ەل ومىرىمەن تانىسۋ – جەمىستى جۇمىسقا باستار جول
بەيسەنبى, 21 اقپان 2013 7:14
ماڭعىستاۋ وبلىسىنا جاڭادان كەلگەن باسشى ا.ايدارباەۆقا ماڭعىستاۋ ءوڭىرى, ماڭعىستاۋلىقتارعا ونىڭ ەسىمى جاقسى تانىس. الايدا, ايماقتى بۇرىن مۇناي سالاسىنا قاتىستى جەتىك بىلەتىن ول باسشىلىق قىزمەتىن اۋدان, قالالاردى ارالاپ, وڭىرلەردىڭ ءال-اۋقاتىمەن, جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار بارىسىمەن, حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىمەن تانىسىپ, ۇسىنىس-تىلەگىن تىڭداۋمەن باستادى.
بەيسەنبى, 21 اقپان 2013 7:14
ماڭعىستاۋ وبلىسىنا جاڭادان كەلگەن باسشى ا.ايدارباەۆقا ماڭعىستاۋ ءوڭىرى, ماڭعىستاۋلىقتارعا ونىڭ ەسىمى جاقسى تانىس. الايدا, ايماقتى بۇرىن مۇناي سالاسىنا قاتىستى جەتىك بىلەتىن ول باسشىلىق قىزمەتىن اۋدان, قالالاردى ارالاپ, وڭىرلەردىڭ ءال-اۋقاتىمەن, جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار بارىسىمەن, حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىمەن تانىسىپ, ۇسىنىس-تىلەگىن تىڭداۋمەن باستادى.
ا.ايدارباەۆتىڭ جۇمىس ساپارى جاڭاوزەن قالاسىنان باستاۋ الدى. بۇرىن تەك مۇنايلى قالا رەتىندە عانا ايتىلاتىن جاڭاوزەنگە قازىر مونوقالالار قاتارىندا تۇلەۋ جولىنا تۇسكەن قالا تۇرعىسىندا كوزقاراس قالىپتاسقان. جاڭاوزەنگە بارعان جان جاڭارعان قالا بەينەسىن, تۇزەلگەن تۇرعىندار تۇرمىسىن كورسەك دەپ بارادى. 125 مىڭنان استام حالقى بار قالادا قازىر بىرنەشە الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى جۇرۋدە. جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جونىندە شارالار قابىلدانىپ, بولاشاقتا سالىناتىن قارقىندى قۇرىلىستار بەلگىلەنۋدە. حالقى دا, كولەمى دە وسە تۇسكەن جاڭاوزەندەگى بۇگىنگى ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – كارىزدىك-تازالاۋ جۇمىستارى. وبلىس باسشىسى 2009 جىلدان باستاپ قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقان «وزەن-ينۆەست» مكك قاراماعىنداعى كارىزدىك-تازالاۋ عيماراتىندا بولدى. مۇندا قاجەتتى قارجى ءبولىنىپ, ناقتى جۇمىستار اتقارىلۋدا ەكەندىگىن جەتكىزدى قۇزىرلى ورىندار باسشىلارى. جاڭاوزەندەگى قۇرىلىستىڭ ءبىرى – قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسى جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى. قۇرىلىسى اياقتالىپ, ەندى قالاداعى كوشەلەر مەن نىسانداردا تاۋلىك بويى باقىلاۋ جۇرگىزۋگە قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار كۇتىپ تۇرعان عيماراتتى, ودان كەيىن شاڭىراق شاعىن اۋدانىندا سالىنىپ جاتقان 100 ورىندىق پەرزەنتحانانىڭ, اسكەري قالاشىقتىڭ, تەڭگە اۋىلىنداعى 900 ورىندىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىس جۇمىسىن جاڭادان باستاعان كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتەتىن «بيزنەس-ينكۋباتور» عيماراتىن ارالاعان ا.ايدارباەۆ راحات شاعىن اۋدانىندا بولدى. قازىر 31 مىڭنان استام تۇرعىنى بار اۋدان بولاشاقتا 63 مىڭنان استام ادامنىڭ مەكەنى بولماق. بۇل ءوز كەزەگىندە كەيبىر ماسەلەلەردى كۇردەلەندىرە تۇسەتىنى انىق. سوندىقتان بۇگىنگى جۇمىس وسى قيىندىقتاردىڭ الدىن الۋ باعىتىندا جۇرۋدە. بۇل تۋرالى بايانداعان جاڭاوزەن قالاسىنىڭ اكىمى س.تۇرىموۆ شاعىن اۋداننىڭ تولىقتاي ەلەكترمەن, گازبەن قامتاماسىز ەتىلگەندىگىن, سۋ قۇبىرى جارتىلاي تارتىلعاندىعىن ايتتى. كەلەشەكتە سۋ قۇبىرىن تارتۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋ, اۋدان اۋماعىنان شارۋاشىلىق بازارىن سالۋ جوسپارلانىپتى.
قالاداعى ماڭىزدى جاڭالىقتىڭ ءبىرى – «وزەنمۇنايگاز» وندىرىستىك فيليالىنىڭ اق بوپ قۇرىلۋى. بۇل جاڭاوزەندە ءبىراز ىستەردى وڭ شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ءتۇرلى قۇرىلىس نىساندارىمەن تانىسۋ ارقىلى ءبىز مۇنايلى قالاداعى ۇلكەن جۇمىستاردىڭ كۋاسى بولىپ تۇرمىز. بۇل قالا ءومىرىنىڭ قالىپتى ارناسىنا ءتۇسكەندىگىن, جەرگىلىكتى باسشىلىقتىڭ بەلگىلەنگەن مىندەتتەر مەن جوسپارلاردى ورىنداۋدا جاۋاپكەرشىلىك تانىتقاندىعىن اڭعارتادى, –دەگەن وبلىس اكىمى ا.ايدارباەۆ جاڭاوزەن قالاسى اكىمىنىڭ جۇمىسىن وڭ باعالادى.
ساپار مۇنايلى اۋدانىندا جالعاستى. اۋدان اۋماعىندا ورنالاسقان «قوشقار اتا» قالدىقتار قويماسىنىڭ راديواكتيۆتى جانە ۋىتتى قالدىقتارىنىڭ شاڭىتۋىن توقتاتۋ, وعان جاقىن ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن جىل سايىن جاساندى كولدىڭ سۇيىق فازاسىن تۇراقتاندىرۋ ماقساتىندا سۋ جىبەرۋ جۇمىستارى ءجۇرگىزىلىپ كەلەدى. اكىم «قوشقار اتا» قالدىقتار قويماسىنا تازارتىلعان سۋ قۇيىلاتىن اعىزۋ ارناسىن, قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار پوليگونىن ارالاپ كوردى.
وبلىس اكىمى مۇنان سوڭ قاراقيا, ماڭعىستاۋ, بەينەۋ, تۇپقاراعان اۋداندارىندا بولدى. ءار ءوڭىردىڭ ءوز ەرەكشەلىگى, كورسەتەر جاڭالىعى مەن الدىنا قويعان مىندەتتەرى بار. ا.ايدارباەۆ قاراقيا اۋدانىندا الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسىن ارالاپ, اۋدان اكىمى ءا.داۋىلباەۆتىڭ وتكەن جىلدى قورىتىپ, ۇستىمىزدەگى جىلعا جۇكتەگەن جوسپارلارىن تىڭدادى. اۋدان باسشىسى قۇرىق اۋىلىنىڭ كىرەبەرىسىنە جەر قويناۋىن پايدالانۋشى كومپانيالار قارجىسىنا ورناتىلاتىن 13 مەترلىك ستەللا مەن ونىڭ اباتتاندىرىلاتىن ماڭايى تۋرالى اڭگىمەلەدى. جوبانىڭ جاقسىلىعىن, بىراق ونىڭ قاجەتتىلىگىنە دە ءمان بەرۋ كەرەكتىگىن ايتقان وبلىس باسشىسى «اۋدانداعى ەلدى مەكەندەردە تۇرعىندار بالالارىمەن بىرگە قىدىرىستاپ, دەمالاتىن دەمالىس ورىندارىن اباتتاندىرسا جاقسى بولار ەدى», دەگەن پىكىرىن ايتتى.
ماڭعىستاۋ اۋدانىندا اليك سەرىك ۇلى مەكتەپ, ينتەرنات, بالاباقشالاردىڭ, تۇششىبەك اۋىلىنداعى ە.ورازاقوۆ اتىنداعى شيپاجايدىڭ احۋالىمەن, جالپى جۇمىس بارىسىمەن تانىسىپ, اۋدان باسشىسى ج.ايتۋاروۆتىڭ بايانداماسىن تىڭدادى. ول وتكەن جىلى اتقارىلعان جۇمىستار مەن الداعى مىندەتتەر تۋرالى ايتا كەلىپ, «ماڭعىستاۋ اۋدانىنىڭ 16 اۋىلى تابيعي گازدى ماگيسترالدىق گاز جەلىسىن جەتىباي, شەتپە, وتەس اۋىلدارىنان اۆتوماتتى گاز رەتتەۋ ستانساسى ارقىلى الىپ وتىر. قىس مەزگىلىندە «جەتىباي-شەتپە» گاز قۇبىرىنان گاز الىپ وتىرعان 7 اۋىلعا گاز جەتكىزۋ قيىندىعى تۋىندايدى. ويتكەنى, بۇل قۇبىر 2001 جىلى تەك شەتپە كەنتى ءۇشىن ەسەپتەلىپ سالىنعان» دەپ وڭىردەگى وزەكتى ماسەلەنى العا تارتتى. سونىمەن قاتار, «وتەس-تۇششىقۇدىق» گاز جەلىسىنىڭ ماستەك جەرىنەن شەتپەگە گاز قۇبىرىن تارتىپ, جەلىنى تۇيىقتاۋ جونىندە ۇسىنىسىن ءبىلدىردى. اۋداندا جاسالىنىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتقان اكىم «حالىقتىڭ تۇرمىسىنا قاجەتتى گاز قۇبىرىن تارتۋ ماسەلەسى شەشىمىن تابادى», دەدى. ودان كەيىن «كاسپي تسەمەنت» زاۋىتى قۇرىلىسىندا بولعان وبلىس اكىمى اتالمىش جشس باستىعى ا.زۋرابوۆقا شەتپە كەنتىندەگى تەمىر جول وتكەلىنە كوپىر سالىپ بەرۋگە ۇسىنىس ءبىلدىردى.
وبلىس اكىمى بەينەۋ اۋدانىنداعى ءىسساپارىن ەسكى بەينەۋدەگى بەكەت اتا مەشىتىنە ءتاۋ ەتۋدەن باستادى. بەينەۋ استىق تەرمينالى قىزمەتىمەن, «جەزقازعان-بەينەۋ» تەمىرجولىنىڭ بەينەۋ اۋدانى اۋماعىنداعى قۇرىلىس جوباسىمەن تانىسىپ, الەۋمەتتىك نىسانداردى ارالاپ, ۇستازدارمەن كەزدەستى.
كيەلى ماڭعىستاۋدىڭ قاراشاڭىراعى سانالاتىن – تۇپقاراعان اۋدانىنىڭ وبلىستىڭ جاڭا باسشىسىنا تانىستىراتىن تارتىمدى ىستەرى جوق ەمەس. قاشاعان كەنىشىنىڭ وندىرىستىك جانە سەرۆيستىك بازالارى شوعىرلانعان اۋداندا قازىر 30-دان استام كومپانيالار جۇمىس جاسايدى. وبلىس اكىمى الدىمەن اتباسىن تىرەگەن قاشاعان كەنىشىنە قۇرلىقتان قولداۋ كورسەتەتىن الاڭدار ورنالاسقان «تەڭىزسەرۆيس» جانە اتالمىش كەنىشكە سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن, ناقتىراق ايتساق كەمە جوندەۋشى «MOBY» كومپانيالارى بولدى. سوڭعى كومپانيانىڭ جۇمىسىندا كەزدەسىپ تۇرعان قيىندىقتارعا قانىققان اكىم بۇگىنگى كۇنگى پروبلەمالارعا نازار اۋدارۋ, جالاقىنى ۋاقىتىندا تولەۋ باعىتىندا ارەكەتتەنۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى. ءسوز رەتىنە قاراي ايتا كەتەلىك, تەڭىز شەبىن قورعاپ, كوك تەڭىز بەتىندەگى ءتارتىپتى قاداعالايتىن تەڭىز شەكاراشىلارىنىڭ اسكەري بازاسى دا وسى اۋداندا ورنالاسقان.
سونداي-اق, وبلىس اكىمى اقتاۋ قالاسىنىڭ اكىمى ە.جاڭبىرشين بەرگەن جىلدىق ەسەپتى تىڭداپ, وڭ باعالادى. بۇرىن دا وبلىس جۇرتشىلىعىنا ىسكەر, ءبىلىمدى ازامات رەتىندە تانىمال ە.ءجاڭبىرشيننىڭ وبلىس ورتالىعىنا اكىم بولعان از ۋاقىت ىشىندە ءبىراز شارۋالاردى تىندىرىپ, بولاشاققا ودان دا زور جوسپارلار قويىپ وتىرعاندىعى – اقتاۋلىقتار ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش. الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋ, ەكونوميكا, حالىقارالىق جانە وڭىرلىك بايلانىستاردى دامىتۋ, ينفراقۇرىلىم جانە كەڭىستىك دامۋى, مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى باسقارۋدى جەتىلدىرۋ باعىتىنداعى اۋقىمدى جوسپارلار مەن وبلىس اكىمى ا.ايدارباەۆتىڭ بەرگەن بىرقاتار تاپسىرمالارى اقتاۋ قالاسىنىڭ اجارىن, تۇرعىنداردىڭ تۇرمىسىن كوتەرە ءتۇسپەك.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن سەرىك مايەمەروۆ.
