بۇل كۇندەرى وڭىردە دە 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەنگىزىلەتىن «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ» جۇيەسى بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
بۇل ماقساتقا ۇكىمەت دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جىلدار بويى بىرتە-بىرتە دايىنداۋ ارقىلى جەتتى دەۋگە بولار. مىسالى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قۇرامىندا «مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە اقى تولەۋ كوميتەتى» قۇرىلدى. بيۋدجەت قارجىسىن ساقتاندىرۋ قاعيداسى بويىنشا اۋرۋحانالارعا بەرۋ نورماسى ەنگىزىلدى.
ەندى وسىنداي جاڭاشىلدىقتاردى ءارى قاراي كوبەيتۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاڭا تاسىلگە كوشىرۋدىڭ ۋاقىتى كەلدى. ونسىز ساپالى وركەنيەتتى مەديتسينالىق قىزمەتكە جەتۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنى تۇسىنىكتى.
– ءمامس جاعدايىندا مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنگەندە الدىمەن مەديتسينالىق قىزمەتتى تۇتىنۋشىنىڭ مارتەبەسىن انىقتاپ الۋ ماڭىزدى. سوعان قاراي كومەك كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ەسەبىنەن, ءيا بولماسا, كەڭەيتىلگەن ساقتاندىرۋ پاكەتى ەسەبىنەن تولەنەدى, – دەيدى فيليال ماماندارى.
ەمدەلۋشىلەر بۇرىنعىداي جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتى كورسەتۋى ءتيىس. ءارى قاراي مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە بارلىق قاجەتتى ارەكەتتەردى وزدىگىنەن جۇزەگە اسىرادى.
– سوندىقتان اۋىل, قالا تۇرعىندارى اراسىندا اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. ماماندار اۋىلداردى ارالاپ, حالىقپەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋدە. قالا تۇرعىندارى ءۇشىن كوشە بيلبوردتارى مەن LED-ەكرانداردا, قوعامدىق كولىكتەردە جارنامالار ورنالاستىرىلىپ, راديو جانە تەلەارنالاردان حابار تاراتىلۋدا, – دەيدى مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن مونيتورينگتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى الماگۇل احمەتجانوۆا.
سونداي-اق مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى اقپاراتتى قوردىڭ fms.kz سايتىنان نەمەسە 1406 نومىرىنە حابارلاسىپ, الۋعا بولادى.
وبلىستا 179686 ادام رەسمي تۇردە جۇمىسپەن قامتىلعان. ولارعا جۇمىس بەرۋشىلەر مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا جارنا تولەيدى. 1750 ادام بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمىن اۋدارىپ وتىرادى. ولار 2020 جىلدان باستاپ جارناسىن مەملەكەت تولەپ بەرەتىن الەۋمەتتىك قورعالماعان ازاماتتارمەن قاتار ساقتاندىرىلعان ادامنىڭ مارتەبەسىن الادى.
وڭىردەگى بارلىق جۇمىس بەرۋشىلەر ءوز قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن 2017 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ اقشا اۋدارۋدا. جۇمىس بەرۋشىلەر مەن جەكە كاسىپكەرلەر مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ بويىنشا 9,3 ملرد تەڭگە تولەگەن.
جاڭا جۇيەگە قوسىلعان جۇرتشىلىق 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەكى ءتۇرلى پاكەت بويىنشا قىزمەت الماق. العاشىندا تۇرعىندار ءۇشىن جەڭىلدىك قاراستىرىلادى. 1 قاڭتاردان باستاپ, ءساۋىر ايىنا دەيىن مەديتسينالىق كومەك بارلىق تۇرعىندارعا بىردەي كورسەتىلەدى.
ال 1 ساۋىردەن باستاپ ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە تىركەلمەگەندەر ەكىنشى پاكەت ۇسىناتىن كومەكتى تەگىن الا المايدى. بۇل قاتاردا تابىسى از, قالتاسى قىمبات شارالاردى كوتەرمەيتىن مرت, كومپيۋتەرلىك توموگرافيا, قان كومپونەنتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ, مەديتسينالىق وڭالتۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالعان ەمدەۋ تۇرلەرى بار.
جاڭا جۇيە جاڭاشىلدىعىنا جەرگىلىكتى مەديتسينالىق مەكەمەلەر قانشالىقتى دايىن, ماسەلە وسىندا. فيليال مالىمەتىنشە, وبلىسىمىزدا ەمحانالار مەن اۋرۋحانالار تۇگەلدەي كومپيۋتەرمەن جابدىقتالعان. بارلىعى ينتەرنەت ارقىلى اقپاراتتىق جۇيەگە قوسىلعان.
جالپى, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى جانە تەگىن مەديتسينالىق كەپىلدەندىرىلگەن كومەك جۇيەسى بار. ەندى وسى ەكەۋى قالاي بىرگە ىسكە اسىرىلادى دەگەن سۇراق تۋادى. جۇرتشىلىق ەكى ءتۇرلى پاكەت بويىنشا مەديتسينالىق كومەك الادى. العاشقىسى – كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك پاكەتى. كەپىلدىك كومەك شەڭبەرىندە ساقتاندىرىلعان نەمەسە ساقتاندىرىلماعانىنا قاراماستان, ادامدار ەمحانا دارىگەرلەرىنە قارالىپ, ستاتسيونارلاردا ەم قابىلدايدى. ال العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتى تىركەۋدە تۇرعان ەمحانالارىنان الادى. مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ەكىنشى پاكەتكە جاتادى. قالالىق №4 ەمحانانىڭ باس دارىگەرى ارمان وتاربەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي كومەكتى العىسى كەلەتىن ادام ەمحانادا تىركەلۋى ءتيىس. ارقايسىمىز ءوز دەنساۋلىعىمىزدىڭ دارىگەرى بولۋعا ۇيرەنۋىمىز كەرەك.
ناۋقاستار مەديتسينالىق ساراپتامادان ءوتۋى ءۇشىن قاراجاتىن جۇمسايدى. ءدارى-دارمەك ساتىپ الىپ, اقىلى نەگىزدە ەمحانالارعا قارالادى. جاڭا جۇيە شىعىننىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن وتەيدى. تەگىن مەديتسينالىق كومەكتى مەملەكەتتىك ەمحانالاردان بولەك, جەكەمەنشىك مەديتسينالىق مەكەمەلەر دە كورسەتەدى. ياعني, حالىقتىڭ 15 ساناتىنا جەڭىلدىك بەرىلىپ, جارنانى مەملەكەت تولەيدى. ولاردىڭ قاتارىندا بالالار, جۇمىسسىزدار, مۇگەدەك بالاسى بارلار, «التىن القا», «كۇمىس القا» يەگەرلەرى, ارداگەرلەر, ستۋدەنتتەر, 3 جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمىمەن اينالىساتىن انالار بار.
ال «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» وبلىستىق فيليالى ازاماتتارعا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەك ساپاسىن جۇيەلى تۇردە باقىلاپ, اي سايىنعى قىزمەتتەرىن تولەيدى. تولەم كورسەتىلگەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەسەپتەلەدى.
الماگۇل احمەتجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, مونيتورينگ كورسەتىلگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن كولەمىن باقىلايدى. مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدە ايىپپۇلدان بولەك, قور ساراپشىلارى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر اراسىندا ءتۇسىندىرۋ, مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ساراپتاۋ, ەمدەلۋشىلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ مەن اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلاماسىن جۇرگىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەدى.
ايىپپۇل سالىنعان ەمدەۋ ورىندارىنىڭ قاتارىندا وڭىردەگى ع.سۇلتانوۆ اتىنداعى وبلىستىق اۋرۋحاناسى, ەكىباستۇز قالالىق اۋرۋحاناسى, وبلىس ورتالىعىنداعى №1, №3 اۋرۋحانالارى بار.
– ەندى دارىگەرلىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى بويىنشا جۇرگىزىلەتىن مونيتورينگ ناتيجەسى تۇراقتى تۇردە جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلادى. بۇل حالىققا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە قاجەت. مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ونى ناۋقاستاردىڭ باعالاۋى ماڭىزدى, – دەيدى مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن مونيتورينگتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى.
مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قىزمەتتىڭ ناقتى كورسەتىلگەن نەمەسە كورسەتىلمەگەنىن, ەمدەۋ حاتتامالارىنىڭ تالاپقا ساي تولتىرىلۋى نەمەسە تولتىرىلماۋىن, جالپى ناتيجەسىن تەكسەرەدى. وسى تالاپتار ساقتالماسا, ەمدەۋ ورىندارىنا ايىپپۇل سالىنادى. ەگەر ەمدەۋ بارىسىندا ورەسكەل زاڭ بۇزۋشىلىقتار ورىن السا, ونىمەن قۇقىق قورعاۋ ورىندارى اينالىسادى.
قوردىڭ مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسى مەن كولەمىن باقىلاۋ بويىنشا وكىلەتتىكتەرى بار. مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ بارلىق تۇرلەرى مونيتورينگتەن وتەدى.
– اۋىلدار قاجەتتى جاعدايدا تولىق كومەك الادى, – دەدى «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ» اتقارۋشى ديرەكتورى نۇرلان قاسىموۆ.
ال ساقتاندىرىلماعان ادامدار ءۇشىن جوسپارلى مەديتسينالىق كومەك اقىلى بولماق. مىسالى, ساقتاندىرۋى جوق ادامعا مرت, ۋدز سالالىق دارىگەرلىك كەڭەس سياقتى شارالارعا اقى الىنادى. ال ساقتاندىرىلعان ادام مەديتسينالىق كومەكتى قاجەتتى مولشەردە الا بەرەدى.
سونىمەن قاتار نۇرلان قاسىموۆتىڭ ايتۋىنشا, مەديتسينالىق كومەكتى قارجىلاندىرۋعا 2020 جىلى 56,9 ملرد تەڭگە بولىنبەك.
وڭىردە كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتەتىن 63 مەديتسينالىق مەكەمەلەر بار. ونىڭ 30-ى – جەكەمەنشىك. مەديتسينالىق قۇجاتتاما تەك ساندىق فورماتتا جۇرگىزىلەدى. حالىقتى تىركەۋ رەگيسترىندە بەكىتىلگەن وبلىستىڭ ءاربىر تۇرعىنى جەكە ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. قۇجاتتار ەمدەلۋشىلەردى ەلەكتروندى فورماتتا باقىلاۋ جانە ەمدەۋ بارىسىن قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ قىزمەتىنە تەكسەرۋ, باقىلاۋ جۇمىستارى دا اسا قاجەت. سوندىقتان «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ» ساراپشىلارى تۇراقتى تۇردە اۋرۋحانا, ەمحانالاردىڭ دارىگەرلىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا مونيتورينگ جۇرگىزەدى. اقپاراتتىق جۇيە ارقىلى دا باقىلاي الادى. بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس, جوسپارلى تەكسەرۋ شارالارى وتكىزىلەدى. ناۋقاس ادامنىڭ قۇقىعىن ساقتاندىرۋ قورى قورعايدى.
– ال اقشا ەشقايدا كەتپەيدى, مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا جينالادى. باسەكەلەستىككە اۋرۋحانا, ەمحانالار قازىردەن دايىندالۋى كەرەك. ەمدەلۋشىلەر قاي اۋرۋحاناعا, ەمحاناعا كوبىرەك بارسا, قارجى دا سوندا قۇيىلادى, – دەيدى ەمدەلۋشى تۇرعىن جارقىنبەك سمايىل.
جاڭا جۇيە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى قىزمەت ساپاسىن جەتىلدىرۋ, وسى باعىتتا تۇراقتى قارجىلىق جۇيەنى قالىپتاستىرۋ, ەمحانالاردىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋدى كوزدەيدى. بۇل جۇيەنىڭ جۇزەگە اسۋى ءۇشىن ۇكىمەت جان-جاقتى دايارلىق جاسادى.
تۇرعىندار قازىرگى قور 1998 جىلعى بۇرىنعى قاتەلىكتى قايتالامايدى دەپ سەنەدى. مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ ەنگىزىلگەننەن كەيىن جاقسى وزگەرىستەر كەلەدى دەپ اسىعا كۇتەدى. قازىر بۇكىل قارجىنى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمەلەر جينايدى. اۋرۋحانا, ەمحانالارعا مامانداردىڭ كەلۋىن قامتاماسىز ەتەدى, شەتەلدىك مەديتسينالىق قوندىرعىلار الادى, كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزە باستايدى.
جوعارىداعى مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىندا كەزدەسكەن ولقىلىقتار ءۇشىن ايىپپۇل تولەگەن اۋرۋحانالاردىڭ مىسالى سونىڭ دالەلى. سوندىقتان ماسەلە قىمبات قوندىرعىدا, كۇردەلى جوندەۋدە دە ەمەس, كادىمگى ادامي فاكتوردا, تۇرعىنداردىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكە بەرگەن باعاسى نەگىزگى كورسەتكىش بولاتىنىن ەسكەرەيىك.
پاۆلودار وبلىسى
