سپورت • 29 تامىز, 2019

جانەل عاريفۋللينا: سپورت پەن ءبىلىم ءبىر-بىرىنە كەدەرگى ەمەس

400 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

جانەل سياقتى جاستاردى كورگەندە كادىمگىدەي قۋانىپ قالامىن. قولى قالت ەتسە گادجەتتەرگە ۇڭىلەتىن قاتار­لاس­تا­رىنا ۇقسامايدى. ءناپ-نازىك قىزدى تاڭەرتەڭ ساباعى, تۇستەن كەيىن جاتتىعۋى كۇتىپ تۇرادى, ال كەشكىلىك ۋاقىتىن ءبىلىمىن شىڭداپ, ءوزىن ءوزى دامىتۋعا ارنايدى. سونىڭ ارقاسىندا دزيۋدودان ەلىشىلىك تۋرنيرلەردە توپ جارىپ ءجۇر, قازاق كۇرەسىنەن ايەلدەر قۇراماسىنىڭ مۇشەسى.

جانەل عاريفۋللينا: سپورت پەن ءبىلىم  ءبىر-بىرىنە كەدەرگى ەمەس

– جانەل, سەنى كۇرەس تۇر­لەرى­مەن, سونىڭ ىشىندە دزيۋدو جانە قازاق كۇرەسىمەن شۇعىلدانادى دەپ ەستىگەنمىن. سەن  سياقتى نا­زىك قىزدىڭ ءدال مۇنداي جەكپە-جەك تۇر­لەرىنە قالاي دەن قويىپ جۇر­گەنىن بىلگىم كەلەدى.

– سپورتپەن شۇعىلدانا باستا­عانىما ەكى جىلداي بولدى. العاش 9 سىنىپتا كۇرەس ۇيىرمەسىنە باردىم. ول كەزدە كاسىبي تۇرعىدا قانداي دا ءبىر جەتىستىككە جەتەمىن دەگەن ماقسات بولعان ەمەس. تەك قانداي جاعدايدا دا ءوز ءوزىمدى قورعاي الۋىم كەرەك دەپ شەشىپ, جەكپە-جەكتى تاڭدادىم.

– جەكپە-جەكتىڭ وزگە دە تۇر­لەرى بار عوي, كۇرەس نەسىمەن قىزىق­تىردى؟

– ءوزىم شىعىس قازاقستان وبلى­سىنىڭ زايسان قالاسىنىڭ تۋماسىمىن. ءبىزدىڭ كىشكەنتاي قالادا كۇرەس تۇرلەرىنە قىزىعۋشىلىق جوعارى. ونىڭ ۇستىنە ءۇيدىڭ جانىندا كۇرەس ۇيىرمەسى بار. باستاپقىدا اتا-انام سپورتقا دەن قويعانىما قارسى بولدى. كۇرەس قىز بالاعا ارنالماعان دەگەن سىڭايداعى ءبىراز پىكىر ايتىلدى. بىراق ءوزىم ىشتەي شەشىم قابىلداپ قويعان ەدىم, سوندىقتان ايتقانىمنان قايتپايمىن دەدىم. ەرىككەننەن ەمەس, وزىمە ۇنايتىن بولعاندىقتان ۋاقىت ءبولىپ جۇرگەنىمدى تۇسىنگەن سوڭ ۇيدەگىلەر دە قولداۋ كورسەتە باستادى.

– العاشقى جەتىستىكتەرىڭ دە سەبەپ بولعان شىعار...

– مۇمكىن. كۇرەسكە قاتىسا باس­تاعان سوڭ اراعا جارتى جىلداي ۋاقىت سالىپ وبلىستىق بىرىنشىلىككە قاتىسىپ, ەكىنشى ورىن الدىم. ءۇش جەكپە-جەك وتكىزىپ, سونىڭ بىرەۋىندە جەڭىلدىم. العاشقى جارىسىم عوي, كادىمگىدەي ۋايىمداپ, قوبالجىدىم. بىراق سايىس باستالعان سوڭ ونىڭ ءبارى ۇمىتىلدى. فينالدا جەڭىلىس تاپقاندا كوڭىل كۇيىم ءتۇستى.

– ال دوستارىڭ سەنىڭ قىزىعۋ­شى­لىعىڭا قالاي قارايدى؟ سەنىڭ قاتارىڭا قوسىلعاندار بار ما؟

– قاتارلاستارىمنىڭ ءبىرازى تاڭعالعان. اسىرەسە قىزداردىڭ اراسىندا «كۇرەس ءتۇرىن نەگە تاڭدادىڭ؟» دەپ سىن ايتقاندار كوپ بولدى. ۇنەمى قولىڭ بوسامايدى: ساباق, ودان سوڭ جاتتىعۋ نە جارىس. «سوڭعى جىل عوي, بىزبەن نەگە قىدىرمايسىڭ» دەپ رەن­جي­تىندەردى ەستىدىم. جارىس دەپ ءجۇرىپ تالاي قىزىقتان قا­لىس قالدىم. بىراق بۇل مەنىڭ تاڭ­داۋىم. ۋاقىت وتە بىرنەشە قۇر­بىم دا كۇرەسپەن شۇعىلدانا باستادى.

– قاي سالماقتا كۇرەسەسىڭ؟

– قازىر 48 كيلودا بەلدەسەمىن. باستاپقىدا 44 كيلودا كۇرەس­كەنمىن. سالماق قوسۋ دا بەلگىلى ءبىر تارتىپپەن ءجۇرۋى ءتيىس. سون­دىق­تان تاماقتانۋعا قاتتى كوڭىل بولە­مىن. فاستفۋد, گاز­دال­عان سۋسىن, قۋىرىلعان كارتوپتاردى ءبىر­جولا پايدالى تاعامدارعا الماس­تىردىم.

– ال ءبىلىم مەن سپورتتىڭ قاي­سىسىنا باسىمدىق بەرەسىڭ؟

– مەنىڭشە, ادام الدىمەن ءبىلىمدى بولۋى كەرەك. ساباقتى تاڭداۋىما ۇيدەگىلەردىڭ دە اسەرى بار. ولار ءبىلىم ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋى كەرەك دەپ سانايدى. سپورت تا كەرەك. سوندىقتان ءبىلىم مەن سپورت ءبىر-بىرىنە كەدەرگى ەمەس دەپ ويلايمىن. ءبىلىم جولىن قۋاتىنىم انىق, بىراق سونىڭ الدىندا وليمپيادا ويىندارىندا توپ جارسام دەگەن ارمانىم دا جوق ەمەس.

– شاحماتتا دا ءبىراز جە­تىس­تىككە جەتىپسىڭ. وسى تۋرالى ايتا كەتسەڭ...

– اتام ءالى كۇنگە دەيىن زاي­ساندا شاحماتتان شاكىرت تار­بيەلەپ ءجۇر. بالا كۇنىمنەن سول كىسىنىڭ شاحمات ويناپ وتىراتىنىن كورىپ وسكەنمىن. مەن دە وينايىنشى دەپ كوپ مازاسىن السام كەرەك, ءبىرتىن-ءبىرتىن شاحماتتىڭ ەرەجەلەرىن ۇيرەتە باس­تادى. ول كەزدە ءبىرىنشى سىنىپتا وقيتىنمىن. ال بەسىنشى سىنىپتا وبلىستىق جارىسقا قاتىسىپ, ەكىنشى ورىن يەلەندىم. بىلتىر 17 جاسقا دەيىنگىلەر اراسىندا دا ەكىنشى ورىنعا قول جەتكىزدىم. بى­راق قازىر تەك ۇيدە وينايمىن. اتام «ساباعىڭا كەدەرگى بولادى» دەپ تۋر­نيرلەرگە قاتىسپاعانىمدى ءجون كوردى.

– ال وڭىردە سپورتشىلاردى قول­داۋ جاعى قالاي؟

– دزيۋدودان وبلىستىق قۇ­رامانىڭ مۇشەسىمىن. سون­دىق­تان بارلىق شى­عىندارىمىزدى وبلىستىق باسقارما وتەيدى. بىلتىر كوكتەمدە ەل بىرىن­شىلىگىندە توپ جارعالى قازاق كۇرە­سىنەن ايەلدەر قۇراماسىندامىن.

– قازاق كۇرەسىنەن قۇراما ساپىندا قانداي دا ءبىر جارىستارعا قاتىسىپ ۇلگەردىڭ بە؟

– ازىرگە تەك وقۋ-جاتتىعۋ جيىن­دارىمەن شەكتەلىپ ءجۇرمىن. سەبەبى وقۋعا بايلانىستى جارىس­تارعا قاتىسۋعا ۋاقىت بولمادى. نەگىزى قۇ­را­مامىز جاس. ءوزىم سياقتى قىزدار. ءبىر-بىرىمىزبەن تانىسىپ, ءتىل تابىسىپ ۇلگەردىك.

– جاقىندا شەتەلگە وقۋعا كەتەدى ەكەنسىڭ. سپورتتان قول ءۇزىپ قالامىن دەپ قورىقپايسىڭ با؟

– مەن وقۋعا باراتىن ليتۆادا نەگىزىنەن باسكەتبولعا ەرەكشە دەن قويىلادى ەكەن. كۇرەس تۇرلەرىنە ايتارلىقتاي قىزىعۋشىلىق جوق. ازىرگە باپكەر تاپقان جوقپىن, تەك سول ەلدەگى دزيۋدونىڭ دامۋىمەن تانىسىپ جاتىرمىن. ساباعىمدى رەتكە كەلتىرىپ العان سوڭ, جاتتىعۋدى دا قولعا الامىن. زايسانداعى باپكەرلەرىم دە كو­مەك­تەسىپ تۇراتىندارىن ايتىپ جاتىر. روللان ۋالحانوۆ پەن ولجاس سوتتسيالوۆ سەكىلدى جاتتىق­تى­رۋشىلارىم «كۇرەستى تاستاما, سول جاقتا تاجىريبە جيناپ, بىزبەن بولىسەسىڭ» دەپ تاپسىرما بەرۋدە.

– نەلىكتەن تاڭداۋ ليتۆاعا ءتۇستى؟

– باستاپقىدا نازارباەۆ ۋنيۆەر­سي­تەتكە تۇسەمىن دەپ وي­لا­عانمىن. ەمتيحاننىڭ العاشقى كەزەڭىنەن ءوت­تىم دە, تەك ەكىنشى كەزەڭى­نە اۋىرىپ قالىپ قاتىسا الما­دىم. ۇيدە­گىلەر ەلدە قالعا­نىمدى قالاعان. ەۋروپادا مادە­نيەت تە, كوزقاراس تا بولەك. مەن جاس­پىن. ال ليتۆادا ەلى­مىزدەن بارعان ستۋدەنتتەر دە از ەمەس, ءارى ءورىس­تىلدى تۇرعىندار دا كوپ ەكەن.

كومپيۋتەرلىك باعدارلامالاۋ ما­ماندىعىن تاڭدادىم, ەمتيحاندى اعىلشىن تىلىندە تاپسىردىق. وزىمە روبوت, زاماناۋي تەحنولوگيا قىزىق. سول سالانىڭ ەلىمىزدە دامۋىنا ۇلە­سىمدى قوسسام دەيمىن.

– ادەبي كىتاپ وقۋعا ۋاقىت بولا ما؟

– ارينە الەمدىك كلاسسيكانى ءسۇيسىنىپ وقيمىن. سونىڭ ىشىندە ميحايل بۋلگاكوۆتىڭ «ماستەر جانە مارگاريتا» كىتابى ەرەكشە ۇنايدى.

– سەنىڭ جاسىڭدا بۇل تۋىندى تىم كۇردەلى ەمەس پە؟

– بۋلگاكوۆتىڭ ءتىلىن, ويىن بىردەن ءتۇسىنۋ قيىن. نە ايتقىسى كەلگەنىن ۇعىنۋ ءۇشىن ءبىر سويلەمدى بىرنەشە رەت وقيمىن. بىراق سوندا دا قاتتى ۇنايدى. قاتارلاستارىما دا كەڭەس بەرەمىن.

 

اڭگىمەلەسكەن  ءمادينا اسىلبەك,

جۋرناليست

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان جانە گاملەت

ونەر • بۇگىن, 15:25

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

الماتى • بۇگىن, 15:02