمدىگىنەن الداعى ۋاقىتتا مۇنداي جاعدايلارعا جول بەرمەۋ ءۇشىن شۇعىل شارالار قابىلداۋدى تالاپ ەتتى.
اپات سالدارى جويىلدى
پرەزيدەنتتىڭ سىنىنان كەيىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى وقيعاعا بايلانىستى قىلمىستىق ءىس قوزعادى.
– بىرقاتار مەملەكەتتىك نىساندا, تۇرعىن ۇيلەردە جارىق ءسونىپ قالعان بولاتىن. توتەنشە جاعدايلار كوميتەتى مەن ەلوردا اكىمدىگىنىڭ جەدەل شارالارى بارىسىندا اقاۋلار جويىلدى. اپات جاعدايى بويىنشا نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى قىلمىستىق كودەكستىڭ 292-بابى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارىن باستادى. سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارىن جەدەل تەرگەۋ توبى قولىنا الدى. ءىس ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ باقىلاۋىندا,– دەدى مينيسترلىكتىڭ تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى سانجار ءادىلوۆ.
نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەنى جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى دا اپات سالدارى تولىعىمەن جويىلعانىن ايتىپ اقپار بەردى. باسقارما باستىعى ەرنات ءبازىل:
– 10 قاراشا كۇنى ساعات 03:50-دە 101 قىزمەتىنە حابارلاما كەلىپ ءتۇستى. الدىن الا مالىمەت بويىنشا, سىعاناق كوشەسى, 12-ۇيدەگى 5 مەتر ەلەكتر كابەلى جانىپ جاتقانى انىقتالدى. وقيعاعا بايلانىستى ارنايى شتاب قۇرىلىپ, اپاتتى جويۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى, – دەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر قالاداعى بارلىق نىسانعا جارىق بەرىلدى. كابەل جەلىسىنىڭ زاقىمدانۋىنا بايلانىستى ءورت شىققان. ەڭ ءبىرىنشى «كەرۋەن» ساۋدا ۇيىندە جارىق ءسوندى. سودان كەيىن باسقا عيماراتتار دا اۆتوماتتاردان اجىراتىلا باستادى. جارتى ساعاتتىڭ ىشىندە قوسالقى ستانسالاردى وشىردىك. 60-70 مەتردەي كابەل ورتەندى.
اقمەشىت پەن سىعاناق كوشەلەرىنىڭ بويىندا كابەل جانىپ كەتتى. ءورتتىڭ شىعۋىنا نە سەبەپ بولعانى جاقىن ارادا كوميسسيا شەشىمىمەن انىقتالادى. وسى جاعدايدىڭ سالدارىن جويۋعا 15 ادامنان تۇراتىن اپاتتىق قالپىنا كەلتىرۋ بريگاداسى مەن 8 تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپ, ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەدى. قازىرگى تاڭدا بارلىق نىساندار ىسكە قوسىلدى. تەك «موسكۆا» ساۋدا ءۇيى مەن ۇلتتىق كىتاپحانا عيماراتىنا جارىق قوسۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر, – دەپ مالىمدەدى ە.ءبازىل.
اپات سالدارىنان جارىقتان اجىراپ قالعان نىسانداردىڭ قاتارىندا اقوردا, پارلامەنت سەناتى مەن ءماجىلىسى, مينيسترلىكتەر ءۇيى, ۇكىمەت ءۇيى, جوعارعى سوت جانە بىرنەشە تۇرعىن ءۇي مەن ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعى بار. ءتيىستى مەكەمەلەر حابارلاعانداي, بارلىعى دەرلىك قايتادان جارىققا قوسىلدى.
«ماڭىزدى نىساندار, ەكى كابەل ەكى قاتاردا بولعان. ەكەۋى ءبىر-بىرىنە تاۋەلدى. بىرەۋى ورتەنگەن كەزدە ەكىنشىسىن دە شارپىعان. قازىر ەكىنشى ەلەكتر كوزىن ىسكە قوسۋدى قاراستىرىپ جاتىرمىز. ينجەنەرلىك جۇيەسى وتە كۇردەلى. جوبالىق-سمەتالىق جۇمىستاردى باستايتىن بولامىز. ۇلكەن ءورت بولدى. ءورتتىڭ اۋماعى 60-70 مەتر, ياعني 60-70 مەترلىك 40 كابەل جانىپ كەتتى. ءوشىرۋ ءۇشىن ۇستىنە توسەلگەن پليتانى الىپ تاستاپ ارەكەت ەتۋگە تۋرا كەلدى. ءتيىستى كوميسسيا جۇمىسقا بۇگىن عانا كىرىستى. ونىڭ شەشىمىن رەسمي تۇردە جاريالايتىن بولامىز. ء«ورت نەدەن شىقتى؟» دەگەن سۇراققا كوميسسيا جاۋاپ بەرەدى, – دەدى ە.ءبازىل.
ە.ءبازىلدىڭ ايتۋىنشا, تۇندە باستالعان ءورتتىڭ تاڭ اتا عانا اۋىزدىقتالۋىنىڭ سەبەبى – كوممۋنالدى مەكەمە قىزمەتكەرلەرى ءورتتى ءسوندىرۋ ءۇشىن اسفالتتى اشىپ, 6 مەترلىك پليتالاردى الىپ تاستاۋعا تۋرا كەلگەن. وسىنىڭ ءبارى ۋاقىت الىپ, ءورتتى تەز ارادا اۋىزدىقتاۋ قيىنعا ءتۇستى.
كاسىپكەرلەردىڭ شىعىنىن كىم وتەيدى؟
ە.ءبازىلدىڭ ايتۋىنشا, كوميسسيا جاۋابى شىقپاي جاتىپ اپاتقا كىمنىڭ كىنالى ەكەنىن ايتۋ قيىن. تۇرعىندار مەن سول جەردە جۇمىس ىستەيتىن كاسىپكەرلەر سەكىلدى اكىمدىك تە – زارداپ شەگۋشى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, لرت سالۋ ءۇشىن سىعاناق كوشەسىندەگى كابەل ەكى جىل بۇرىن باسقا جەرگە كوشىرىلگەن ەكەن. ياعني, جاڭا جەلىنى سالۋعا تاپسىرىس بەرگەن – لرت, باس مەردىگەر – «قۇلاگەر» جشس. وسى كومپانيا اتالعان اۋماقتا 17-18 كابەل ورناتىپ, جەلىگە بىرقاتار وزگەرىس جاساعان. مۇنىڭ بارلىعى الدىن الا مالىمەتتەر. ناقتى جاۋاپ كوميسسيا قورىتىندىسىندا ايتىلۋعا ءتيىس.
باسقارما باسشىسى ايتقانداي, اكىمدىكتىڭ ءوزى زارداپ شەگۋشى بولىپ وتىر. ال جارىقسىز قالعان قاراپايىم حالىق پەن سول جەردە جۇمىس ىستەيتىن كاسىپكەرلەر شىعىندى كىمنەن ءوندىرىپ الادى دەگەنگە كەلەر بولساق, اكىمدىك جانىنداعى كوممۋنالدىق مەكەمە وكىلى ولارعا تاۋەلسىز كوميسسيا قۇرىپ, سوتقا جۇگىنۋگە كەڭەس بەردى. ال جارىقتىڭ ءوشىپ قالعان كەزىندە ىسكە قوسىلعان ەنەرگيا تاراتۋشى كومپانيالاردىڭ رەزەرۆتىك ديزەل گەنەراتورى ءۇشىن تۇرعىندار قوسىمشا تولەم جاساۋعا مىندەتتى ەمەس.
قازىر قالا اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن وسىنداي وقيعا تاعى قايتالانباۋى ءۇشىن رەزەرۆتىك كابەلدەردى پاراللەل توسەمەي, بولەك ستانسا ارقىلى تارتۋ جاعى قاراستىرىلىپ جاتىر. ارينە مۇنىڭ ءبارى قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى تالاپ ەتەدى جانە ۋاقىت الادى. سونىمەن قاتار قالانىڭ كەي كوشەلەرى دە تارلىق قىلۋى ىقتيمال. دەگەنمەن, قۇزىرەتتى ورگاندار اتالعان تاپسىرمانى ورىنداۋ جاعىن پىسىقتاپ جاتىر.