• 12 اقپان, 2013

ءبىلىم – عىلىم – ءوندىرىس

721 رەت

كورسەتىلدى

17 مين

وقۋ ءۇشىن

Egemen Qazaqstan

ءبىلىم – عىلىم – ءوندىرىس

سەيسەنبى, 12 اقپان 2013 7:35

وسى ءۇش تىرەۋدىڭ باسىن بىرىكتىرۋ پارىز

باس-اياعى جيىرما ءبىر جىل ۋاقىت. بۇدان جيىرما ءبىر جىل عانا بۇرىن كسرو دەرجاۆاسىنان ەنشى العان قازاقستاندا گيپەرينفلياتسيا قاۋلاپ ءوسىپ, جۇمىسسىزدىق شەكتەن شىعىپ, جالاقى, زەينەتاقى, جاردەماقى دەگەندەر ايلاپ ەمەس, جىلداپ كەشىكتىرىلىپ, سونىڭ سالدارىنان قالىڭ بۇقارانىڭ الەۋمەتتىك تۇرمىستىق جاعدايى مۇلدە كۇيزەلىستى دەڭگەيدە بولعانىن ۇمىتقاندايمىز. ويتكەنى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى 1996 جىلى «كەرى كەتۋشىلىكتى» تەجەپ, ەلدى العا باسۋ ارناسىنا سالىپ, 1997 جىلى «قازاقستان-2030» ستراتەگيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جاريالاعاننان كەيىن ءبىز دامۋ دەڭگەيى تۇراقتى ەلگە اينالدىق.

سەيسەنبى, 12 اقپان 2013 7:35

وسى ءۇش تىرەۋدىڭ باسىن بىرىكتىرۋ پارىز

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ««قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى حالىققا جولداۋىندا وركەنيەتتىڭ شىڭىنا جەتۋدى ماقسات ەتەتىن جانە ونىڭ جولدارىن ناقتى بەلگىلەيتىن كەشەندى باعدارلاما ۇسىندى. قوعامدىق ءومىردىڭ ءتۇرلى سالاسىن قامتىعان اتالمىش جولداۋدا عىلىم, ءبىلىم جانە جاستار ماسەلەسى ەرەكشە ورىنعا قويىلعان. اسىرەسە, «ءبىلىم جانە كاسىبي ماشىق – زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ, كادر دايارلاۋ مەن قايتا دايارلاۋدىڭ نەگىزگى باعدارى» اتتى تاراۋشادا ەلباسى: «باسەكەگە قابىلەتتى ەل بولۋ ءۇشىن ءبىز ساۋاتتىلىعى جوعارى ەلگە اينالۋىمىز كەرەك» دەپ كورسەتتى. سونداي-اق, مەملەكەتتىڭ قۋاتتىلىعى ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىندا تۇرىپ جاتقان حالىقتىڭ الەۋمەتتىك تۇرمىسىمەن ولشەنەتىنىن مەڭزەگەن ەلباسىمىز ۇكىمەتكە وڭىرلەردى دامىتۋ ىسىمەن شۇعىلدانۋ كەرەكتىگىن جۇكتەدى.

مەملەكەت باسشىسى اتقارۋشى بيلىككە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ اۋىر جۇگىن ايماقتارعا تابيعي جانە دەموگرافيالىق ءمۇمكىندىگىنە ساي ءبولۋدى تاپسىردى. ەندىگى كەزەكتە ەل تۇرعىندارىن جاڭا ماماندىقتارعا وقىتۋ مەملەكەت ەسەبىنەن جۇرگىزىلىپ, ولاردىڭ جۇمىسقا ورنالاسىپ, جاڭا ايماقتا تۇراقتانۋىنا دەيىنگى بارلىق ماسەلەنى شەشۋ اتقارۋشى بيلىككە جۇكتەلدى. بۇل دا ەلباسىمىزدىڭ «ەكونوميكاداعى جەتىستىكتەر ەل تۇرعىندارىنىڭ ءومىرى مەن تۇرمىسىنان كورىنىس تابۋى كەرەك» دەگەن ۇستانىمىنا بەرىكتىگىن كورسەتسە كەرەك.

نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى العاشقى جەتىستىك پەن ناتيجەنى كەلەسى جەڭىستەر مەن جەتىستىكتەرگە جەتۋدىڭ باسپالداعى رەتىندە قاراستىرادى. 1997 جىلى «قازاقستان-2030» ستراتەگيالىق دامۋ باعدارلاماسىن قابىلداعان كەزدە دە سولاي ءىستەگەن. مۇنداي باعدارلامالار بەرتىندە وڭتۇستىك-شىعىس ازيانىڭ گۇلدەنۋىن, قىتايدىڭ قارقىندى دامۋىن قامتاماسىز ەتىپتى. سوعىستان كەيىنگى باتىس ەۋروپانىڭ قىسقا مەرزىمدە قايتا دامۋى «مارشال جوسپارى» دەپ اتالاتىن قۇرلىقتىق باعدارلامانىڭ ناتيجەسى ەكەنىن بىلەمىز. ەندەشە, «قازاقستان-2030» ستراتەگيالىق دامۋ باعدارلاماسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ الىس بولاشاققا بارلاعان عىلىمي كوزقاراسى, ال ودان كەيىنگى باعدارلامالار مەن ءار جىلدىق جوسپارلار سول نەگىزگى مەجەگە جەتۋ جولىنداعى ماقساتتى شارالار بولدى.

پرەزيدەنتىمىز ءوزىنىڭ «قازاقستان-2030» ستراتەگيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇپكى ناتيجەسى رەتىندە كورىنىس تابۋعا ءتيىستى نەگىزگى ماقسات «باسەكەلەستىككە قابىلەتتى ەلۋ ەلدىڭ ساپىندا بولۋ», «ينتەللەكتۋالدى ۇرپاق تاربيەلەپ, ينتەللەكتۋالدى ۇلت قالىپتاستىرۋ» ەكەنىن بەرتىندە جاريالادى. قاراپ وتىرساق, ەلىمىزدە مۇلدە جاڭا, ءوزى تۇگىل شىعارعان ءونىمىنىڭ اتاۋى دا جاڭا كاسىپورىندار ومىرگە كەلىپتى. ءبىرنەشە ونداعان, ءتىپتى جۇزدەگەن جاڭا ماماندىقتار يگەرىلىپ جاتىر. وسىعان قاراپ-اق ن.ءا.نازارباەۆ مالىمدەمەسىندەگى «باسەكەلەستىككە قابىلەتتى ەلۋ ەلدىڭ ساپىندا بولۋ», «ينتەللەكتۋالدى ۇرپاق ءتاربيەلەپ, ينتەللەكتۋالدى ۇلت قالىپتاستىرۋ» دەگەن تىركەستەردىڭ استارىندا نە جاتقانىن ۇعۋعا بولادى ەمەس پە؟ جاڭا كاسىپورىنداردا جۇمىس ىستەپ جاتقان جاستارىمىز تۇتاستاي وندىرىستىك جۇيەنى, تسەحتاردى ءبىر عانا كومپيۋتەرمەن باسقارىپ وتىرادى. بۇرىنعى 100 ادام ىستەيتىن جۇمىستى ءبىر عانا مامان اتقارادى. جاڭادان ەلىمىزدە بوي كوتەرىپ جاتقان زاۋىتتاردا, تسەحتاردا ەڭ كوپ دەگەندە 300 ادام جۇمىس ىستەيدى.

بىراق ولاردىڭ شىعاراتىن ءونىم كولەمى بۇرىنعىلار شىعارعان ءونىم كولەمىنەن ءارى مول, ءارى ساپالى. ءدال وسى جەردەن «ينتەللەكتۋالدى ۇلت قالىپتاستىرۋ» ماقساتى جۇزەگە اسا باستاعانى كورىنىپ تۇرعان جوق پا؟ ورايى كەلگەندە ايتا كەتكەن ءجون, «ينتەللەكتۋالدى ۇلت قالىپتاستىرۋ» ىسىنە ەلباسىمىز ەرتە-اق قامدانعانداي. ولاي دەيتىن سەبەبىم, تمد كولەمىندە ءبىرىنشى بولىپ ءبىزدىڭ قازاقستاندا مەكتەپتەردى جاپپاي كومپيۋتەرلەندىرۋ ءىسى قولعا الىنىپ, جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل كۇنگى مەكتەپتەرىمىزدىڭ باسىم بولىگى ينتەراكتيۆتى تاقتالاردى, ينتەرنەتتى پايدالانادى. ءبىلىم الۋعا وسىنداي نەگىز جاساي وتىرىپ, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز پوستكەڭەستىك اۋماقتا العاشقى بولىپ ەلىمىزدىڭ تالانتتى جاستارىن شەت ەلدەردىڭ تاڭداۋلى ءبىلىم وردالارىندا وقىتىپ, وتاندىق وقىتۋشى پروفەسسورلار قۇرامىنىڭ بىلىمدەرىن شەت ەلدەردە جەتىلدىرۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىردى.

«بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا شەت ەلدەردە جەتكىلىكتى ءبىلىم الىپ كەلگەن تالانتتى جاستارىمىز بۇل كۇندەرى مەملەكەتتىك اتقارۋشى بيلىكتىڭ, ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ, شەت ەلدىك فيرمالاردىڭ لاۋازىمدى قىزمەتتەرىن لايىقتى اتقارىپ ءجۇر. وسى وقۋ جىلىندا م.وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنەن «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا التى ماگيسترانتىمىز شەتەلدە وقۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. ولار رەسەي, مالايزيا, ۇلىبريتانيا ەلدەرىن تاڭداپ وتىر. ەسكە سالا كەتەيىك, ەگەمەندىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا وتاندىق وندىرىسكە ينۆەستيتسيا قۇيعان شەت ەلدىك الپاۋىت كومپانيالار كوپتەگەن مامانداردى وزدەرىمەن بىرگە الا كەلەتىن. ولاردىڭ ايتاتىن ۋاجدەرى «جەرگىلىكتى ماماندار بىلىكتىلىگى قاناعاتتاندىرمايدى» دەگەنگە ساياتىن. قازىر, مىنە, ەلباسىمىز سول شەتەلدىكتەردى وتاندىق ماماندارمەن الماستىرۋدى ترانسۇلتتىق ينۆەستور فيرمالاردىڭ باسشىلىعىنا تالاپ رەتىندە قويىپ ءجۇر. بۇل ۇلتتىق ينتەللەكتۋالدىق ساپانىڭ جوعارىلاي تۇسكەنىن كورسەتەتىن ناقتى مىسال ەمەس پە؟! ورىس حالقىندا «ماسكەۋ ءبىر كۇندە سالىنباعان» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. ەندەشە, ۇلتتىڭ ينتەللەكتۋالدىق ساپاسىنىڭ جوعارىلاۋى سەكىلدى باستى قاجەتتىلىك پەن باستى ماقسات تا ءبىر كۇندە نەمەسە ءبىر جىلدا ءتىپتى, ءبىر ونجىلدىقتا قولجەتكىزىلەتىن وڭاي شارۋا ەمەس. ول بىرنەشە ونجىلدىقتاردى, جۇزجىلدىقتاردى, ءتىپتى شەكسىزدىكتى قاجەت ەتەتىن ۇعىم. جاراتىلىستىڭ شەكسىز دامۋى سەكىلدى ۇلتتىق ساپا دا دامۋى جاعىنان شەكسىز ۋاقىتقا ۇلاساتىن ءبىر يگىلىكتى ءىس. تەك ءتوزىمدىلىكپەن, تۇسىنىستىكپەن العا جىلجي بەرۋ كەرەك.

ارابتاردا مىناداي ماقال بار ەكەن: «باراتىن جەرىن بىلمەيتىن ادام بارلىق جولمەن جۇرەدى». مۇنى قازاقتىڭ قاراپايىم ءتىلىمەن «ماقساتسىزدىڭ بەينەتى كوپ» دەپ تۇسىنۋگە بولاتىن شىعار. وسىلاردى قورىتا كەلگەندە, قازاقستان «بەينەتتى كوپ كورەتىن ەل ەمەس» دەگىم كەلەدى. ويتكەنى, بىزدە باراتىن جەرىمىز بەلگىلى, ناقتى ماقساتىمىز بار. جولدىڭ العاشقى بولىگىن ارتقا تاستاعان بۇگىنگى تاڭدا باعىتىمىزدىڭ دۇرىس جانە ءتۇزۋ ەكەنىن, باراتىن جەرىمىزگە بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جەتەتىنىمىزدى بىلەمىز. ورايى كەلگەندە ايتا كەتەيىن, وسى بيىك ماقساتىمىزعا قول جەتكىزۋگە قاجەتتىنىڭ ءبارى ەلىمىزدە بار ەكەن. ماسەلەن, عىلىمي تۇرعىدان جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن بىرنەشە قاجەتتىلىكتەر بولادى. ەڭ الدىمەن, ۇلتتىڭ ءبىلىم دەڭگەيى. بۇل جاعىنان العاندا ءبىز الەمدىك ءتىزىمنىڭ جوعارعى ساتىسىندا, دالىرەك ايتساق, ەكى جۇزدەن استام مەملەكەت ەنگەن تىزىمدە العاشقى جيىرمالىقتىڭ قاتارىندا تۇرمىز. دەمەك, العاشقى قاجەتتىلىكتىڭ نەگىزى وزىمىزدە بار.

ءدال وسى تۇستا وتاندىق عىلىم دەڭگەيى قانداي دەگەن ورىندى سۇراق تۋادى. ويتكەنى, ەلىمىزدىڭ بۇدان بىلايعى دامۋى تەك قانا عىلىمنىڭ دەڭگەيىمەن ولشەنبەك. بۇل تۇرعىدان العاندا دا ەلىمىز دىتتەگەن مەجە بيىگىنەن كورىنە الاتىنىنا سەنىم مول. وتاندىق حيميا, فيزيكا, ينجەنەريا, بيولوگيا, ميكروبيولوگيا, ماتەماتيكا عىلىمدارى الەمنىڭ كەز كەلگەن مەملەكەتتەرىندەگى عىلىممەن يىق تەڭەستىرە الادى. بۇلاي دەپ باتىل ايتاتىن سەبەبىم, قازاقتاردان كەزىندە كسرو دەرجاۆاسىنىڭ ستراتەگيالىق باعدارلامالارى بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جوبالارىنا قاتىسىپ, الەمدە تەڭدەسى جوق جاڭالىقتار اشقان عالىمدار جانە سول عالىمدار نەگىزىن قالاعان كەشەندى مەكتەپتەر بار. وتاندىق عىلىم مەكتەبى قازىردىڭ وزىندە تەڭدەسسىز ناتيجەلەرىن بەرە باستادى. ماسەلەن, يادرولىق ەنەرگيا ءوندىرىسى سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىمىز وسى ءسوزىمنىڭ تولىق دالەلى بولادى. سونداي-اق, تەمىر جول, كوپىرلەر قۇرىلىسى سالالارىندا دا وتاندىق عالىمدار وندىرىسكە قازىردىڭ وزىندە ۇلكەن پايدا كەلتىرۋدە. بۇل توپقا وتاندىق حيميا عىلىمى سالاسىنداعى تالانتتاردى دا قوسۋعا بولادى. ەلىمىزدىڭ حيميكتەرى دۇنيەگە اكەلگەن كوپتەگەن جوبالار بۇل كۇندەرى ەل يگىلىگىنە اينالىپ جاتسا, ەندى بىرقاتارى وندىرىسكە جولداما العان. قاي جاعىنان العاندا دا ءبىزدىڭ عالىمدار وتاندىق ەكونوميكانى وزىق تەحنولوگيامەن بايىتۋدىڭ تىرەگى بولارى ءسوزسىز.

ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ومىرلىك قاجەتتى ءۇش تىرەۋدىڭ باسىن ءبىرىكتىرە الماي جۇردىك. ءبىلىم – عىلىم – ءوندىرىس ۇشتىگىنىڭ باسىن قوساتىن ناقتى زاڭ قابىلدانىپ, بۇل كۇندەرى جۇمىس ىستەپ جاتىر. ءوندىرىستى دامىتۋشى عىلىمدى ينۆەستيتسيالاۋدىڭ حالىقارالىق قالىپتاعى جۇيەسى ەندى ءبىزدىڭ ەل ومىرىنە دە ەنە باستادى. بۇعان دەيىن عىلىم «قاراجاتتان شولىركەسە», عالىمدار اشقان جاڭالىقتار وندىرىسكە جولداما الۋدان ىسىرىلىپ كەلسە, ەندى ونداي توقىراۋ بولمايتىن بولدى. عىلىمدى ينۆەستيتسيالاۋدىڭ بىرنەشە ارناسى جۇمىس ىستەي باستادى. ماسەلەن, عىلىمي-زەرتتەۋلەر ءۇشىن ارنايى مەملەكەتتىك ماقساتتى گرانتتار ءبولۋ, مەملەكەتتىك تاپسىرىستار بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ, عىلىمعا بولىنەتىن قارجىنى عالىمداردىڭ ءوز ەكشەۋلەرىنەن وتكىزە وتىرىپ ءبولۋ, اقىر اياعىندا جەكەنىڭ كاپيتالىن ينۆەستيتسيا رەتىندە تارتۋ ارنالارى پايدا بولدى. اشىلعان جاڭالىقتاردى وندىرىسكە ەنگىزۋ ءىسى جەڭىلدەي ءتۇستى. قازىر ۇكىمەت دەڭگەيىندە جوعارى عىلىمي-تەحنولوگيالىق كەڭەس جۇمىس ءىستەيدى. بۇل كەڭەس سالالىق عىلىمي كەڭەستەردىڭ ۇسىنىستارىن ەكشەۋدەن وتكىزەدى. سايىپ كەلگەندە, ءبارىنىڭ دە مۇددەسى عىلىمدى ينۆەستيتسيالاۋ, جاڭالىقتى وندىرىسكە كىدىرىسسىز ەنگىزۋ جۇمىستارىن ءجۇيەگە تۇسىرگەن, جەمىستى ەتەتىن ءبىر جاڭا ارنا بولدى.

ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا: «باسەكەگە قابىلەتتى ەل بولۋ ءۇشىن ءبىز ساۋاتتىلىعى جوعارى ەلگە اينالۋىمىز كەرەك» دەپ كورسەتەدى. جولداۋدا ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋ مەن زاماناۋي تەحنيكالىق ماماندىقتار جۇيەسىن دامىتۋ, جوعارى جانە ورتا ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى جەلىسىن قۇرۋ, كوپساتىلى وقۋ گرانتتارى جۇيەسىن ازىرلەۋ, بۇكىل ەل بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋشىلىك جانە قولدانبالى ءبىلىم بەرۋدىڭ وڭىرلىك ماماندىقتاردى ەسكەرەتىن مامانداندىرىلعان وقۋ ورىندارى جۇيەسىن قۇرۋ, جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى وقۋدىڭ ەكىنشى كۋرسىنان باستاپ كاسىپورىندارداعى مىندەتتى وندىرىستىك تاجىريبەنى زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكىتۋ ءماسەلەلەرى ءسوز بولادى.

ەلباسى جولداۋىندا ءححى عاسىردىڭ ون جاھاندىق سىن-قاتەرى العا تارتىلىپ وتىر. وسى سىن-قاتەرلەردەن ءوتۋدى قامتيتىن بىرنەشە جۇمىس باعىتىن انىقتاپ كورسەتتى. قازاق ەلىنىڭ ەندىگى الدىنا قويعان باستى ماقساتى – 2050 جىلعا قاراي جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىن قۇرۋ. ەلباسى ءوز جولداۋىندا قازاقستان حالقىنا وسى ماقساتقا جەتۋ جولىندا شەشىلۋى ءتيىس جەتى بىردەي ستراتەگيالىق مىندەت جۇكتەدى. وسى مىندەتتەردىڭ ويداعىداي شەشىلۋىنە ۇلەس قوسۋ – ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ قاسيەتتى بورىشى.

ەلباسى جولداۋىندا اتاپ كورسەتىلگەندەي, «قازاقستان ەكونوميكاسى – الەمدىك اۋقىمدا كولەمى شاعىن ەكونوميكا… ەل ءبىرتۇتاس كورپوراتسيا سەكىلدى جۇمىس ىستەۋى ءتيىس…». وسى ارادا اقش, جاپونيا ەلدەرىنە ءتان كورپوراتيۆتى مادەنيەت ۇستانىمدارىن زەرتتەۋ جۇمىستارىن قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەرگە جۇكتەۋدىڭ ءتيىمدى اسەرى بولاتىندىعى ءسوزسىز.

ەلباسى العا قويعان اسا باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – «…ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ماماندارعا دەگەن قازىرگى جانە كەلەشەكتەگى سۇرانىسىن بارىنشا وتەۋ…». وسى مىندەتتى ويداعىداي شەشۋ جولىندا بىرنەشە شارالاردى ىسكە اسىرۋعا بولادى. بىرىنشىدەن, قازاقستاندا قىزمەت ىستەپ ءجۇرگەن شەتەلدىك ءجانە وتاندىق كورپوراتسيالاردىڭ ماماندار دايارلاۋعا وتاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەرگە تاپسىرىستار بەرۋىن جانە ونى قارجىلاندىرۋىن زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋ ءارى ونداي كورپوراتسيالاردى سالىق جەڭىلدىكتەرىن بەرۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قولداۋ. ەكىنشىدەن, وتاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ حالىقارالىق قورلار گرانتتارىن پايدالانۋلارىنا تولىقتاي ەركىندىك بەرۋ.

پرەزيدەنت بىزگە قازاقستاننىڭ بىلىكتى ماماندارى الەمنىڭ ءاربىر تۇكپىرىندە سۇرانىسقا يە بولۋى قاجەت دەگەن تالاپ قويعان بولاتىن. قازىردە ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان وسى باعىتتا ناقتى قادامدار جاسالۋدا. بۇگىن ءبىلىم بەرۋ ءجۇيەسىندە وقۋ ءۇردىسىنىڭ جۇرگىزىلۋ بارىسىن كومپيۋتەرسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. وسى باعىتتا مۋلتيمەديالىق كلاستارمەن, ەلەكتروندى جانە قاشىقتان وقىتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن جاڭا كومپيۋتەرلەرمەن جابدىقتالعان «ماحامبەت» اقپاراتتىق تەحنولوگيالار پاركى ءوز جۇمىسىن جەمىستى جۇرگىزۋدە. ۋنيۆەرسيتەتىمىز قازىردىڭ وزىندە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن وڭتايلاندىرۋدا يننوۆاتسيالىق اۆتورلىق باعدارلامالارعا يە.

ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرماسىمەن مەملەكەتىمىزدەگى جوعارى ءبىلىم بەرۋ ءجۇيەسىنىڭ الدىنا قويعان باستى مىندەتتەر شەتەلدەگى سەرىكتەس جوعارى وقۋ ورىندارىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستىڭ جاسالۋىنا نەگىز بولدى. ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى بولوندىق ءۇردىس تالاپتارى ەۋروپا مەملەكەتتەرى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن تاجىريبە بولىسۋگە, بولاشاق ماماندار دايارلاۋ ىسىندە شەتەلدىك سەرىكتەس جوعارى وقۋ ورىندارىن تارتۋدا مول مۇمكىندىك بەرەرى ءسوزسىز.

2012 جىلعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ارنالعان ەكى جولداۋىن ايماقتا جانە ءوز ۇجىمىمىزدا جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ بارىسىندا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ تىندىرعان ىستەرىنە شولۋ جاسالىپ, العا ءمىندەتتەر بەلگىلەندى. قىرۋار ءىستى قولعا العان ەلباسىمىز ءاربىر مەملەكەتتىك قىزمەتكەردەن ءوز ىسىنە دۇرىس قاراۋدى تالاپ ەتەتىنى بارشاعا بەلگىلى. بۇل – ءبىزدىڭ ۇجىم جۇمىسىنىڭ بارىسىندا ەستە ساقتايتىن ەڭ باستى شارت. سودان دا بولسا كەرەك, 80 جىلدىق تاريحى بار م. وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشى, پروفەسسورلار قۇرامى ستۋدەنتتەرگە ءبىلىم بەرۋدى زامانا تالابىنا ساي جۇرگىزىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە, ءوز ماماندىقتارى بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن قارقىندى دامىتۋدا.

قورىتا ايتقاندا, بۇگىندە قازاقستان مەملەكەتتىك جانە ۇلتتىق دامۋدىڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيىنە كوتەرىلىپ كەلەدى. بۇل ورايدا بارلىق مۇمكىندىكتەر ىسكە قوسىلۋدا. وسى ارقىلى ءار قازاقستاندىقتىڭ جەكە دامۋىنا دا العىشارتتار قالانعان. قازىر ەلىمىزدە قولعا الىنعان ىستەر اسا اۋقىمدى. تەك وسىناۋ اۋقىمدى ىسكە ارقايسىمىز ءوز ۇلەسىمىزدى مولايتا ءتۇسۋ ءۇشىن جۇمىلا الساق بولعانى. وسىلاي ىستەي الساق, ءبىز باعىندىرمايتىن اسۋ جوق دەر ەدىم.

اسحات يمانعاليەۆ,

م. وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان

مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى,

پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.

ورال.