حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسى رەتىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ دە بۇگىنگى ۇدەرىستەن تىس قالا المايتىنى تۇسىنىكتى. مۇندايدا ديپلوماتيالىق مايدان وكىلدەرىنىڭ الدىڭعى قاتارعا شىعىپ, قالىپتاسقان قيىن كۇرمەۋدى شەشۋ جولدارىن ىزدەۋى, مامىلەگەرلىك بىتىمدەر جاساسۋ ارقىلى ورتاق ىمىراعا جەتۋى كۇمانسىز ماڭىزعا يە بولماق. انىعىن ايتقاندا, اسىرەسە ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ كەزىندە جاس مەملەكەتىمىزدى جانجال وشاقتارىنا ۇشىراتپاي, ىمىراشىل, سىندارلى, بەيبىت ءھام وركەنيەت جولىمەن ورلەۋىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ قيىن دا ابىرويلى مىندەتى تۇرعانى ايان. مەملەكەت باسشىلىعى قايىسپاس قارا نارلار شىداس بەرەتىن مۇنداي اۋىر جۇكتى مويىماي الىپ ءجۇرۋ اماناتى ارتىلاتىن ازاماتتاردى بۇرىنعى بارشا وداق كولەمىندە تۇگەندەپ, ولارعا جاۋاپتى مىندەتتەر جۇكتەۋى دە سوندىقتان. وسىناۋ ءبىر شوعىر ايتۋلى قىز-جىگىتتەردىڭ العاشقى قاتارىندا كەڭەستىك مەكتەپتىڭ كەرمەك ءدامىن تاتقان كورنەكتى ديپلومات, كاسىبي مامان, اقكوڭىل ازامات, ادال دوس, جاس بۋىنعا ۇستاز ءابۋتالىپ ءىبىجان ۇلى احمەتوۆ اعامىز بولعان ەدى.
«جالعىز-اق ءۇمىتىمىز, قارۋىمىز», دەپ ۇلى مۇحتار اۋەزوۆ ايتقان ۇلت مۇددەسىنە باستارىن تىككەن الاش قايراتكەرلەرىنىڭ قاسيەتتى ءىسىن ءار سالادا, سونىڭ ىشىندە ديپلوماتيالىق مايداندا جالعاستىرعان ارىستارىمىز ءنازىر تورەقۇلوۆ, تۇرار رىسقۇلوۆ, سامات سۇندەتباەۆ سىندى ازاماتتاردىڭ ىزىمەن ەندىگى تاۋەلسىز قازاقستان ديپلوماتياسىنىڭ قاز باسقان قادامدارىن نىعايتۋدىڭ مارتەبەلى مىندەتىن ارقالاۋدا اعا تولقىن اراسىنان مارقۇم, بۇگىندە ارامىزدا ءتىرى بولعاندا بيىلعى 4 قاراشادا 70 جاسقا تولاتىن ءابۋتالىپ ءىبىجان ۇلىنىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگىن ارنايى اتاپ ءوتۋىمىز پارىز.
سوناۋ پاتشالىق رەسەيدىڭ زىميان ساياساتىن جىمىسقى تۇردە جالعاستىرعان كەڭەس زامانىندا ءوز اتامەكەنىندە وتىرسا دا, جەرگىلىكتى قازاقتارعا بۇيىرعان الىس شولەيتتە ورنالاسقان تالاس اۋدانىنىڭ شاعىل قۇم ورتاسىنداعى شاعىن اۋىلداعى قوڭىرقاي قازاق مەكتەبىن بىتىرگەن ءابۋتالىپ بالا كۇنىنەن الىسقا ۇمتىلىپ, تاكاپپار ماسكەۋگە قاتارىنان بىرنەشە جىل بارىپ ءجۇرىپ, اقىرى ارمانىنا جەتىپ, اتاعى جەر جارعان ماسكەۋ مەملەكەتتىك حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنا (مگيمو) وقۋعا تۇسەدى. اتالعان وقۋ ورنىن 1977 جىلى ويداعىداي اياقتاعان سوڭ, تۇركياداعى كسرو وكىلدىگىنە جۇمىسقا جىبەرىلدى. ودان كەيىن قازاقستانعا ورالىپ شەتەلدەرمەن دوستىق قوعامىندا, بىرنەشە جىل سول كەزدەگى قازاق كسر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە قىزمەت اتقارىپ, بىلىكتىلىگىن شىڭداي ءتۇسۋ ءۇشىن قايتادان ماسكەۋگە اتتانىپ, كسرو سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ديپلوماتيالىق اكادەمياسىنىڭ باسشىلىق قۇرامعا ارنالعان كۋرستارىندا تىڭداۋشى بولدى. اكادەميادا كوزگە تۇسكەن ابەكەڭ ۆەتنامداعى كەڭەس وداعى ەلشىلىگىنە قىزمەتكە جولدانادى. مىنەكي, ول كەزدە نەگىزىنەن ساياسي ەليتانىڭ بالالارى وقيتىن الەمگە ايگىلى جوعارى وقۋ ورنىن اۋىل بالاسىنىڭ باعىندىرۋى, راسىندا, ەرەن ەڭبەكقورلىق پەن قايسار مىنەزدىڭ ارقاسى, ءتىپتى ەرلىككە پارا-پار ارەكەت ەدى.
البەتتە, ءابۋتالىپ ءىبىجان ۇلىنىڭ ۇزاق جىلعى تاجىريبەسى مەن بىلىكتىلىگى تۋعان ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن العان ساتىنەن باستاپ, ەكىنشى تىنىسى اشىلعانداي جارقىراي كورىندى. تۇرىك, پارسى, فرانتسۋز تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرگەن ەگەمەن ەلدىڭ رەسمي وكىلى رەتىندە تۇركيا, يرانداعى كونسۋل, باس كونسۋل جاۋاپتى مىندەتتەرىن ويداعىداي ورىنداپ, مينيسترلىكتىڭ ورتالىق اپپاراتىندا جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتتەردى ابىرويمەن اتقاردى.
كاسىبي مامان رەتىندە ديپلوماتيا سالاسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى لايىقتى باعالانىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن قازاقستاننىڭ تاجىكستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى بولىپ تاعايىندالدى. وكىنىشكە قاراي, ونىڭ عۇمىرى دا كەمەلدىككە كوتەرىلگەن كەزەڭىندە, ونداعان جىلدارعى باي تاجىريبەسىن, بولمىسىنداعى بوياماسىز قاسيەتتەرىنەن تۋىندايتىن بەدەلى مەن بىلىكتىلىگىن تۋعان ەلىنىڭ مۇددەلەرى جولىندا سارقا جۇمساۋعا دايىن اسقارلى شاعىندا كەنەتتەن, وتانىنان تىس جەردە جۇرگەن كەزىندە ءۇزىلدى.
ديپلوماتيالىق دارەجەسىنە ساي ءوز ورتامىزدا ء«بىزدىڭ گەنەرال» اتانعان ابەكەڭنىڭ جارقىن بەينەسى ءبىزدىڭ ەسىمىزدە قانداي بولسىن جوعارى لاۋازىمدا جۇرگەنىمەن, سول باياعى قۇمدى اۋىلداعى قۇنارلى قازاقى ورتانىڭ ىزگىلىككە تۇنعان ءتول مادەنيەتى قانىنا سىڭگەن قالپىندا قاراپايىم دا قايىرىمدى, ازامات, ابزال اعا, ۇستاز رەتىندە ساقتالدى. وسى قىرىنان كەلگەننىڭ وزىندە عانا ابەكەڭ تۇلعاسى بۇگىندەگى كەيبىر قولىنا بولىمسىز بيلىك تيسە «جامانعا جال بىتكەندەي» ەكىلەنىپ, ەسىرىپ, وزگەلەردىڭ باسىنا بۇلت ءۇيىرىپ, سۋىق كولەڭكەسىن تۇسىرۋدەن اسا المايتىن بايعۇستاردان مۇلدە بيىك, ماڭايىنا جىلىلىق تاراتۋشى جارقىن, تارتىمدى جان ەدى. ابەكەڭنىڭ ءومىر مەكتەبىنەن وتكەن جاس ديپلوماتتاردىڭ بىرقاتارى بۇگىندە ەلشى, مينيسترلىك باسشىلىعى قۇرامىندا ەڭبەكتەنۋدە.
ۋاقىت تولاسسىز زىمىراپ, ءابۋتالىپ ءىبىجان ۇلىنىڭ ورتامىزدان وزعانىنا دا توعىز جىل تولىپتى. 2010 جىلعى 11 قاراشاداعى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قايعىلى حابارلاماسىندا «ونىڭ قازاقستاندىق ديپلوماتياداعى باعا جەتپەس ەڭبەگى ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ سىرتقى ساياسات تاريحىندا ماڭگى قالادى» دەلىنگەن ەدى. بۇگىندە, اسىرەسە بيىلعى جاستار جىلىنىڭ ءرامىزدى ءمانى ورايىندا حالىقارالىق قاتىناستار سالاسىندا جۇرگەن ءۇمىتتى, ساۋلەلى جاستار, قارىمدى قىزمەتكەرلەر الدىمىزدا ۇلگىلى ءومىرى, زيالىلىق كەلبەتى, ادامدىق بولمىسى, ادال ەڭبەك جولىمەن جارىق ءىز قالدىرعان اعا ۇرپاقتىڭ كورنەكتى تۇلعالارىن ۇمىتپاي, ءاردايىم ەستە ۇستاۋى پارىزىمىز دەپ بىلەمىز.
ولاي بولسا, مەملەكەت مۇددەسى جولىندا جىراقتا ءجۇرىپ كوز جۇمعان ابەكەڭنىڭ جەرلەستەرىنىڭ, ياعني جامبىل وبلىسى, تالاس اۋدانى ارداگەرلەر كەڭەسى مۇشەلەرىنىڭ تاراز نەمەسە قاراتاۋ قالاسىنىڭ وقۋ ورىندارىنىڭ بىرىنە (مەكتەپ, كوللەدج, ينستيتۋت) ءابۋتالىپ ءىبىجان ۇلى احمەتوۆتىڭ اتىن بەرۋ ۇسىنىستارىن قولداي وتىرىپ, ول كىسىنىڭ ارىپتەستەرى رەتىندە ءوز تاراپىمىزدان ەلورداداعى ديپلوماتيالىق كورپۋس اراسىندا سپورتتىق ويىنداردان جارىس, قازاقستان ديپلوماتيالىق ينستيتۋتى اۋديتورياسىن اتاۋ, جاس ماماندارعا بەرىلەتىن ماراپات تاعايىنداۋ نەمەسە وزگە دە تاعىلىمدى شارالار قابىلداۋعا بولار ەدى دەگەن ۇسىنىسىمىزدى ورتاعا سالعىمىز كەلەدى.
بورانبەك البەرگەن ۇلى,
مۇحتار كارىباي
