قازاق پروزاسىنىڭ ىشىندە شىعارمالارى الەمگە جول تارتقان ءبىرىنشى جازۋشى – مۇحتار اۋەزوۆ. «اباي جولى» ارقىلى الەمگە قازاق دەگەن ەل بار ەكەنىن تانىتتى. اۋەزوۆتەن كەيىن الەمدىك وقىرماندارعا جول تارتقان جازۋشى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ. «قان مەن تەردەگى» جاسالعان وبرازدار – ەلامان, تاڭىربەرگەن, سۇيەۋ قارت, كالەن, اقبالا ءبارى سونشالىقتى ايقىن. ءتىپتى كىتاپتى اشىپ قالعاندا كەزىگەتىن تىرىلي قاراقاتىننىڭ وبرازىنا دەيىن وقىرماننىڭ ەسىندە ساقتالادى. سۋدىر احمەتتىڭ بەينەسى شە؟ ادەبيەتتە بۇل ءبىر ەرەكشە بەينە, ەرەكشە كەيىپكەر. جۇرت ونى ازىلكەش, ەشكىمگە زيانى جوق كەيىپكەرلەردىڭ ءبىرى دەپ قابىلداۋى مۇمكىن. مەنىڭشە, ونىڭ بەينەسى بەرەكەسىزدىكتىڭ سيمۆولى. جازۋشىنىڭ سىني كوزقاراسى تۇرعىسىندا جاسالعان وبراز. ءتىپتى ەنتسيكلوپەدياعا بەرەكەسىزدىك دەگەن ماقالا قوسىلسا, وسى سۋدىر احمەتتىڭ بەينەسىن بەرە سالۋعا بولاتىن شىعار دەپ ويلايمىن. قىسقاسى, «قان مەن تەر» ارقىلى نۇرپەيىسوۆ الەمدىك دەڭگەيدەگى جازۋشى دارەجەسىنە كوتەرىلدى.
ەكىنشى ۇلكەن شىعارماسى – «سوڭعى پارىز». «سوڭعى پارىز» «قان مەن تەرگە» مۇلدە ۇقسامايدى, پسيحولوگيزمگە جاتاتىن بولەك شىعارما. وقيعالار ادامنىڭ ىشكى الەمىندە ءوتىپ جاتادى. مۇندا پروبلەما كوپ. ارال تەڭىزىنىڭ ازىپ, تايىزدانىپ كەتىپ بارا جاتۋى, تابيعاتتىڭ بۇزىلۋى, ادامداردىڭ مورالدىق بەينەلەرى سىندى پروبلەمالار كوتەرىلگەن. مۇنىڭ سىرتىندا نەگىزگى وقيعا جادىگەر, باكيزات, ءازىم اراسىندا وتەدى. الەمدىك ادەبيەتتە وديسسەيا دەگەن ۇعىم بار. گومەردىڭ «وديسسەي» پوەماسىنان شىققان عوي. ادامداردىڭ ىشكى الەمىندە اداسۋىن ايتادى. مىنا روماندا دا سولاي. اقيقاتتى, شىندىقتى, ماحابباتتى تابا الماي ءوز الەمىندە اداسىپ جۇرگەن ادامداردىڭ پسيحولوگيالىق كۇيىن ءدال بەرگەن. اسىرەسە كىتاپتىڭ ەڭ سوڭىندا شىندىققا كوز جەتكىزەتىن باكيزات بەينەسى ايقىن, انىق. «سوڭعى پارىز» رومانىن ىشكى پسيحولوگيزم كورىنىس تاپقان جاڭا ادەبيەتتىڭ باسى دەپ ايتۋعا بولادى. نۇرپەيىسوۆ بىزگە بۇل رومانى ارقىلى تۋرا جول سىلتەپ تۇرعان سياقتى. بۇل ءبىر جاعى.
ەكىنشى جاعىنان جازۋشىنىڭ ادامدىق كەلبەتىن ايتار بولساق, ول قاتال, ءوزىمشىل, ايتقانىنان قايتپايتىن ادام سياقتى بوپ كورىنۋى مۇمكىن. شىن مانىندە ولاي ەمەس. ول جەك كورگەن ادامىنا عانا قاتال بولۋى مۇمكىن. جاقسى كورگەن ادامىنا سونداي مەيىرىمدى. ءتىپتى بالا بولسا دا استى-ۇستىنە ءتۇسىپ تۇرادى. ابەكەڭ بىزگە جازۋشى بولۋ دەگەن باستان كەشكەن نارسەلەردى جازىپ جۇرە بەرۋ ەمەس, شىن مانىندە ول دەگەنىمىز – جاۋاپكەرشىلىك, ەڭبەكقورلىق, ەرلىك ەكەنىن ءوز ىسىمەن دالەلدەپ جۇرگەن قالامگەر. وسىعان دەيىن «قان مەن تەردى» بىرنەشە مارتە جوندەۋىنىڭ ءوزى سوعان دالەل. ءۇشىنشى ءبىر ايتايىن دەگەنىم, توقسان بەس جاسقا دەيىن ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ, باقىتتى ءومىر ءسۇرۋ, قيىن بولسا دا اۋىر بولسا دا ابىرويلى ءومىر ءسۇرۋ – شىنىن ايتايىن بۇل باقىت. قۇداي ابەكەڭە ءجۇز جىلدىعىن كورۋگە جازسىن دەگەن تىلەك ايتامىن.
تولەن ابدىك,
جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى
