قوعام • 01 قازان، 2019

ەتەكتەن تارتقان بورىدەي...

176 رەتكورسەتىلدى

سوڭعى ۋاقىتتا ەلىمىزدە جول-كولىك وقيعالارى ءجيى ورىن الۋدا. سونىڭ سالدارىنان قازا تاپقان، مۇگەدەك بولىپ قالعان، ءتۇرلى جاراقات العان ادامداردىڭ ەسەبىنەن جاڭىلاسىز...

بىردە قاراعاندىدان نۇر-سۇلتانعا قاراي تاكسيگە ءمىندىم. ساعىزىن شايناڭداعان جۇرگىزۋشى جاس جىگىت قالادان شىعا كولىگىن جۇيتكىتە جونەلدى. جىلدامدىق ولشەگىشى ساعاتىنا 150 شاقىرىمدى كورسەتىپ كەلەدى. سول الەتتەردە كۇندەلىكتى ەستىپ-كورىپ جۇرگەن ءتۇرلى جول-كولىك وقيعالارى، وسى ىسپەتتەس كەلەڭسىزدىكتەردىڭ كەسىرىنەن تاۋقىمەتتىڭ قامىتىن كيگەن تالايلاردىڭ ايانىشتى جاي-كۇيى سانادا جاڭعىرىپ، جان-دۇنيەم مازاسىزدانا ءتۇستى. بۇل جايت جۇرەكتى قىسىپ، ىلە ىشكى الەمىمدە «بالا-شاعاما امان-ەسەن جەتىپ السام دەگەن ىشكى تىلەگىم كەنەتتەن ورىندالماي قالۋى مۇمكىن-اۋ» دەگەن ۇرەي قىلاڭ بەردى. سوندا دا سابىر ساقتاپ، سالدەن كەيىن ءجۇرىسىن باياۋلاتار دەگەن ءۇمىتتىڭ جەتەگىندە وتىرا بەردىم. بىراق ءۇمىتىم اقتالمادى... سودان اقىرى شىداي الماي، جۇرگىزۋشىگە سىپايىلاپ: «ىنىشەك، ءبىراز جولدى ەڭسەرىپ تاستادىق، ەندى ءسال ءجۇرىسىڭدى باياۋ­لات، جۇرەكسىنىپ كەلەمىن»، دەدىم. كولىك يەسى كەكەسىنمەن: «اعا، «قىرىق جىل قىرعىن بولسا دا اجالدى ولەدى» دەگەن بار، قورىقپاڭىز»، دەدى دە مەنىڭ ءوتىنىش-ەسكەرتپەمدى ەلەي قويمادى. سول كەزدە، ماشيناعا مىنگەلى ۇيالى تەلەفوندارىنان باس كوتەرمەگەن وزگە ءۇش جولاۋشىنىڭ ءبىرى: «اعاي، جۇرگىزۋشىگە كەدەرگى كەلتىرمەڭىز، جىلدام جۇرە بەرسىن. مەن اسىعىسپىن، تويعا ۇلگەرۋىم كەرەك»، دەپ شاپ ەتتى. سودان مەنىڭ اللادان اماندىق تىلەپ، «تاۋەكەل» دەپ تىنىش وتىرعاننان باسقا امالىم قالمادى...

جالپى، مۇنداي جاعداي ءبىر مەنىڭ عانا ەمەس، مىڭداعان، ءتىپتى ميلليونداعان جولاۋشىنىڭ باسىنان ءوتىپ جاتادى... تاعدىرىن ءبىر تاڭىرگە، ودان كەيىن جاۋاپسىز، ۇشقالاق، كولىگىن ۇشىرتا جۇرگىزەر جۇرگىزۋشىلەرگە تاپسىرىپ، وعان جول بويى جاۋتاڭداي قاراۋدان اسا الماي، يمانىن ءۇيىرىپ ساپارلايتىن ميلليونداردىڭ جايىن كىم ءتۇسىنسىن؟ ولاردىڭ اراسىنداعى جولى بولماي، تاۋەكەلى تاسقا سوعىلىپ قازا تاپقانداردىڭ ارتىندا قالعان قيماستارىنا نەمەسە جارىمجان بولىپ، ارباعا تاڭىلىپ، مۇڭ-زارى جۇرەگىن تىلگىلەگەن جاماعاتقا كىم جاۋاپ بەرەدى؟ جاۋاپ بەرەتىندەر بار دەلىك، بىراق قۇنىكەر تاراپتىڭ تىلىنە تيەك ەتكەنى، ۇسىنعان ماتەريالدىق دۇنيەسى ورنى تولماس قازاعا ۇشىراعاننىڭ جاقىندارىنىڭ، مۇگەدەك بولىپ، ءتان جاراسى جان جاراسىنا ۇلاسقاننىڭ كوز جاسىن قۇرعاتا الا ما؟

جوعارىدا مەن ءسوز ەتكەن جۇرگىزۋشى جولاي ءوزىنىڭ قاراعاندى مەن نۇر-سۇلتانعا جولاۋشى تاسىپ كۇنىنە ەكى رەت قاتىنايتىنىن، ويتپەسە استىنداعى كولىكتى يەمدەنۋ ءۇشىن بانك­تەن العان نەسيەسىن وتەي الماي قالاتىنىن، سوندىقتان بارىنشا جىلدام جۇرۋگە تىرىساتىنىن ءتۇسىندىردى. مۇنى ەستىگەن مەن «كرەديتىن تولەۋ قامىمەن ءجۇرىپ بەيتانىس جانداردى قاۋىپ-قاتەر قاپاسىنا ۋاقىتشا قامايتىن نەمەسە كەيبىر ادامداردى سول قاپاستا ءومىر بويى قالدىراتىن، ءوز ءومىرىن جالماۋى مۇمكىن جاڭا دا جايلى كولىگىن كرەديتكە العان جۇرگىزۋشىلەرگە اللا سابىر بەرسىن»، دەپ تىلەدىم.

بۇگىنگى قوعام جاۋاپسىز، تاجىريبەسىز، جۇگەنسىز جۇرگىزۋشىلەردەن از زارداپ شەگىپ جاتقان جوق. ات توبەلىندەي قازاقتىڭ سانىن كوبەيتۋ اسىل ارمانىمىز دەسەك، وسىناۋ ىزگى تىلەك جاعادان العان جاۋ ساناماساق تا ەتەكتەن تارتقان بورىدەي بولعان جۇگەنسىز جۇرگىزۋشىلەردىڭ كەسىرىنەن باياۋ ورىندالىپ جاتقانى قىنجىلتادى.

ءبىر جاننىڭ قىرشىن كەتۋى، جالعىز ادامنىڭ شىعىن بولۋى ەمەس. بۇل – ءبىر وتاۋدىڭ تىگىلمەي قالعانى، بىرنەشە نارەستەنىڭ ءومىر ەسىگىن اشپاي، بەلدە كەتكەنى. بۇل – تەرەڭىرەك ۇڭىلگەنگە ۇلتتىڭ قاسىرەتى، كوپتىگىنە سەنىپ كوز الارتىپ وتىرعان كورشىلەرگە ازدىعىنىڭ سەبەبىنەن امال-ايلاسى قۇرىپ وتىرعان قازاق ءۇشىن ۇلكەن شىعىن.

ەكونوميكالىق تۇرعىدا بەلسەندى، دەموگرافيالىق وسىمگە تىكەلەي اسەر ەتەتىن كوپتەگەن جاستاردىڭ (ساپارعا ءجيى شىعاتىندار مەن جۇرگىزۋشىلەردىڭ دەنى جاستار ەكەنى بەلگىلى) جول اپاتتارىنان قىرشىنى قيىلىپ جاتقانى – الاڭداتارلىق احۋال. بۇل جاعدايدىڭ بەلەڭ الۋىنا جاستاردىڭ بەسىكتەن بەلى شىققان بەتتە رۋلگە جارماساتىنى، كولىك جۇرگىزۋ قۇقىعىن راستايتىن قۇجاتتىڭ بەرۋ ىسىندە جەڭ ۇشىنان جالعاسۋ ارەكەتتەرىنىڭ ازايماي تۇرعانى، بالاجان اتا-انالاردىڭ ۇل-قىزدارىنىڭ ماشينا جۇرگىزگەنىن «ازامات بولدىعا» بالاپ، تەمىر تۇلپاردى تىزگىندەۋگە ەرتەرەك رۇقسات بەرەتىنى سىندى كوپتەگەن سەبەپتەر اسەر ەتۋدە. مۇنىڭ بارلىعى ەل كوڭىلىن كۇپتى ەتكەن جايتتار.

جانىڭنان جاناي وتەر كولىكتەر كەيدە ماعان جان-جاعىمنان زۋىلداپ ۇشىپ جاتقان وق نەمەسە ءبىر جەرگە بارىپ گۇرس ەتە جارىلار سنارياد سەكىلدى كورىنەدى. وسى زۋىلداعان «وقتار» تيمەي، بالكىم ونى تيگىزبەي ۇيگە امان جەتكەنىڭدە ءوزىڭدى وققاعارى بار جانداي سەزىنىپ قالاسىڭ. بىراق بۇل سەزىم جۇرەگىڭدە ۇزاق تۇراقتامايدى. ويتكەنى كوشەگە ەرتەڭ تاعى شىعاسىڭ، زۋىلداعان «وقتاردىڭ» اراسىندا جالتاق-جالتاق ەتىپ ءومىرىڭدى جالعايسىڭ. ءوزىڭدى عانا ويلاپ قويماي، پەرزەنتتەرىڭنىڭ، ەت جاقىندارىڭنىڭ، تانىس-بەيتانىس جانداردىڭ ءبىرى قايداعى ءبىر قاڭعىعان «وققا» تاپ كەلىپ قالماسا جارار ەدى دەپ تە ۋايىمدايسىڭ. ءبىر مەن عانا ەمەس تالايلاردىڭ ءومىرى وسىلاي ورىلۋدە. اللا تاعالا قايعى-قاسىرەتتەن ساقتاعاي.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى № 16

رۋحانيات • بۇگىن، 12:04

اقىنعا ارنالعان كۇن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:46

قالانى دامىتۋ قۇجاتى دايىن

ايماقتار • بۇگىن، 07:43

باسپانامەن قامتيتىن باستى قۇجات

باعدارلامالار • بۇگىن، 07:23

ەر ەدىگە جانە ەلدىك مۇددە

رۋحانيات • بۇگىن، 07:20

بولمىسى ءبۇتىن باعاەۆ

رۋحانيات • بۇگىن، 07:19

تەمەكىنىڭ تاۋقىمەتى

مەديتسينا • بۇگىن، 07:05

ۇقساس جاڭالىقتار