قازاق ادەبيەتىنىڭ كوگىنە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانىنان كەيىن ءىرى شىعارما قاجەت-اق بولاتىن. ۇزدىك شىعارمالار بولمادى ەمەس, بولدى. ءسابيت مۇقانوۆتىڭ, عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ, عابيدەن ءمۇستافيننىڭ روماندارى شىقتى. بىراق ءبىزدىڭ قازاق دالاسىنىڭ رەۆوليۋتسيالىق كەزەڭدە اۋقىمدى, كەڭ تىنىستى, «تىنىق دونمەن» قاتار تۇراتىن ۇلكەن ءبىر ەپوپەيا قازاق ادەبيەتىنە قاجەت ەكەنىن كوپ وقىرمان سەزىنىپ-اق ءجۇردى. سول شىعارما اقىرى دۇنيەگە كەلدى. ونىڭ اتى – «قان مەن تەر». «قان مەن تەردىڭ» الدىندا ابەكەڭ ادەبيەتتىڭ تابالدىرىعىن «تۇڭعىش رومان» دەگەن جانرمەن اتتادى. ول – «كۋرليانديا» («كۇتكەن كۇن»). كوز الدىڭىزعا ەلەستەتىپ كورىڭىز, ون التى جاسار بالا مايدان دالاسىندا ءجۇر. بوزبالانىڭ قاتقان جەردەن كوزىنە جاس الىپ وكوپ قازىپ جاتقانىن كورگەن كەكسە جىگىت كەلىپ وكوبىن قازىپ بەرەدى. بۇل – تراگەديا. وسى قانجىلاۋ ءداۋىردى ابەكەڭ باستان كەشتى. قيىن زاماننىڭ ناتيجەسىندە قالامگەر «كۋرليانديا» رومانىن جازىپ, جازۋشى دەگەن ۇلكەن ءۇيدىڭ تابالدىرىعىن ءىرى جانرمەن اتتادى. ۇلكەن دايىندىقپەن كەلگەن قازاق جازۋشىسىنىڭ بۇل شىعارماسى ادەبي ورتادا قوزعالىس تۋدىردى. «قان مەن تەر», «سوڭعى پارىز» روماندارى قازاق ادەبيەتىندە داۋىرلىك, ەپوحالىق بەلەس بولدى.
ابەكەڭنىڭ ءبىر سويلەم ءۇشىن ورنىنان تاپجىلماي وتىراتىن ەرەكشە ەڭبەكقور مىنەزى بار. بارىمىزگە: «سەندەر شىعارمالارىڭدى اۋدارعاندا ءمان بەرىپ قارامايسىڭدار. سالاقسىڭدار. ءبىز الەم ادەبيەتىنە ورىس ءتىلى ارقىلى باراتىنىمىزدى بىلمەيسىڭدەر. يسپاندىقتار, اعىلشىندار, فرانتسۋزدار ءبىزدىڭ ءتىلدى مەڭگەرگەن جوق», دەپ ۇرسىپ جۇرەتىن. قارىمدى قالامگەردىڭ ۇستاناتىن ءبىر-اق ءپرينتسيپى بار: ساپالى اۋدارما. ءبىر مىسال, ابەكەڭ ورىس ءتىلىنىڭ بىلگىرى يۋري كازاكوۆتىڭ بوساعانىن ەكى جىل كۇتتى. مۇنداي ىسكە ابەكەڭنىڭ عانا شىدامى جەتەدى. ءسويتىپ كازاكوۆتى الماتىعا الدىرىپ, باسى-قاسىندا بولىپ, ءتىپتى كازاكوۆتىڭ جەلكەسىندە تۇرىپ اۋدارتقان. وسىنداي تىنىمسىز ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا «قان مەن تەردىڭ» اۋدارماسى وتە جاقسى جاسالدى. ول كىسى «قان مەن تەردى» ءالى جازىپ جاتىر. ماعان ون جەتىنشى نۇسقاسىن دايىنداپ جاتقانىن ايتتى.
«سوڭعى پارىز» وقىلۋى وتە اۋىر شىعارما. ورىس ادەبيەتىندە «يسكۋسستۆو مەدلەننوگو چتەنيا» دەگەن ۇعىم بار. اسىقپاي وقۋ ءھام ءتۇسىنىپ وقۋ وسى «سوڭعى پارىزعا» ءتان.
دۋلات يسابەكوۆ,
جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى
