...ۇلگى تۇتادى
باقشا ەككەن جايقالتىپ
«قاربىز-قاۋىن – جازداي ساۋىن» قاعيداسىن ەسكەرگەن بوستاندىق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى توپتاسۋ تاسىلىمەن 5 گەكتار جەرگە قاۋىن-قاربىز, كارتوپ, اسقاباق, قيار ءدانىن ەككەن بولاتىن. ىنتىماقتاسا ەڭبەك ەتكەن ەركىن ناسىروۆ پەن باتىر ءفايزۋلليننىڭ بەينەتتى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىنە ريزا بولاسىڭ. اۋىلدىڭ ءدال جانىندا ورنالاسقان سارىوزەن بويىنان 5 گەكتار جەردى وڭدەپ, ونىڭ 2,5 گەكتارىنا كارتوپ, 1,5 گەكتارىنا قاربىز, 0,6 گەكتارىنا قاۋىن, 0,4 گەكتارىنا اسقاباق پەن قيار ەگىپتى. قاستارىنا اۋىل تۇرعىنى اقان عۇباشەۆتى كومەككە العان.
– مەن باقشا ەگۋمەن 5-6 جىلدان بەرى اينالىسىپ كەلەمىن. بيىل باتىر ەكەۋمىز بىرلەسە ەگەمىز دەپ كەلىستىك. مامىر ايىندا باقشانى جىرتقىزىپ, قورشاپ, ءوز قاراجاتىمىزعا ءدان ساتىپ الدىق. باقشا ەگۋ تاباندىلىق پەن ەڭبەكقورلىقتى قاجەت ەتەدى. جاز بويعى ەڭبەگىمىزدىڭ ناتيجەسى جامان ەمەس – قاربىز, قاۋىن, قيار مەن اسقاباقتىڭ شىعىمى جاقسى. تەك دالا قوياندارى باقشانىڭ جاۋى بولىپ تۇر. تۇينەك بەرگەن داقىلدى كەمىرىپ جەپ تاستايدى. قازىر كوكونىستەردى ساتىلىمعا شىعاردىق. ءونىمىمىز حيميالىق قوسپالاردان ادا, تابيعي تازا, – دەدى ەركىن ناسىروۆ.
ەركىن اعامىز جەرلەستەرىنە تال-تەرەك ەگىپ, ساتاتىن باعبان رەتىندە جاقسى تانىس. ونىڭ قولىنان شىققان تالدار اۋدانىمىزدىڭ ءار وكرۋگىندە جايقالىپ تۇر. 6 مىڭداي قاراتەرەك كوشەتى ەگىلگەن باقشاسىن دا كوردىك. قاراتەرەكتىڭ دانىنەن باستاپ تال كۇيىنە جەتۋ ءۇشىن 3 جىل ۋاقىت كەرەك. اعامىز الداعى جىلى جەمىس اعاشتارىن ەگۋدى قولعا الماقشى.
قايرات جاقىپ
باتىس قازاقستان وبلىسى,
قازتالوۆ اۋدانى
...قولداۋ بىلدىرەدى
ۇلتتىق ويىندار – رۋحاني قازىنامىز
№11 كىتاپحانا بولىمشەسىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا كىتاپحانادا ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن «رۋحاني قازىنامىز – ۇلتتىق ويىندار» اتتى ۇيىرمە جۇمىس ىستەيدى.
ماقساتى – بابادان قالعان اسىل مۇرالارىمىزدى, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ساقتاپ, وقىرمانداردى ۇلتتىق ويىندارعا بەت بۇرعىزىپ, تورگە وزۋىن ناسيحاتتاۋ ارقىلى رۋحى مىقتى, نامىستى, قايسار ازامات تاربيەلەۋ. قازاق حالقىنىڭ عاسىردان-عاسىرعا, ۇرپاقتان-ۇرپاققا اماناتتاپ كەلگەن ۇلتتىق ءداستۇرىمىز بەن ۇلتتىق ويىندارىمىزدىڭ تاريحىن ساقتاۋ. ۇلتتىق ويىندارىمىزدىڭ ءبىرى – اسىق ويىنى ەجەلدەن حالقىمىزدىڭ ءداستۇرلى ويىنى بولىپ سانالادى. اسىق ويىنى ادامدى زەرەكتىككە, مەرگەندىككە, باتىلدىققا تاربيەلەيدى. تۇڭعىش پرەزيدەنت ماقالاسىندا «ۇلتتىق كود» جايىندا جاقسى ايتىلدى. ماتەريالدىق بايلىققا دەگەن شەكتەن تىس قۇمارلىق رۋحاني ءومىرىمىزدىڭ تىنىسىن تارىلتىپ, ۇلى بابالارىمىزدان قالعان اسىل مۇرالارىمىزدى جاتجۇرتتىقتار تۇگىلى, ءوزىمىز قاجەتسىنبەيتىن جاعدايعا جەتكەن سىڭايلىمىز.
اقيقاتىن ايتار بولساق, اتا-بابالارىمىز قالدىرعان رۋحاني دۇنيەلەرىمىزدىڭ مەملەكەتتىك دەڭگەيدە ناسيحاتتالۋىنا قول جەتكىزۋىمىز كەرەك. عاسىرلار بويى جيناقتالعان حالىق قازىناسىن جاستارعا وسى ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزبەن سۋسىنداتۋىمىز كەرەك.
ا.بايمۇحانبەتوۆا,
№11 كىتاپحانا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى
شىمكەنت
...ءۋاج ايتادى
قوعامدىق ورىنداردا قوردالانعان ماسەلە كوپ...
اقتوبە قالاسىنداعى تۇڭعىش پرەزيدەنت اتىنداعى ورتالىق ساياباقتىڭ دەمالۋشىلارعا ىڭعايلى ەمەس ەكەندىگى, ونىڭ اۋماعىن بىرەگەي كوممەرتسيالىق نۇكتەلەر جايلاپ العاندىعى ءجيى ايتىلىپ ءجۇر. سونىمەن بىرگە مۇندا بىردە-ءبىر قوعامدىق دارەتحانا قويىلماعانى دا قايران قالدىرادى. ساياباقتىڭ اتى – ساياباق. وعان كۇن سايىن جۇزدەگەن دەمالۋشى مەن قالا قوناقتارى كەلىپ-كەتىپ جاتادى. قوعامدىق دارەتحانا جوق بولسا, ولار تابيعي قاجەتتىلىگىن قالاي قاناعاتتاندىرادى؟ ءتىپتى مۇنداي اقىلى ورىننىڭ ءوزىن تاپپايسىز. وعان مۇقتاج بولعان اتا-انالار بالالارىمەن بىرگە ساياباقتىڭ 700-800 مەتر جەردەگى «كەرۋەن-سيتي» ساۋدا ورتالىعىنا بارۋعا ءماجبۇر. اڭگىمەنىڭ اشىعىن ايتقاندا قوعامدىق دارەتحانالاردىڭ جوقتىعى ءبىر عانا ورتالىق ساياباقتىڭ كەمشىلىگى ەمەس, 500 مىڭعا جۋىق حالقى بار تۇتاستاي اقتوبە قالاسىنىڭ مۇڭى دەۋگە ابدەن بولادى.
بۇل سانيتارلىق-گيگيەنالىق نورمالارعا جانە تازالىق پەن مادەني دەمالىس تالاپتارىنا مۇلدەم سايكەسپەيتىن جاعداي دەپ ەسەپتەيمىن. مۇنداي تۇيتكىلدەر ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرىندەگى ۇلكەن قالادا شەشىلمەستەي ماسەلەگە اينالىپ وتىرعانى وتە وكىنىشتى.
مارات كۋتەپوۆ
اقتوبە
...ماقتان تۇتادى
بارلىعى دومالاق بولعان...
بابالارىمىز توقتى ويلاپ تاپپاسا دا, ۇشاق شىعارىپ, كولىك جاساماسا دا, عالامشاردى كوكتەن كورىپ وعان اتاۋ تاقپاسا دا, دالا زاڭىنا سايكەس ەرەكشە ومىرلىك فيلوسوفيامەن كۇن كەشكەن. كوشپەندىنىڭ فيلوسوفياسىندا بارلىعى دومالاق بولعان. كيىز ءۇي دومالاق, شاڭىراق – دومالاق, اربا دوڭگەلەگى – ارينە دومالاق, ۇستەل – دومالاق, وشاق – دومالاق, ءتىپتى سيمۆولدارى دا – دومالاق. نەگە؟ ويتكەنى كوشپەندىلەر دومالاق – ءومىر تسيكلىن بىلدىرەدى جانە وعان پالەكەت جولامايدى دەپ سەنگەن. ال ەندى الاشتىڭ اتاسى وسىدان التى عاسىر بۇرىن ايتىپ كەتكەن تەوريانى, باتىس عالىمدارى عىلىمي دالەلدەپ, راسىمەن شەتى قىرلى زاتقا قاراعاندا دومالاق قىرلى زاتتا جامان ەنەرگيا بولمايدى دەپ دالەلدەپ وتىر. قاراپايىم مىسال: الاسا دومالاق ۇستەلدى ەڭبەكتەگەن بالا جاعالاپ تەز ءجۇرىپ كەتەتىنى بار. ۇيدە ءبارى وزگە وركەنيەتتىك قىرلى ۇستەل. ۇلىمدى ءار قىرىنا جەتكەندە اۋىستىرىپ وتىرامىن. ەح, دوڭگەلەنگەن دۇنيە-اي, ونىڭ دا ءتۇبى دومالاق!
اسحات قاسەنعالي
