قالانىڭ باس قۇجاتى
بەيسەنبى, 30 مامىر 2013 2:05
ەل اۋماعىنىڭ دامۋ پەرسپەكتيۆالارىن وڭىرلىك ۇدەرىستەرگە سايكەستەندىرۋگە مۇمكىندىكتەر بەرەرى انىق
قىزىلجار وڭىرىندە وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگى, «قازاق قۇرىلىس جانە ساۋلەت عىلىمي-زەرتتەۋ جانە جوبالاۋ ينستيتۋتى» اق استاناداعى فيليالى, جەرگىلىكتى قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ, ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىن ۇيىمداستىرۋدىڭ باس سحەماسى تالقىلاندى.
بەيسەنبى, 30 مامىر 2013 2:05
ەل اۋماعىنىڭ دامۋ پەرسپەكتيۆالارىن وڭىرلىك ۇدەرىستەرگە سايكەستەندىرۋگە مۇمكىندىكتەر بەرەرى انىق
قىزىلجار وڭىرىندە وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگى, «قازاق قۇرىلىس جانە ساۋلەت عىلىمي-زەرتتەۋ جانە جوبالاۋ ينستيتۋتى» اق استاناداعى فيليالى, جەرگىلىكتى قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ, ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىن ۇيىمداستىرۋدىڭ باس سحەماسى تالقىلاندى.
كەلەلى جيىندى ايماق باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بالاحونتسەۆ اشىپ, تالقىلاۋدىڭ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان مارە الۋىنىڭ ءمانىن اتاپ ءوتتى. ۇزاق جىلدارعا ارنالعان سىزبا جوباسىمەن ارنايى ماماندار اينالىسىپ, ءوڭىر ەرەكشەلىكتەرى جەتە ەسكەرىلگەن. ءبىرىنشى كەزەكتە استىقتى ولكەنىڭ مينەرالدى-شيكىزاتتىق بازا رەتىندەگى دامۋ الەۋەتىنىڭ ءجىتى قاراستىرىلعانى قۇپتارلىق. جەراستى قازبا بايلىقتارىنان قورعاسىننىڭ 65, تسيركونيدىڭ 36, ۋراننىڭ 19 پايىزى وسىندا شوعىرلانعان. اگروونەركاسىپ كەشەنى شەڭبەرىندە ءىرى فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتار ۇيىمداستىرۋ, استىق ەكسپورتىنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ جولدارى قاراستىرىلعان. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى اسار اۋىلىنداعىداي اگروقالاشىقتار بوي كوتەرەتىن بولادى. تاماق ونەركاسىبىن جانە اۋىر ونەركاسىپتى جولعا قويۋ شارالارى العا تارتىلدى.
قازاق قۇرىلىس جانە ساۋلەت عىلىمي-زەرتتەۋ ءجانە جوبالاۋ ينستيتۋتى استانا فيليالىنىڭ ديرەكتورى تۇرلىبەك مۇساباەۆ, وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگى ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى سالاۋات دەمباي ەلىمىزدىڭ اۋماعىن ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋدىڭ كەشەندى جوباسى جايلى جان-جاقتى اڭگىمەلەدى. 2010 جىلى بەكىتىلگەن باس جوبا حالىقتىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋ, الەمدىك ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردى كىرىكتىرۋ, جاھاندانۋ جاعدايلارىندا قازاقستان اۋماعىن تۇراقتى كەڭىستىككە اينالدىرۋ ماقساتتارىن كوزدەيدى. مەملەكەتتىك قالا قۇرىلىسى ساياساتىنىڭ بارلىق اسپەكتىلەرىن قوساتىن كەشەندى قالا قۇرىلىسىنىڭ قۇجاتى ۇزاق مەرزىمدى دامۋ بولجامىن ۇيىمداستىرۋعا, اۋماقتىق باسەكەلى ارتىقشىلىقتاردى, ىشكى رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانا وتىرىپ وركەندەتۋگە, قورشاعان ورتانى, ساۋلەتتىك, تاريحي-مادەني مۇرالاردى ساقتاۋعا, حالىقتى قونىستاندىرۋ جانە ەلدى مەكەندەر اراسىنداعى ىلكىمدىلىك جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە زور ءمۇمكىندىكتەر بەرەدى. كەڭەس كەزىندە قالىپتاسقان قالا قۇرىلىسى جۇيەسىنىڭ تۇبەگەيلى قوعامدىق-ساياسي, ەكونوميكالىق قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرگە ۇشىراعانى بايقالادى. ول ۋاقىتتا قالا قۇرىلىسى ينتەگراتسيالىق مانىنە وراي حالىقتى قونىستاندىرۋ, قونىسارالىق ينفراقۇرىلىم جۇيەسىن قۇرۋ مەن دامىتۋ مىندەتتەرىن ءبىرشاما اتقارعانىمەن, بىرقاتار ماسەلەلەر ەسكەرىلمەي قالدى. اتاپ ايتار بولساق, ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكككە ۇلكەن نۇقسان كەلتىرىلدى. ادامداردى قونىستاندىرۋ, ەلدى مەكەندەردى سالۋ تابيعي-كليماتتىق جاعدايى قولايسىز, اۋىز سۋ جوق ءوڭىرلەردە ءجۇرگىزىلدى. سونىڭ سالدارىنان جەتەكشى سالاعا تولىق تاۋەلدى مونوفۋنكتسيونالدى اۋماقتار قالىپتاستى. ەگەمەندىك العاننان كەيىن پرەزيدەنت جاڭا ماقساتتار مەن باسىمدىقتاردى بەلگىلەپ, ۇزاق مەرزىمدى دامۋ ستراتەگيالارىن جاريالادى. استانانى جاڭا قونىسقا كوشىرۋ جۇزەگە اسىرىلدى. اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەر ىرىلەندىرىلدى. رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولدار قالپىنا كەلتىرىلدى. ۇلتتىق اۋقىمداعى ينفراقۇرىلىمدىق جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالار ەنگىزىلدى. الايدا, رەسپۋبليكانىڭ اۋماعىن يگەرۋدە جانە ونىڭ رەسۋرستارىن پايدالانۋدا ايتارلىقتاي تەڭسىزدىكتەر ءالى دە بايقالادى. ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وڭىرلەرى ەكولوگيالىق جوعارى لاستانۋىمەن, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جاي-كۇيىنىڭ ءتومەندىگىمەن, سۋ رەسۋرستارىنىڭ سارقىلۋىمەن, ەكولوگيالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ جەتكىلىكسىز دامۋىمەن, سەيسمولوگيالىق قاۋىپتىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. وسىعان وراي ەلدىڭ تۇراقتى دامۋىنا باعىتتالعان قالا قۇرىلىسىن جاڭعىرتۋ, قۇرىلىس ساياساتىن قالىپتاستىرۋ جولدارى قاراستىرىلىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىن ۇيىمداستىرۋدىڭ باس سحەماسى, ونى ىسكە اسىرۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق ءادىس-ءتاسىلدەرى ازىرلەندى. عىلىمي نەگىزدەلگەن سىزبانىڭ ۇتىمدى تۇستارى كوپ. اۋماق كەڭىستىگىندە وندىرىستىك كۇشتەردى ورنالاستىرۋ باس سحەمادا قابىلدانعان شەشىمدەرگە سايكەس جۇزەگە اساتىنى قاداپ ايتىلعان. حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ورتاسى مەن تىرشىلىك قىزمەتى ستراتەگيالىق كەڭىستىكتىڭ جوسپارلاۋ ۇدەرىستەرىنە ىڭعايلاستىرىلعان.
باسقوسۋدا ەل اۋماعىن دامىتۋدىڭ الداعى مىندەتتەرى اتاپ كورسەتىلدى. اسىرەسە, حالىقتىڭ تولقىمالى ميگراتسيا ايماعىنان تىس كوبەيۋدىڭ ءتيىمدى نۇكتەلەرىن قالىپتاستىرۋ ارقىلى ۇلكەن قالالارداعى ءوسۋ ۇدەرىسىن رەتتەۋ, وڭىرلىك سايكەسسىزدىكتەردى, ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋ, اگرارلىق ءوندىرىستى ۇيىمداستىرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, شەكارالاس جەرلەردە قونىستاندىرۋ جۇيەسىن جولعا قويۋ جايى كەڭىنەن ءسوز بولدى. باسقا وبلىستاردىڭ باس سحەماسىن تالقىلاۋ بارىسىندا قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ تاجىريبەسى ەسكەرىلەتىنى دە ايتىلدى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
