ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋ – ءداۋىر تالابى
سەنبى, 26 قاڭتار 2013 7:37
تاريحتى تارازىلاساق, ادامزات قوعامىنىڭ ءتۇرلى كەزەڭدەرىندە ءوزىنىڭ جاسامپازدىعى مەن تىنىمسىز ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتەردى ءوز ءداۋىرىنىڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرگەن كوشباسشى تۇلعالاردىڭ عيبراتتى ىستەرىنە كۋا بولامىز. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بولاشاقتى الىستان بولجاعان حالىقارالىق دەڭگەيدەگى باستامالارى بۇگىندە دامۋ مەن جاڭا قارىم-قاتىناستاردىڭ تەڭدەسسىز ۇلگىسىنە اينالىپ وتىر.
بۇگىنگى قازاقستان – مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ, ۇلتتىق ەكونوميكامىزدىڭ, قوعامدىق كەلىسىمىمىزدىڭ, وڭىرلىك كوشباسشىلىعىمىز بەن حالىقارالىق بەدەلىمىزدىڭ ايقىندالعان شاعى.
سەنبى, 26 قاڭتار 2013 7:37
تاريحتى تارازىلاساق, ادامزات قوعامىنىڭ ءتۇرلى كەزەڭدەرىندە ءوزىنىڭ جاسامپازدىعى مەن تىنىمسىز ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتەردى ءوز ءداۋىرىنىڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرگەن كوشباسشى تۇلعالاردىڭ عيبراتتى ىستەرىنە كۋا بولامىز. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بولاشاقتى الىستان بولجاعان حالىقارالىق دەڭگەيدەگى باستامالارى بۇگىندە دامۋ مەن جاڭا قارىم-قاتىناستاردىڭ تەڭدەسسىز ۇلگىسىنە اينالىپ وتىر.
بۇگىنگى قازاقستان – مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ, ۇلتتىق ەكونوميكامىزدىڭ, قوعامدىق كەلىسىمىمىزدىڭ, وڭىرلىك كوشباسشىلىعىمىز بەن حالىقارالىق بەدەلىمىزدىڭ ايقىندالعان شاعى. مەملەكەتىمىزدىڭ وتپەلى كەزەڭىندە قابىلدانعان «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا باسىم باعىتتارىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن جۇزەگە اسىرىلۋى جاڭا سەرپىلىستى قاجەت ەتتى.
تاريح شەجىرەسىنە التىن ارىپتەرمەن جازىلعان «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىن ءجۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ءۇش ءبىردەي جاڭعىرتۋ: مەملەكەتتىڭ ءىرگەسىن قالاۋ, نارىقتىق ەكونوميكادا سەرپىلىس جاساۋ, الەۋمەتتىك مەملەكەتتىڭ نەگىزدەرىن قالىپتاستىرۋ, قوعامدىق سانانى قايتا وزگەرتۋ جۇرگىزىلدى. وسى جىلدارى ەلىمىزدىڭ ساياسي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە سىرتقى ساياسي ۇلگىسى ومىرشەڭدىگى مەن تيىمدىلىگىن دالەلدەدى. ناتيجەسىندە, قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ رەيتينگىسىندە باسەكەگە قابىلەتتى ەلدەردىڭ اراسىندا 51-ورىنعا يە بولدى.
كەز كەلگەن ەلدىڭ دامىپ, ءوركەندەۋى – ىشكى ساياسي تۇراقتىلىق پەن ۇلتتىق بىرلىككە بايلانىستى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ تۇراقتى ءتۇردە جۇرگىزە بىلگەن سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان 140 ەتنوس پەن 17 كونفەسسيانىڭ وكىلدەرى تۇراتىن ىنتىماعى مەن بىرلىگى تۇتاسقان ۇلگىلى مەملەكەتكە اينالدى.
ەلباسىمىز ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋى ەلىمىزدىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋىنداعى جاڭا بەلەستەردى ايقىندايتىن ماڭىزدى تاريحي قۇجات بولىپ تابىلادى. بۇل ماڭىزدى قۇجات مەملەكەتىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىن الەمدەگى دامىعان 30 مەملەكەت قاتارىنا ەنۋىن ۇلتتىق ساياسي دامۋ ستراتەگياسىن نەگىزگە الا وتىرىپ, وسى ۋاقىت ىشىندە جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىستى 7 باسىمدىقتى انىقتاپ بەردى.
ەلباسى سارابدال ساياساتكەر رەتىندە, ەسىمىن الەم تانىعان تۇلعا رەتىندە ءوز حالقىنا اۋقىمدى جانە ناقتى, مەملەكەت دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىن ايقىندايتىن ءىس-ارەكەتتەر جوسپارىن ۇسىندى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ قازاقستان پرەزيدەنتى كەزەڭ-كەزەڭمەن ەلىمىزدى, جالپى قازاقستان حالقىن ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا ناقتى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋگە, ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا مول كۇش جۇمسادى. سونىڭ ناتيجەسىندە, بۇگىنگى كۇنى قازاقستان الەمدىك قاۋىمداستىقتا بەدەلدى ورىندى يەلەنىپ, سوڭعى 15 جىلدا ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى 16 ەسەگە, ءبىلىم الۋعا جۇمسالاتىن قارجى 9,5 ەسەگە ارتقان. ال عىلىم سالاسىنا بولىنەتىن قارجى 2011 جىلى 26,8 ملرد. تەڭگەنى, 2012 جىلى 48 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. الداعى ۋاقىتتا بۇل سالالاردى مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاندىرۋ ارتا تۇسەتىنى دە بەلگىلى. بۇل ءوز كەزەگىندە, ءبىلىم, عىلىم جانە يننوۆاتسيا سالاسىندا جاڭا باعىتتاردىڭ دامۋىنا مول مۇمكىندىك بەرەدى.
ەلىمىزدىڭ جاڭا دامۋ باعىتىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن مودەرنيزاتسيالاۋ: ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن وڭتايلاندىرۋ; وقۋ-ءتاربيە ۇدەرىسىن جاڭعىرتۋ; ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ تيىمدىلىگى مەن قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ سياقتى ءۇش باستى باعىتقا ەرەكشە ءمان بەرىلدى. ەلباسى بۇل ورايدا جەكە جانە مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى ۇسىناتىن ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ اراسىنداعى ەلەۋلى الشاقتىققا جول بەرۋگە بولمايتىنىن, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جالپى ۇلتتىق كۇيىندە قالۋعا ءتيىس ەكەنىن ەرەكشە اتاپ كورسەتتى.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارى سەكىلدى تاراز مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا وقۋ ۇدەرىسىن دەموكراتيالاندىرۋ باعىتىندا كرەديتتىك وقىتۋ تەحنولوگياسى جۇيەسىن جوسپارلاۋ مەن ۇيىمداستىرۋدىڭ جاڭاشىل ادىستەرىن قولدانۋ, دۋبلين دەسكريپتورلارىنا سايكەس مودۋلدىك ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن دايىنداۋ, كوپتىلدى ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋ سياقتى اۋقىمدى جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلۋدا.
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا ەلباسى اتاپ كورسەتكەن وزەكتىلىگى كەمىگەن جانە سۇرانىسى تومەندەگەن ءبىلىم پاندەرىن زاماناۋي جاڭا اكادەميالىق پاندەرمەن الماستىرۋ باستى نازاردا بولىپ وتىر. اكادەميالىق ەركىندىكتى دامىتۋ باعىتىندا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ قۇرىلىمى مەن مازمۇنى تاڭداۋ پاندەرىمەن تولىقتىرىلۋدا. تىلدەردى مەڭگەرۋگە, ەلەكتروندى وقىتۋعا, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋگە, شاعىن كەشەندى مەكتەپ ماسەلەلەرى جانە 12 جىلدىق مەكتەپكە ارنالعان مامان دايارلاۋعا باسا ءمان بەرىلەتىن جاڭا ەلەكتيۆتى پاندەر وقۋ ۇدەرىسىنە كەڭىنەن ەنگىزىلۋدە. ەلەكتيۆتى پاندەر جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جانە ەڭبەك نارىعى سۇرانىستارىن تالداۋ نەگىزىندە دايىندالۋدا. اتاپ ايتقاندا, سۇرانىسى كوپ جانە بولاشاعى بار باعىتتاردى كۇشەيتۋ ماقساتىندا «12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ جاعدايىندا وقۋشىلاردى پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق سۇيەمەلدەۋ», «اكمەولوگيا نەگىزدەرى», «ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ» جانە ت. ب. پاندەر جوسپارلانعان.
جوعارى ينتەللەكتۋالدى الەۋەتى قالىپتاسقان يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالىق ءىس-ارەكەتتى جۇزەگە اسىرا الاتىن جانە عىلىمي-زەرتتەۋشىلىك قىزمەتكە باعىتتالعان بولاشاق پەداگوگتاردى دايارلاۋ ماقساتىندا ينستيتۋتتىڭ وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىنە «مەكتەپ كۇنى» ەنگىزىلدى. عالىم-وقىتۋشىلار جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ جاڭاشىل مۇعالىمدەرىمەن ءبىرلەسە وتىرىپ مەكتەپ بازاسىندا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانى ەندىرۋ, وقۋشىنىڭ جەكە ينتەللەكتۋالدىق قابىلەتتەرىن ارتتىرۋ باعىتىندا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى.
سوڭعى ون جىلدىڭ اياسىندا ەلىمىزدەگى جوعارى ءبىلىم بەرۋ وردالارى الەمدىك ءبىلىم بەرۋ جانە زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ترەندىنە اينالدى. مۇنداعى ءبىلىم مازمۇنى مەن ساپاسىنىڭ ارتۋى ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىنىڭ ءبىرى رەتىندە ەلباسىنىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى جاڭاشا قالىپتاستىرۋ سەكىلدى ۇلتتىق كەشەندى شارالارعا دەگەن تىكەلەي ىقپالىن بايقاتادى. جاڭا الەمدەگى دامۋ جولىنا تۇسكەن جاڭا قازاقستاننىڭ قۋاتتىلىعى مەن باسەكەگە قارىمدىلىعىن ارتتىرا ءتۇسۋ ءۇشىن ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق ءجۇيەدەگى جاڭاشىلدىعى مەن تالاپشىلدىعىن, ءبىلىم بەرۋدى اقپاراتتاندىرۋ, ياعني وقۋ اقپاراتىن قولدانۋ ءۇشىن ءتيىمدى قۇرالدار مەن قاجەتتى مۇمكىنشىلىكتەر جاساۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگى تۋىندايدى. جولداۋدا ەلباسى جوعارى ءبىلىم سالاسىنا كوپ ساتىلى وقۋ گرانتتارى جۇيەسىن ءازىرلەۋ, عىلىمي-زەرتتەۋشىلىك جانە قولدانبالى ءبىلىم بەرۋدىڭ وڭىرلىك ماماندىقتاردى ەسكەرەتىن مامانداندىرىلعان وقۋ ورىندارى جۇيەسىن قۇرۋ, وقىتۋ ادىستەمەلەرىن جاڭعىرتۋ, وقىتۋدىڭ ون-لاين جۇيەلەرىن بەلسەندىرۋدى تاپسىردى.
قورىتا ايتقاندا, ەلىمىزدەگى ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋ – ءداۋىر تالابى ەكەنىن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى ايقىنداپ بەردى.
اسقار ءابدۋالى,
تاراز مەملەكەتتىك پەداگوگيكا-
لىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى.
جامبىل وبلىسى.
