مەن ءماجيت امانقۇل ۇلى ءابدىروۆ اعامدى وسى قاتارعا قوسار ەدىم.
ءدىني سالتىمىزدا مارقۇمنىڭ جانازاسىن شىعارعان سوڭ يمام ءۇش قايىرا «جاقسى ادام با» دەپ سۇرايدى. سونىڭ بىرىنشىسىندە جانازاعا تۇرعان جاميعات «جاقسىم» دەپ جاۋاپ بەرسە قالعان ەكەۋىندە سۇرالمايدى. وكىنىشتىسى, وسى جاقسى ۇردىسىمىزدەن اجىراپ بارامىز. الدە جاقسىم تۇلعالارىمىز ازايىپ بارا ما, الدە پەندەشىلىكپەن وسى ءبىر كەمەل ءسوزىمىزدى قيمايمىز با, الدە جادىمىز قىسقارىپ بارا ما – سيرەك ايتىلاتىن بولىپ ءجۇر.
ونى كۇنى كەشە عانا ءماجيت اعامىزدىڭ جانازاسىنان دا كوردىك.
يمام ومىرزاق قاجى بەكقوجا:
– جاقسى ادام با؟ – دەپ سۇراعان.
قالىڭ جاميعات ءدۇر ەتە قالعان:
– جاقسى ادام! – دەپ.
الدىڭعى ساپتا تۇرعان مەن جانە ءبىر-ەكەۋمىز «جاقسىم» دەگەنبىز.
مىڭگىرلەدىك دەپ ايتا المايمىن. جينالعانداردىڭ قالىڭ داۋسى بىزدىكىن باسىپ كەتسە كەرەك.
كەلەر ءسات ەل تىنا قالسىن. ەل يمام تاعى دا «جاقسى ادام با» دەپ سۇراي ما دەپ كۇتكەن. الايدا يمام سۇرامادى.
وسىدان-اق ءماجيت اعامىزدىڭ جاقسىمدىعى ءبىلىندى.
ول نە قىلعان جاقسىمدىق؟
اعامىز قازاقى ازاماتتىق تاربيەنىڭ ادامى ەدى. ول كىسى وسى تاربيەسىمەن ءوزىن عانا ەمەس ءبىزدى دە تاربيەلەدى.
ادامنىڭ قاجەتتىلىگى تاۋسىلعان با؟!. قاجەتتىلىك ءبىر جاراتۋشىدا بولماس, وزەكتى جاننىڭ قاجەتتىلىگى كۇنىندە. ەڭ قۇرىعاندا كۇكىرت قاجەتتىلىگى بار. ونسىز وشاعىڭىزدى كوڭىرسىتە المايسىز. ونسىز ورازاڭىزدى اشا المايسىز.
ارينە, اعامىزدىڭ دا قاجەتتىلىگى جەتەتىن. سونىڭ وزىندە ەشكىمنەن ەشنارسە سۇراماۋعا بەيىل ەدى, ءبارىن قاناعاتى باسار ەدى, قولىندا بارىنا تويار ەدى. ەشقاشاندا سول ءوزىنىڭ قولىنداعىسىن بۇلدامايتىن. قىل اقىرى, سونىسىمەن بولىسەتىن.
نەسيە ءسوز سويلەۋدەن قاشقاقتايتىن. ءوزى سويلەمەسە دە, وزگەلەردىڭ سولايشا سويلەۋىن جاقتىرماي وتىراتىن. كوسەمسۋدەن قاشقاقتايتىن. شەشەنسۋدەن اياق جياتىن. ونىسى تابيعاتىنان دەپ بىلەم. ايتپەسە, ءتۇپ اتاسى «قاراتاۋدا بالا بي, الاتاۋدا دانا بي» اتانعان قارا ءبيدىڭ تىكەلەي ۇرپاعى ەمەس پە؟ انىعى ەشكىمنەن ءسوز سۇراي قويمايتىندىعى. ايتپەسە كەرەقارىس كىتاپ جازار ما ەدى؟ شەجىرە كىتابىن.
قالاي دەسەك تە اعامىز بارشىلىقتا ءومىر ءسۇردى. سول بارىنىڭ سارى تورتادايىنى ءتورت بالاسى ەدى. بارىنىڭ باسى سولار ەدى. سول تورتەۋى جارقىراي كورىندى. سول ءتورت بالاسى قارا بابالارىنىڭ سالىپ كەتكەن سارا جولىنا ءتۇستى. قالىڭ قازاعىنا ماجىلىسمەن, گەنەرال, سوت, كاسىپكەر بولىپ ءبىلىندى.
قايران, ءماجيت اعامىز! ءبارى بار دەمەسەك تە سول بارىنىڭ ءوزىن جارقىراتۋعا جوق ەدى-اۋ. انا بالام اناداي, تۇگەنباي بالام تۇگەنباي دەمەي كەتتى-اۋ.
اقىلماندىعى ءبىر باسىنا جەتەتىن. ويتكەنى ماڭىنداعى توپتىڭ قاراسى قاشاندا سەيىلمەيتىن, سيرەمەيتىن.
بەرىپ تە جاتقان بولار. الايدا ەلدىڭ اعامىزدان الاتىنى ءتىل كومەگى-اۋ دەپ توپشىلايمىن. بالىق سۇراپ كەلگەندەرگە قارماق ۇستاتقانىن كورىپ جۇردىك. سودان دا ەل ءجون سۇراۋعا, ءسوز سۇراۋعا بەيىل. ءجون سۇراساڭ ەرتەڭىندە ءوزىڭ دە بىرەۋگە ءجون ايتىپ وتىرار ەدىڭ. ءسوز سۇراساڭ كەرەگىن عانا ايتار ەدى. ساعان عانا كەرەگىن. ءسوزى مەن ءىسىنىڭ كەمى بولمادى دەپ ايتا الماسپىز, الايدا ارتىعى بولمايتىن.
تىزەسى بۇگىلگەن ەمەس. بەلى يىلگەن ەمەس. قاقپان باسپادى. تۇساۋ كورمەدى. سوندىقتان بارىمىزدەن كىسى بويى بيىك تۇردى.
سوندىقتان دا اعا بولىپ ءبىزدى سوڭىنان ەرتتى.
كەيىندە سىرقاۋلى بولدى. توسەككە تاڭىلعان اعامىز كەرنەي بابامىزعا قاتىستى ءسوز ەستىسە جاتقان ورنىنان اتا جونەلەر ەدى.
اعامىز قازاعىن ءسۇيدى. كەرنەي باباسى ارقىلى. كەرنەي بالاسى ارقىلى. باباسىن سۇيگەنى سونشالىق دەنساۋلىعىن دا بەردى. سويتكەن باباسى نەسىن بەردى دەگەن زاڭدى ساۋال تۋادى. اۋەلى ءبىر اللا, سودان سوڭ كەرنەي باباسى القادى. ايتپەسە اسىل اعامىز اۋىرعان سىرقاتپەن سەگىز جىل جۇرمەك تۇرسىن مىنا جارىق جالعاندا سەگىز كۇن دە جۇرمەس ەدى. جارتى عاسىر بىرگە ءتۇتىنىن ءتۇزۋ ۇشىرىپ كەلگەن قاناي انامىز باقيلىققا وزعاندا كادىمگىدەي شوگىپ قالعان. وسى سەگىز جىلدا ادام بالاسىنا بۇيىرا بەرمەس باقىتقا كەنەلدى. بالالارىنىڭ قىزىعىن قىزىقتادى. ودان اسىپ نەمەرەلەرىنىڭ قۋانىشتارىن ءبولىستى. شوبەرەسىنىڭ قولىنان سۋ ءىشتى.
جالعىز قولمەن ازان شاقىرعاندى كورىپ ءجۇرمىز. جالعىز قولمەن نامازعا جىعىلعانداردى دا كەزدەستىرەمىز. جالعىز قولمەن باتا بەرگەندى كورمەك تۇرسىن باسىمىزدان تالاي مارتە وتكىزدىك. بەرەكەسى, بايانى بار ىستەرگە بارعاندا اسىل اعامىزدىڭ الدىنا بارامىز, الاقان جايىپ تۇرا قالامىز.
شولتاڭ ەتكىزىپ جالعىز قولىمەن بەتىن سيپايدى. سول بەرگەن باتاسى قاتا كەتپەيتىن. باتانىڭ بەرەكەسى بارلىعى وسىدان-اق كورىنىپ تۇرعان بولار.
ادام بالاسى دا توپىراق. ادام بالاسى دۇنيەگە كەلگەندە توپىراعى بۇلك ەتەدى دەيدى. سول توپىراعى تارتتى.
ەل-جۇرتىنىڭ ەسىندە جۇرەتىن ءبىر ادام بولسا ول ادام ءماجيت اعامىز دەر ەدىك.
تورەحان مايباس,
جازۋشى,
«قازاقپارات» باسپا كورپوراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى
قاراعاندى
