قازاقستان • 11 قازان، 2019

«سارىارقا» گاز قۇبىرى ەلورداعا جەتتى

255 رەتكورسەتىلدى

قۇرىلىسى بيىلعى ناۋرىز ايىندا باستالعان «؛سارىارقا»؛ گاز قۇبىرى ماگيسترالدى جەلىسى ەلورداعا دا جەتتى. قالا ىرگەسىندەگى گاز تاراتۋ ستانساسىندا قۇبىردىڭ «؛التىن تورابىن»؛ دانەكەرلەۋ ءراسىمى بولىپ ءوتتى. وعان «؛سامۇرىق-قازىنا»؛ ءۇاق»؛ اق باسقارما ءتوراعاسى احمەتجان ەسىموۆ، نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ، ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى مەن «؛بايتەرەك»؛ ۇبح»؛ اق، «؛قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى»؛ اق مەن «؛ەۋرازيالىق دامۋ بانكى»؛ وكىلدەرى قاتىستى.

اۋقىمدى جوبانى قارجى­؛لان­؛­؛دىرۋعا «؛سامۇرىق-قا­؛زى­؛نا»؛ قورى بەلسەنە اتسالىستى. قۇرىلىس مەردىگەرى &ndash؛ «؛قاز­؛قۇرى­؛لىسسەرۆيس»؛ مگقك»؛ اق، وپەراتورى &ndash؛ «؛استانا گاز قمگ»؛.

سالتاناتتى ءراسىم بارىسىندا ا.ەسى­؛موۆ ەلوردادان تارتىلعان قۇبىر مەن جەزقازعان جاقتان كەلگەن قۇبىردى دانەكەرلەۋ جۇمىسىنا دايىندىق بارىسىمەن تانىستى. سودان كەيىن بىر-بىرىنە بەتتەسىپ تۇرعان ەكى قۇبىردى دانەكەرلەۋگە نۇسقاۋ بەردى. بارلىق قۇرال-جابدىقتارىن سايلاپ، تەك قانا نۇسقاۋ كۇتىپ ءازىر تۇرعان ەكى دانەكەرلەۋشى ىسكە كىرىسىپ كەتتى. بۇدان كەيىن ا.ەسىموۆ پەن ا.كولگىنوۆ، وسى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىس­؛قان باسقا دا ۇيىمدار باسشىلارى دانەكەرلەنگەن قۇبىرعا ەسكەرت­؛كىش قولتاڭبالارىن قالدىردى.

ا.ەسىموۆ قۇرىلىسقا وڭ باعا بەرىپ، ەلى­؛مىزدىڭ سولتۇستىك جانە ورتالىق وڭىر­؛لەرىن تابيعي گازبەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ­؛­؛دىڭ، جىلۋ بەرۋ نىساندارىن كومىر­؛دەن گازعا كوشىرۋدىڭ، سونداي-اق گاز قۇبى­؛رى وتەتىن وبلىستاردىڭ ەكولوگيا­؛سىن جاق­؛سارتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

«؛قازاقستان رەسپۋب­؛لي­؛كا­؛سى­؛نىڭ تۇڭ­؛عىش پرەزيدەنتى ن.ا.نازارباەۆتىڭ بەس الەۋ­؛مەت­؛تىك باستاماسى اياسىندا سالىن­؛عان گاز قۇبىرى ورتالىق قازاق­؛ستان مەن ەل استاناسىن ورتاق گاز تاسىمالداۋ جەلى­؛سىمەن بايلانىستىردى. بۇل ءبىر جىلدان از ۋاقىت ىشىندە سالىنعان، تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ەڭ ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبا»؛، دەدى ا.ەسىموۆ.

ول جۋرناليستەرگە بەرگەن شاعىن سۇحباتىندا «؛سارىارقا»؛ قۇبىرى ارقىلى جەتكىزىلەتىن گازدىڭ تۇتىنۋشىلار ءۇشىن با­؛عا­؛سى­؛ ءالى تولىق ايقىندال­؛ما­؛عانىن، ءتاريفتىڭ جان-جاقتى ءتيىمدى بولۋى­؛ قا­؛راستىرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

وسى ماسەلەگە قاتىستى بەرىل­؛گەن مالىمەتتەر بويىنشا، گاز قۇبىرى پايدالانۋعا تاپسى­؛رىل­؛عان­؛نان كەيىن «؛ينتەرگاز ورتالىق ازيا»؛ اق-نا جالعا بەرىلەدى. اتالعان كومپانيا گاز تاسىمالداۋدى ىسكە اسىرادى. بۇل رەتتە­؛ گاز ءتاريفىن قالىپتاستىرۋ كە­؛زىن­؛دە «؛ينتەرگاز ورتالىق ازيا»؛ اق-تىڭ قۇبىر جولىن پايدالانۋ شىعىندارى جانە جالدىق تولەمدەرى ەسكەرىلەتىن بولادى. ءوز كەزەگىندە تاريفتەردى بەكىتۋ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيس­؛تر­؛لى­؛گىنىڭ تابيعي مونوپوليالاردى­؛ رەتتەۋ، باسەكەلەستىكتى جانە تۇ­؛تى­؛نۋشىلاردىڭ قۇقىق­؛تارىن قور­؛عاۋ كوميتەتىنىڭ قۇزىرەتىنە جاتادى. ال ىشكى نارىقتا تاۋار گازىنىڭ كوتەرمە ساۋداداعى شەكتى باعاسىن ەنەرگەتيكا مي­؛نيس­؛ترلىگى بەكىتەدى.

ەلوردا اكىمى ا.كولگىنوۆ گاز قۇبىرىن تارتۋعا قاتىستى ۇل­؛كەن جۇمىستىڭ اتقارىلعانىن اتاپ ءوتتى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ مىندەتى &ndash؛ گازدى قالا ىشىندە تاراتۋ. اكىمدىكتىڭ اق­؛پاراتى بويىنشا ەلوردادا گاز­؛دى ءبولىپ تاراتۋ جەلىلەردىڭ قۇ­؛رىلىسى ءۇش كەزەڭگە بولىنگەن. جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەگىندە 9 ىسكە قوسۋ كەشەنى قامتىلادى: ولار &ndash؛ ءبىرىنشى، ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەندەرى بويىنشا ءبىرىنشى، ەكىنشى، ءۇشىنشى جەو-لاردىڭ سۋ جىلىتۋ قازاندىقتارىنا گاز بەرۋ؛ ءۇشىنشى، ءتورتىنشى، بەسىنشى، التىنشى ىسكە قوسۋ كەشەندەرى بويىنشا «؛كوكتال-1، 2»؛ تۇرعىن ءۇي القاپتارىنا دەيىنگى گازدى ءبولىپ تاراتۋ جەلىلەرىن سالىپ، ىسكە قوسۋ؛ جەتىنشى، سەگىزىن­؛شى، توعىزىنشى ىسكە قوسۋ كەشەن­؛دەرى بويىنشا «؛تەمىر جول»؛، «؛وڭ­؛تۇستىك-شىعىس»؛ تۇرعىن ءۇي الاپتارىنا دەيىنگى گازدى ءبولىپ تاراتۋ جەلىلەرىن سالىپ، ىسكە قوسۋ.

جوبانىڭ ەكىنشى كەزەگىندە 4 ىسكە قوسۋ كەشەنى قامتىلادى: ولار &ndash؛ ءبىرىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنى بويىنشا گازدى «؛شىعىس»؛ باس­؛تى گازدى ءبولىپ تاراتۋ پۋنكتىنە (بگتپ) جانە «؛وڭتۇستىك-شىعىس»؛ بگتپ-گە بەرۋ؛ ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنى بويىنشا گاز «؛شىعىس»؛ بگتپ-دان ينتەرناسيونالنىي، ميچۋرين، كۇيگەنجار تۇرعىن اۋداندارىنا جانە قازاندىقتارعا بەرىلەدى؛ ءۇشىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنى بويىنشا كوگىلدىر وتىن «؛وڭتۇستىك-شىعىس»؛ بگتپ اۋدانىنان «؛تەلمان»؛ شاعىن اۋدانىنا تارتىلادى؛ ءتورتىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنى بويىنشا­؛ گاز «؛وڭتۇستىك»؛ بگتپ مەن «؛پري­؛گورودنىي»؛ بگتپ-دان پري­؛گو­؛رودنىي، «؛Family Village»؛، «؛Garden village»؛ شاعىن اۋداندارىنا، حالىقارالىق اۋە­؛جايدىڭ جانە باسقا دا نى­؛سان­؛داردىڭ قازاندىقتارىنا جىبەرىلەدى.

جوبانىڭ ءۇشىنشى كەزە­؛گىن­؛دە 4 ىسكە قوسۋ كەشەنى قام­؛تى­؛لا­؛دى: ولار &ndash؛ ءبىرىنشى، ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەندەرى بويىنشا گاز «؛كوكتال»؛ بگتپ-دان يلين­؛كا شاعىن اۋدانى مەن قازان­؛دىقتارىنا بەرىلەدى؛ ءۇشىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنى بويىن­؛شا گاز «؛قاراوتكەل»؛ بگتپ-دان­؛ «؛شۇبار»؛ شاعىن اۋدانى مەن­؛ قازاندىقتارعا جىبەرىلەدى؛ ءتور­؛تىن­؛شى ىسكە قوسۋ كەشەنى بويىنشا­؛ كوگىلدىر وتىن ء«؛وندىرىس»؛، «؛كىر­؛پىش زاۋىتى»؛ شاعىن اۋداندارىنا، «؛جەو-2»؛ كەنتىنە جانە قازاندىقتارعا جىبەرىلەدى.

بۇگىندە نۇر-سۇلتان قالا­؛سى­؛نىڭ اكىمدىگى 9 ىسكە قوسۋ كە­؛شەنى قامتىلاتىن ءبىرىنشى كەزەك­؛تىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجات­؛تا­؛ماسىنا مەملەكەتتىك ساراپ­؛تا­؛مانىڭ وڭ قورىتىندىسىن الدى.

بىرىنشى كەزەكتىڭ 1-6 ىسكە قوسۋ كەشەندەرى بويىنشا مەردىگەرلىك ۇيىم انىقتالىپ، قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. 7-9 ىسكە قوسۋ كەشەندەرى بويىنشا ءقازىر كونكۋرستىق راسىمدەر ءجۇرىپ جاتىر. كونكۋرس ناتيجەسى 2019 جىلدىڭ 15 قازانىنا قاراي بەلگىلى بولادى دەپ كۇتىلۋدە. جالپى، اكىمدىكتىڭ اقپاراتى بويىنشا قۇرىلىستىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى 2020 جىلدىڭ سوڭىندا تولىق اياقتالادى.

ايتا كەتۋ كەرەك، 8 قازان كۇنى ەل استاناسىن دامىتۋ جونىندەگى كەڭەستە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلوردا­؛ اكىمدىگىنىڭ ەنەرگەتيكالىق ين­؛فرا­؛قۇرىلىمداردى گاز قۇ­؛بى­؛رىنا قوسۋعا دايىنداۋ جونىندەگى سىلبىر جۇمىسىن سىنعا الىپ، وسىنىڭ سالدارىنان بيىلعا دەپ بولىنگەن 2،7 ملرد تەڭگە يگەرىلمەي قالعانىن ايتقان ەدى. پرەزيدەنت ەسكەرتۋىنەن كەيىن قالاعا گاز بەرۋ جۇمىستارى شيراي ءتۇسۋى ءتيىس.

ەندى وسىناۋ ايتۋلى جوبا­؛­؛­؛نىڭ قىسقاشا تاريحىنا توق­؛تالا كەتەيىك. تۇڭعىش پرەزي­؛دەنت ن.ا.نازارباەۆ ءوزىنىڭ 2018 جىلعى 5 ناۋرىزداعى جول­؛داۋىن­؛دا ەلى­؛مىزدىڭ ورتالىق جانە سول­؛تۇستىك وڭىرلەرىن گازداندىرۋ ءۇشىن «؛سارىارقا»؛ ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىن سالۋدى تاپسىرعان ەدى. جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە قىزىلوردا &ndash؛ جەزقازعان &ndash؛ قا­؛راعاندى &ndash؛ تەمىرتاۋ &ndash؛ نۇر-سۇلتان باعىتى بويىنشا گاز قۇ­؛بىرىنىڭ جەلىلىك بولىگى سالىندى.

«؛سارىارقا»؛ گاز قۇبىرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى &ndash؛ 1061،3 شا­؛قى­؛رىم، قۇبىردىڭ ديامەترى &ndash؛ 820 مم. ءقازىر قۇبىردىڭ جە­؛لىلىك بولىگىن سالۋ جۇمىستارى اياقتالدى. جوبانىڭ ء1-شى كەزەڭىن ىسكە اسىرۋ جۇمىستارىن 2019 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ماگيسترالدى سالۋعا 2 مىڭ­؛نان استام ادام اتسالىستى. بار­؛لىق قۇرىلىس جۇمىستارى ەڭ­؛بەكتى قورعاۋ تالاپتارىنا ساي جۇر­؛گىزىلدى. 8 ايدا بىردە-بىر ون­؛دى­؛رىس­؛تىك جاراقات تىركەلگەن جوق. بۇگىنگى تاڭدا كەستەگە سايكەس، جەز­؛قازعان، قاراعاندى، تەمىرتاۋ مەن­؛ نۇر-سۇلتان قالالارىندا گاز­؛ ولشەۋ ستانساسى مەن بەس گاز­؛ تاراتۋ ستانساسى سالىنىپ جاتىر.

دانەكەرلەۋ جۇمىستارىندا اقش-تا جاسالعان CRC Evans كەشەنى پايدالانىلدى. زاماناۋي تەحنولوگيالىق جابدىقتى قول­؛دانۋ تاۋلىگىنە رەكورد­؛تىق 6-8 شاقىرىم جىل­؛دام­؛­؛دىقپەن قۇبىر سالۋعا مۇم­؛كىندىك بەردى. بۇدان باسقا، قۇرىلىسقا 700 بىرلىك ارنايى تەحنيكا پايدالانىلدى. وسىنىڭ بارلىعى بىرىگە كەلە گاز قۇبىرىنىڭ جەلىلىك بولىگىن ىسكە اسىرۋدى رەكوردتى 8 ايدا (2019 جىلعى ناۋرىز-قازان) اياقتاۋعا مۇمكىندىك بەردى. ال الەمدىك تاجىريبەدە وسىنداي جوبالاردى ىسكە اسىرۋ مەرزىمى ورتاشا ەسەپپەن العاندا 36 ايعا سوزىلادى ەكەن.

«؛سارىارقا»؛ گاز قۇبىرىن سالۋدىڭ ەلدىڭ ورتالىق بولى­؛گىن­؛دەگى وڭىرلەردىڭ حالقى ءۇشىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق اسەرى زور. بىرىنشىدەن، شامامەن ەكى ميلليونداي حالىقتى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە، جىلىتۋ وبەكتىلەرىن كومىردەن گازعا كوشىرۋگە، گاز قۇبىرى وتە­؛­؛تىن وڭىرلەردىڭ ەكولوگياسىن جاق­؛سارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سو­؛نىمەن قاتار ءبىرقاتار وبلىس­؛تا شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا يگى اسەرى بولادى، جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلا­؛دى. «؛سارىارقا»؛ گاز قۇبىرىنىڭ بويىن­؛داعى وڭىرلەردەگى ءون­؛دىرىستى دا­؛مىتۋعا، ينۆەستيسيا تارتۋعا جاناما اسەرىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز.

گاز قۇبىرى 192 جەكە جا­؛نە 48 شاعىن كوممۋنالدىق قازاندىقتى، 22 مىڭ جەكەمەنشىك ءۇي مەن جەو-1، ء2-نى، ال بولا­؛شاق­؛تا سالىنىپ جاتقان جەو-3 سۋ قا­؛زان­؛دىقتارىن گازعا كوشىرۋگە مۇم­؛كىندىك­؛ بەرەدى. ناتيجەسىندە، وسى شا­؛رالار استانانىڭ ەكولو­؛گيالىق جاع­؛دايىن جاقسارتۋى ءتيىس. گاز­؛دان­؛دىرۋ ناتيجەسىندە تاسكومىر تۇتىنۋ كولەمى ەل بويىنشا جىلىنا 650 مىڭ تونناعا تومەندەۋى ءتيىس. سونىڭ ىشىندە نۇر-سۇلتان قالاسىندا اتموسفەراعا تاستالاتىن زياندى زاتتار جىلىنا 35 مىڭ تونناعا ازايماق.

باننەر
سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى №4

رۋحانيات • بۇگىن، 12:12

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەرعالي باقاش

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:07

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ماقسات مالىك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:04

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەسبولات ايدابوسىن

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:01

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ءنازيرا جارىمبەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 11:57

ەڭ قىسقا اڭگىمە. الماز مىرزاحمەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 11:27

الماتى ەلىمىزدىڭ مادەني ورتالىعى

قازاقستان • بۇگىن، 10:10

جاڭاوزەندە «باستا» فورۋمى ءوتتى

ايماقتار • بۇگىن، 10:04

«التىن بۋتسا» يەسى اتاندى

سپورت • بۇگىن، 09:52

تاعى وۆەرتايمدا ۇتىلدى

حوككەي • بۇگىن، 09:50

جانيانىڭ جۇلدىزى جارقىرادى

رۋحانيات • بۇگىن، 09:49

تىلسىم ونەردىڭ تالىمگەرى

رۋحانيات • بۇگىن، 09:41

ماسكەۋدە شىققان ءماندى شىعارما

ادەبيەت • بۇگىن، 09:26

جاقسىم

رۋحانيات • بۇگىن، 09:24

جول ۇستىندە بوساندى

قازاقستان • بۇگىن، 09:19

ساباقتاستىق ءھام ساپاسىزدىق

رۋحانيات • بۇگىن، 09:12

يگەرىلمەگەن رەزەرۆتەر كوپ

قازاقستان • بۇگىن، 09:04

ەلى قولداعان قۇندى قۇجات

قازاقستان • بۇگىن، 09:02

دامۋدىڭ ساپالى كەزەڭى

قازاقستان • بۇگىن، 09:01

حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:57

تۇرار تۋرالى تولعادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:53

التىن وردا تاريحى تارازىلاندى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:48

بىر وتىنىشپەن – بىرنەشە قىزمەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:42

ماسىل بولما، اسىل بول!

قازاقستان • بۇگىن، 08:25

ۇقساس جاڭالىقتار