– اكتەردىڭ باعىن اشاتىن تابيعاتىنا ءدوپ تۇسكەن ءساتتى ءرول ەكەنى انىق. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, قاسىم سۇلتان بەينەسى سىزگە نە بەردى؟ كەيىپكەرىڭىزبەن قانداي ۇقساستىقتارىڭىز بار؟
– «جاقسى اكتەر كەز كەلگەن رولدە جارقىراي كورىنۋى كەرەك. شەبەرلىك دەگەن – سول» دەپ جاتادى. كەلىسۋگە دە, كەلىسپەۋگە دە بولادى. ءبىراق, قالاي دەسەك تە, اكتەردىڭ باعى – وڭ جامباسىنا كەلەتىن ءساتتى رولىمەن دەر شاعىندا جولىعۋى. ول راس. مەن ءۇشىن قاسىم سۇلتان بەينەسى سونداي ءرول بولدى عوي دەپ ويلايمىن. وقۋ بىتىرە سالىپ, تەاتر ساحناسىندا ءتۇرلى كەيىپكەرلەردى ويناپ جۇرگەنىممەن, كينوعا ءبىراز يمەنە قادام باستىم. باعىما وراي, ۇلكەن ەكرانداعى دەبيۋتىم – قاسىم سۇلتان بولدى. العاش رولگە بەكىتىلگەنىمدى ەستىگەندە, قاتتى تولقىدىم. قورقىنىشتىڭ بولعانىن دا جاسىرمايمىن. ويتكەنى بۇعان دەيىن تەاتر ساحناسىندا قوجا, باقىت, جاسبولات سىندى كىلەڭ بالالاردىڭ, مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ بەينەسىن كەيىپتەپ جۇرگەننەن كەيىن دە شىعار, قاسىم سۇلتانداي تاريحي كەسەك تۇلعاعا كەلگەندە ازداپ جۇرەكسىنگەنىم راس. بىراق, كينو بالا كۇننەن بەرگى ارمانىم بولعان سوڭ, كوپ ويلانبادىم, وزىمە ءوزىم «نارتاۋەكەل!» دەدىم. «كوز قورقاق, قول باتىر» دەگەن راس ەكەن. ءبىر اي وتكەننەن كەيىن-اق, قاسىم رولىنە ەنە باستاعانداي بولدىم. ءتىپتى بەس ايدان كەيىن ءتۇسىرىلىم الاڭىنان ۇيگە ورالعانىمدا قالا تىرشىلىگىنە ۇيرەنە الماي ءبىراز توسىرقاپ ءجۇردىم. ويتكەنى كەڭ دالادا اتقا ءمىنىپ, اۋىلدىڭ تابيعاتىنا ابدەن ەت ۇيرەنىپ قالىپتى. سونى ساعىندىم (جىميدى). نەگىزى قاسىم سۇلتان بەينەسى مەن ءوز تابيعاتىمدا ايتارلىقتاي ۇقساستىق بار دەپ ايتا المايمىن. كەرىسىنشە, قاسىم حان ماعان ومىردە سابىرلى, جيناقى بولۋدى ۇيرەتتى. ءتۇسىرىلىم بارىسىندا كەيىپكەرىمنىڭ تابيعاتىنا بايلانىستى بارىنشا سالماقتىلاۋ, ۇستامدىراق بولۋعا تىرىستىم. ال مەنىڭ بولمىسىمدا بالالىق قالىپ باسىمداۋ. ارينە, اكتەر رەتىندە ءوزىڭنىڭ جانىڭنان دا ءتۇرلى ىزدەنىستەرىڭدى قوساسىڭ عوي, بىراق قالاي دەسە دە قاسىم بەينەسى كينو الەمىندەگى ۇستازىم بولدى.
– رەجيسسەر رۇستەم ءابدىراش پەن اكتەر مەيىرعاتتىڭ اراسىنداعى شىعارماشىلىق تاندەمدى قالاي باعالايسىز؟
– رۇستەم اعا ەرەكشە ادام عوي. ءوز باسىم ول كىسىنى ادام رەتىندە دە, كاسىبي مامان رەتىندە دە قاتتى سىيلايمىن. ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى ءالدەقاشان اياقتالىپ كەتكەنىمەن, شىعارماشىلىق بايلانىسىمىز ۇزىلگەن ەمەس. ۇنەمى جاستاردى جانىنا جاقىن تارتىپ, اقىل-كەڭەسىن ايتۋدان جالىقپايدى. رۇستەم اعامەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ءوزى ۇلكەن عانيبەت. ول كىسىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – شەجىرەنى, تاريحتى وتە جاقسى بىلەدى. كاسىبي سۋرەتشىلىگى دە ءوز الدىنا ءبىر توبە. ءار كادردان سۇلۋلىق ىزدەپ تۇرادى. ءبىزدى دە سول تالعامعا تاربيەلەدى. ەڭ باستىسى, اكتەردىڭ ىزدەنىسىن شەكتەگەن ەمەس. كامەرا الدىندا بارىنشا ەركىن اشىلۋىڭا مۇمكىندىك بەرەدى. بەلگىلى ءبىر شەكاراعا سالىپ, ءوزىنىڭ رەجيسسەرلىك ءۇستەمدىگىن جۇرگىزۋ ول كىسىنىڭ تابيعاتىنا جات. سوندىقتان بولسا كەرەك, فيلمدە يمپروۆيزاتسياعا كوپ باردىق. كامەرامەن بىردەن «دوستاسىپ» كەتتىك. ءرۇستەم اعانىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – بارلىعىنا جانى اشىپ, قامقور بولىپ جۇرەدى. ءرول سۇراپ كەلگەن ادامنىڭ بەتىن قايتارعان ەمەس. كىشكەنتاي ەپيزودقا ەنگىزسە دە ايتەۋىر الدىنا كەلگەن ادامدى ريزا قىلماي قايتارمايدى. كوڭىلگە كوپ قارايدى. اسىرەسە, ءتۇسىرىلىم الاڭىنداعى مىنا ءبىر وقيعا ەسىمنەن كەتپەيدى. تۇلكىباستا وتكەن ءتۇسىرىلىمنىڭ بىرىندە 15-16 جاستاعى بالا كەلىپ: «اعا, مەنىڭ دە كينودا ويناعىم كەلەدى. كوپشىلىك ساحنادا بولسا دا ءرول تاۋىپ بەرىڭىزشى» دەپ قيىلدى. جانارى وت بولىپ جانىپ, كوڭىلى ونەر دەپ ورەكپىپ تۇرعان بوزبالانىڭ مەسەلىن قايتارعىسى كەلمەي بارلىعىمىزدىڭ كوزىمىزشە: «بۇگىن وسىندا قال, ەرتەڭ ءبىردەڭە قىلامىز», – دەدى. ءبىراق, كەيىن ول وقيعانى مۇلدەم ۇمىتىپ كەتىپپىن. پرەمەرا كۇنى الگى بالانى فيلمنەن نەگىزگى پلاندا كورىپ, رۇستەم اعاعا ىشتەي ريزا بولدىم. وسى جاعىنان كەلگەندە ول كىسى وتە قازاقي اقىننىڭ وتباسىندا تاربيەلەنگەنى سوزىنەن دە, ارەكەتىنەن دە كورىنىپ تۇرادى. بۇگىندە كوپ ادامنىڭ بويىندا كەزدەسە بەرمەيتىن قازاقى ءبىر دارحاندىق, كەڭدىك بار. سول مىنەزىن ەرەكشە قۇرمەت تۇتامىن.
– «قازاق حاندىعى», «التىن تاق» ءفيلمىمەن تۋرا ءبىر كۇنى تۇساۋى كەسىلگەن «كانيكۋلى off-line» كارتيناسىنداعى بەينەڭىز قاسىم سۇلتانعا مۇلدەم قاراما-قارسى... شىنىڭىزدى ايتىڭىزشى, ەكرانداعى ەكى ءتۇرلى مەيىرعاتتىڭ قايسىسى ءوزىڭىزگە كوبىرەك ۇنادى؟
– قيىنداۋ سۇراق ەكەن (كۇلدى). اكتەر ءۇشىن ءار جاساعان جۇمىسى ىستىق قوي. ارينە, جاۋاپكەرشىلىك تۇرعىسىنان كەلگەندە, قاسىم سۇلتاننىڭ سالماعى اۋىر بولدى. ءىزدەنىسكە دە ءجىتى ءمان بەردىم. ال «كانيكۋلى off-line» كومەدياسىندا جاعداي مۇلدەم باسقا. مۇندا مەن ءوزىمدى وينادىم. ءسوزسىز, كومەديانىڭ دا قيىندىعى جەتەرلىك. بىراق بۇل فيلمدەگى اتموسفەرا بالالىق شاققا قايتا ساياحات شەككىزگەندەي ساعىنىشقا, قىزىقتى ەستەلىكتەرگە تولى بولدى. ونىڭ ءۇستىنە, تەاترداعى ۇستازىم, رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپباي: «اكتەر ارقاشان ءوزىنىڭ بالالىعىن جوعالتپاۋى كەرەك», دەپ ۇنەمى ايتىپ وتىرادى. وسى ءسوز جادىمىزعا ءسىڭىپ قالعاننان بولار, جاستار تەاترىنىڭ بارلىق اكتەرى بالالىق قالپىن جوعالتپاۋعا ۇمتىلادى. قاي رولگە دە جاستىق جالىنمەن كەلۋگە جانىن سالادى. ويتكەنى ءبىزدىڭ تەاترداعى نەگىزگى قاعيدا – سول. سوندىقتان بولسا كەرەك مەن «كانيكۋلى off-line»-دى ءتىپتى دە جاتىرقاعان جوقپىن. فيلمنىڭ ءتۇسىرىلىمى تەك بالالار مەن كورەرمەندەرگە عانا ەمەس, وزىمە دە قاتتى قىزىق بولدى. سەبەبى ستسەناري شىنايىلىعىمەن ۇتتى دەپ ويلايمىن. ومىردە قانداي بولساق, فيلمدە دە سول تابيعاتىمىزدى وزگەرتپەي بەرۋگە تىرىستىق. باستىسى – ەموتسيانى قولدان جاسامادىق, ءبارى بولمىسىمىزداي شىنايى بولدى. ون سەگىز كۇن بويى بالالارمەن ءبىر ۇيدە تۇرىپ, بىرگە تاماقتانىپ, ويناپ, از عانا ۋاقىتتا ءبىر-بىرىمىزگە باۋىر باسىپ كەتتىك. ارينە, باستاپقىدا قالانىڭ بالالارى اۋىلعا ۇيرەنە الماي توسىرقاپ ءجۇردى. كەيىن كەڭ دالاعا بوي ۇيرەتىپ, ءتىپتى قايتقىلارى كەلمەي قالدى. بۇل – اكتەرلەرگە ەركىندىك بەرگەن رەجيسسەردىڭ تاپقىرلىعى. سونىڭ ارقاسىندا جەڭىل, ويناقى, كوڭىلدى فيلم ءومىرگە كەلدى. تۋىندىنىڭ كينوپروكاتتاعى جالپى تابىسىنا قاراپ, «جاساعان جۇمىسىمىز كوپشىلىك كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىقتى عوي» دەپ وي تۇيدىك. قازىر كومەديانىڭ ەكىنشى ءبولىمىن ءتۇسىرۋ جوسپارلانىپ جاتىر. ءساتىن سالسا, جاقىن كۇندەرى وتاندىق كينوتەاترلاردان كورىپ قالۋلارىڭىز مۇمكىن.
– سوزىڭىزدە ەرەكشە توقتالىپ وتكەندەي, ونەردەگى العاشقى قادامدارىڭىزدىڭ كۋاگەرى – جاستار تەاترى. ونەر ورداسىنىڭ قازىرگى جاعدايى, دەڭگەيىن قالاي باعالايسىز؟ تەاتر ءسىزگە نە بەردى؟
– جاستار تەاترى ەڭ اۋەلى مەنى اكتەر بولۋ, ۇلكەن ساحنادا ونەر كورسەتۋ دەيتىن ارمانىممەن قاۋىشتىردى. سول ءۇشىن دە مەن وسىنداي عاجايىپ الەمنىڭ ەسىگىن ايقارا اشىپ بەرىپ, تالعامپاز تەاتر, ساحنا مادەنيەتىنە تاربيەلەگەن ۇستازىم, ونەردەگى اكەم, سۇيىكتى اعايىمىز – نۇرقانات جاقىپبايعا قارىزدارمىن. نۇرقانات اعاي ۇزاق جىل تىڭعىلىقتى ىزدەنىپ, بىرنەشە بۋىن شاكىرتتەرىنە ءتالىم بەرە ءجۇرىپ, بارلىعىن ءوزى ىرگەسىن قالاعان ءبىر تەاتردىڭ شاڭىراعى استىنا ۇيىستىرا ءبىلدى. جاستار تەاترىندا قىزمەت ەتەتىن اكتەرلەردىڭ ارمانى دا, ماقسات-مۇددەسى دە ورتاق, ول – زاماناۋي جاڭاشىل تەاتر ونەرىن تۋدىرۋ. سوندىقتان بولسا كەرەك, ءبىز ءبىر-ءبىرىمىزدى ىممەن, كوزقاراسپەن-اق ءتۇسىنىپ, ۇعىساتىن دەڭگەيگە جەتتىك. وزگە تەاترلارداعى ارىپتەستەرىمىز: «سەندەردىڭ تەاترلارىڭ ءبارىبىر باسقا. ەرەكشەلەنىپ جۇرەسىڭدەر», دەيدى. ول ەرەكشەلىك – تەاتر اكتەرلەرىنىڭ بارلىعىنىڭ ءبىر ۇستازدان ءتالىم الىپ, ءالى كۇنگە دەيىن ءبىر اكەنىڭ بالاسىنداي تاربيەلەنىپ كەلە جاتقاندىعىندا بولسا كەرەك. وقۋ بىتىرگەنىمىزگە بىرنەشە جىل وتسە دە, ءبىز ءۇشىن نۇرقانات اعاي – ۇستاز, ال ءبىز ستۋدەنت سياقتىمىز. ۇنەمى سول كىسىنىڭ پىكىرىنە قۇلاق اسىپ, اقىلىن ازىق ەتىپ كەلەمىز. ءتىپتى اعاي كەزەكتى پرەمەرادان كەيىن ءرولىمىز جايلى ەشتەڭە دەمەي قالسا, ءوزىمىزدى ءبىرتۇرلى سەزىنىپ, ىشتەي قامشىلاي تۇسەمىز. ول كىسى ءبىزدى جانكەشتىلىككە, تاۋەكەلشىلدىككە, ەڭ باستىسى الدىمىزعا ۇلكەن ارمان قويىپ, سول ارمانعا سەندىرىپ ءۇيرەتتى. سونىڭ ارقاسىندا بولار, ءبۇگىندە جاستار تەاترىن ەلىمىزدەن بولەك, الىس-جاقىن شەتەلدىك ونەر ۇجىمدارى مەن كورەرمەندەر جاقسى بىلەدى, قۋانا قارسى الادى. بىرنەشە مەملەكەتكە بارىپ, فەستيۆالدەردەن جۇلدەلى ورالىپ ءجۇرمىز. مۇنىڭ بارلىعى ۇستازىمىزدىڭ ۇجىمدا قالىپتاستىرىپ, بويىمىزعا سىڭىرگەن اۋىزبىرشىلىك پەن باۋىرمالدىق سەزىمدەرىنىڭ ارقاسى ەكەنى انىق.
– تەاتر مەن كينو اكتەرىنىڭ قانداي ايىرماشىلىعى بار؟ قوس سالادا قاتار قىزمەت ەتكەن ءتاجىريبەڭىزدەن نە ءتۇيدىڭىز؟
– ادەتتە, تەاتر اكتەرلەرى كينودا جاساندى, «تەاترالنىي» وينايدى دەپ ءجيى سىن ايتىپ جاتادى. بۇل جەردە بارلىق ماسەلە ءارتىستىڭ شەبەرلىگىنە كەلىپ تىرەلەدى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى تەاتردىڭ دا, كينونىڭ دا ءوز ەرەكشەلىگى, ويناۋ تالابى بولادى. ماسەلەن, تەاتردا ءارتىس ارەكەتى كورەرمەننىڭ كوز الدىندا. مىندەت – الدىڭعى قاتاردان باستاپ, سوڭعى قاتاردا وتىرعان كورەرمەنىڭە ءسوزىڭدى دە, ءوزىڭدى دە جەتكىزۋ. سودان كەيىن ءار ويناعان سايىن ءرولىڭ دامىپ, تولىعىپ, جەتىلىپ وتىرادى. تەاتر اكتەرىنە قاتەلەسۋگە بولمايدى. ويتكەنى ءار ارەكەتىڭدى قالت جىبەرمەي قاداعالاپ وتىرعان كورەرمەن بار. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, تەاتر اكتەرىنە جۇكتەلەر ەموتسيالىق, ەنەرگيالىق سالماق اۋىرلاۋ. ال كينودا ءبارى باسقاشا. مۇندا بايىپپەن سويلەۋگە, قاراپايىم قالىپتى ۇستانۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. ءساتسىز كادرلاردى قايتا تۇسىرۋگە بولادى. كينودا باستىسى كامەرامەن دوستاسىپ ۇيرەنۋ كەرەك. قالعانى تاجىريبەمەن, ەموتسيونالدىق كۇيمەن كەلە بەرەدى. ماسەلەن, «قازاق حاندىعى» ءفيلمىنىڭ العاشقى ءبولىمى تۇسىرىلگەن 5 اي ۋاقىتتىڭ ىشىندە مەن ءوزىمدى شىن ءمانىندە كادىمگىدەي سۇلتان سەزىنىپ, سول كەيىپتەن شىققىم كەلمەي, كەرەمەت ءبىر كۇي كەشتىم. سوڭىندا كەيىپكەرىمدى ازداپ قيماي دا قالدىم. ويتكەنى رەجيسسەردەن باستاپ, شىعارماشىلىق توپ تۇگەلىمەن ماعان سولاي قارادى. ءتىپتى ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى وتكەن ەلدى مەكەن, اۋىلدارداعى ۇلكەن كىسىلەر, اسىرەسە اپالار جاعى ۇستىمە كىرەۋكەمدى كيىپ, قارۋ-جاراعىمدى اسىنىپ قاستارىنان وتكەنىمدە «قاسىم سۇلتان كەلە جاتىر» دەپ ورىندارىنان تۇرىپ قۇرمەت كورسەتەتىن. بالالار دا «قاسىم اعا» اتاپ كەتتى. ءسويتىپ ءبىر ساتتە مەن ءوزىمنىڭ مەيىرعات ەكەنىمدى ۇمىتىپ, قاسىم سۇلتان بولىپ ءومىر ءسۇردىم. مىنە, كوردىڭىزدەر مە, كينو اكتەرىنە ءتۇسىرىلىم وتەتىن مەجەلى ۋاقىت ارالىعىندا وسى تەكتەس كۇيدى سەزىنۋى ماڭىزدى. ءوز وبرازىڭا لايىقتى دەڭگەيدە سەنە الساڭ, ءرولىڭ دە شىنايى شىعادى. ال تەاتردا ولاي ەمەس. ساحناعا ءار شىققان سايىن كەيىپكەرىڭنىڭ كۇيىن قايتا-قايتا سەزىنىپ, كوڭىل ەلەگىنەن وتكىزۋگە تۋرا كەلەدى. بۇل, اسىرەسە تراگەديا جانرىنداعى قويىلىمداردا اۋىرلاۋ. بىراق, اكتەر ءۇشىن دە, كورەرمەن ءۇشىن دە تەاتر سونىسىمەن ىستىق دەپ ويلايمىن. جالپى, تەاتر مەن كينونىڭ ەرەكشەلىگىن امەريكالىق ايگىلى اكتەر ال پاچينودان ارتىق باعالاۋ مۇمكىن ەمەس. اكتەر ايتادى: «...تەاتردا دا, كينودا دا ويناۋ – ارقان جىپتە جۇرگەندەي. ءجىپ تەاتردا جوعارى ىلىنسە, كينودا جەرگە قويىلادى. تەاتردا قۇلاساڭ – وڭباي قۇلايسىڭ». تۋرا ايتىلعان. ەڭ باستىسى, جانرلار ەرەكشەلىگىن سەزىنە ءبىلۋ قاجەت. ۇنەمى ىزدەنىپ, ءوز-ءوزىن دامىتىپ, جەتىلدىرىپ جۇرەتىن اكتەرگە مۇنداي قاۋىپ تونبەيدى. جاقسى اكتەرگە شەبەرلىكتەن بۇرىن, ەڭ اۋەلى تەرەڭ ءبىلىم كەرەك.
– ىشتەي جاقسى كورىپ, ۇنەمى ساعىنىپ, ويناعىڭىز كەلىپ جۇرەتىن كەيىپكەرلەرىڭىز بار ما؟
– ارينە, ونداي رولدەر تەاتردا وتە كوپ. بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ «مەنىڭ اتىم قوجا» شىعارماسى بويىنشا رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپباي قويعان «كوزىمە ءبىر كورىنسەڭ, بالا عاشىق...» سپەكتاكلىندەگى – قوجا, ءساكەن ءجۇنىسوۆتىڭ «تىراۋ-تىراۋ, تىرنالارىنداعى» – باقىت, ع.ءمۇسىرەپوۆتىڭ «قىز جىبەگىندەگى» – تولەگەن, قانات ءجۇنىسوۆتىڭ «العاشقى ماحابباتىنداعى» – جاسبولات بەينەلەرى اسىرەسە جانىما جاقىن. بالالارعا ارنالعان ەرتەگىلەردە ويناعان دا ۇنايدى. ويتكەنى ونداي قويىلىمداردا تازالىق بار. كورەرمەندەرىڭ دە ءدال سونداي تاپ-تازا. جالپى, بالالاردىڭ قۋانىشىن, ەموتسياسىن سەزىنۋ ەرەكشە قىزىق قوي. سوندىقتان تەاترداعى رولدەرىمنىڭ ەشقايسىسىن ءبىرىن ەكىنشىسىنەن ءبولىپ-جارىپ قاراي المايمىن. بارلىعى ءوز الدىنا قىزىق, قىمبات. ايتسە دە بولاشاقتا ويناسام, شىعارماشىلىق ءومىربايانىمدى تولىقتىرسام دەگەن كەيىپكەرلەر دە جوق ەمەس. ول, اسىرەسە, كينو سالاسىنا قاتىستى. الدا جاقسى, ساپالى ستسەناريلەر كەلىپ, ۇسىنىس ءتۇسىپ جاتسا, مەلودراما جانرىندا جانە سپورتقا, ونىڭ ىشىندە كۇرەسكە قاتىستى فيلم, سەريالدارعا تۇسۋگە قۋانا كەلىسكەن بولار ەدىم. بۇگىندە مەنى سپورت تۋرالى كارتينالار قاتتى قىزىقتىرىپ ءجۇر.
– ال بولاشاقتا قانداي رەجيسسەرلەرمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەگىڭىز كەلەدى؟
– اكتەر ءۇشىن ءار رەجيسسەر وزىنشە ءبىر تاجىريبە مەكتەبى عوي. اسىرەسە, رەسەيلىك رەجيسسەرلەردىڭ شەبەرحاناسىن كورىپ, تانىسقىم كەلەدى. وتاندىق رەجيسسەرلەردەن اقان ساتاەۆپەن جۇمىس ىستەۋ مەن ءۇشىن وتە قىزىق.
– اكتەر مەيىرعات امانگەلدينگە نە تىلەيسىز؟
– وزىمە ايتار تىلەك تە, تالاپ تا وتە كوپ (كۇلدى). اسىرەسە, «ەرىنبە, كوپ وقى» دەگىم كەلەدى. ويتكەنى مەنىڭ ەڭ وسال تۇسىم – جالقاۋلىعىم, بارعا قاناعات جاساپ قالاتىندىعىم. مۇنى تەاتردا ۇستازىمىز دا ۇنەمى ايتىپ, قامشىلاپ وتىرادى. «اكتەر ىزدەنىسىن توقتاتقان كۇنى ولەدى» دەيدى رەجيسسەر. سوندىقتان دا ادام وزىنەن جاقسى اكتەر جاساعىسى كەلسە, ەڭ اۋەلى كوپ وقىپ, ىزدەنۋى كەرەك. مەنىڭ ءبىر جامان ادەتىم – قىزىعى كەتىپ قالسا, كەز كەلگەن ءىستى سوڭىنا جەتكىزبەي, تاستاپ جۇرە بەرەمىن. مەنى ۇنەمى قىزىقتىرىپ, تاڭعالدىرىپ وتىرۋ قاجەت. وسى ادەتىمدى جەڭگىم كەلەدى. قالعانىن كاسىبي ءھام ومىرلىك تاجىريبە ءوزى-اق قالىپتاستىرادى دەپ ويلايمىن.
